Ondernemen in de 21e eeuw
De uitdaging van de 21e eeuw is om rechtvaardig en verantwoordelijk te leven met 7 miljard mensen nu, 9 miljard mensen in 2050 en 9,22 mensen in 2075. Global common goods, zoals energie, klimaat, vruchtbare grond, voedsel, vissoorten en biodiversiteit staan onder toenemende druk, en ook bestaande uitdagingen zoals armoede, ongelijkheid en conflict worden versterkt.
Om deze uitdagingen aan te gaan heeft de internationale gemeenschap in 2001 voor 2015 de Millennium Development Goals opgesteld; die betrekking hebben op 8 dimensies armoede, onderwijs, seksegelijkheid, kinder- en moeder sterfte, ziekten, duurzaamheid en ontwikkelingshulp.
Voortgangsinventarisatie laat zien dat 20% van de trends op deze dimensies positief is versneld, en 80% van de trends gelijk is gebleven. Met name toegang tot veilig drinkwater, en armoede vermindering is verbeterd, waarbij dit laatste met name komt door de groei van China en India, dat al voor de MDG’s was ingezet.
Er liggen nog enorme uitdagingen op allerlei dimensies; zo heeft 2,7 miljard mensen geen toegang tot elementaire sanitaire voorzieningen, 1 miljard mensen structureel honger, is sinds 1990 CO2 uitstoot met 38% toegenomen en is de gelijkheid tussen de armste en rijkste landen in de wereld gestegen van 60:1 tot 116:1, wat neerkomt op 43.500dollar tegen 375dollar. En ook kwesties niet zijn opgenomen in de MDG’s, zoals mensenrechten schending, geweld en conflict zijn prangend.
Net als iedereen, kunnen ondernemers de uitdagingen van de 21e eeuw aangaan. Wanneer je ondernemerschap analyseert vanuit een perspectief op waardeketens, kun je zien hoe – en waarom – je als ondernemer de uitdagingen van de 21e eeuw aan kan gaan. Als ondernemer voeg je waarde toe, door te voorzien in een behoefte aan een product en te voorzien in werk en inkomens. Aan de andere kant ontneem je waarde, zoals grondstoffen en energie uit arbeid. Voor de meeste waarde die je ontneemt betaal je; denk aan inkoopkosten en loonkosten.
Voor een ander deel van de ontnomen kosten betaal je als ondernemer niet, en worden de kosten verhaald op anderen; bijvoorbeeld op toekomstige generaties of kwetsbare groepen in arme landen bij CO2 uitstoot of verlies van biodiversiteit, of ziektekosten voor onverzekerde werknemers aan het begin van je keten.
Met de kosten die je niet betaalt, kun je als ondernemer vanuit twee motieven handelen. Ten eerste vanuit eigen belang; in dat geval kun je ofwel niks doen, ofwel inspelen op de vraag van klanten naar verantwoorde producten en diensten of kosten besparen met energie besparende maatregelen die ook CO2 uitstoot verminderen. Ten tweede kun je vanuit een gevoel van medemenselijkheid de ongedekte kosten verminderen, vermijden, of compenseren.
Zowel vanuit eigen belang, als vanuit medemenselijkheid kun je de uitdagingen van de 21e eeuw aangaan, door te compenseren voor kosten die je wel maakt, maar niet zelf betaalt. Compenseren kan door te bekijken waar je in je productieketen waarde ontneemt, en hoe je dit kan compenseren door bijvoorbeeld vermindering van uitstoot, of zorgt voor naleving van eerlijke arbeidsvoorwaarden.
