#afyayako

[wikielimu]

MMENYUKO MKALI WA MZIO ■ Baadhi ya watu hupatwa na hali hatari inayoweza kuhatarisha maisha baada ya kuumwa na mdudu, kula baadhi ya vyakula kama vile njugu au samaki, au kutumia madawa fulani. ■ Mshtuko huu unaotokana na mmenyuko mkali au mjibizo mbaya wa mzio ‘’allergic reaction’’ huitwa ‘’anaphylactic shock’’ kitaalamu. ■ Dalili za ‘’anaphylactic shock’’ huanza dakika kadhaa baada ya kuumwa na mdudu au kula kitu ambacho ana mzio nacho, hii husababisha shinikizo la damu kushuka haraka sana na njia ya hewa kuanza kuziba kwa kasi. ■ Dalili nyingine ni pamoja na kukorota; kuvimba macho na uso, midomo na ulimi; kupata vipele vyekundu vinavyosambaa mwili mzima; kutapia hewa kwa sababu hewa inashindwa kuingia ndani; na woga mkubwa. Kuna hatari kubwa ya kupata mshtuko na mtu kupoteza fahamu. □ JIFUNZE ZAIDI NINI CHA KUFANYA 👉 https://wikielimu.com/mmenyuko-mkali-wa-mzio/ #wikielimu #afya #afyayako https://www.instagram.com/p/COLnXPHLwtL/?igshid=vnie86zxdr7y

[wikielimu]

KUUMWA NA MDUDU ■ Kuumwa na mdudu kama nyigu au nyuki huleta maumivu, na eneo lililoumwa linaweza kuvimba, kuwa jekundu na linalowasha kwa siku 1 au 2. ■ Kuumwa na kiroboto na mbu kunaweza kusababisha uvimbe unaowasha, na kuumwa na kupe kunasababisha uvimbe, mwekundu, unaoonekana kama ushanga. ■ Kupe wanaweza kueneza magonjwa kwa hiyo wanapaswa kuondolewa haraka na kwa umakini. Japo mara nyingi kuumwa na mdudu huleta karaha ya muda mfupi tu, baadhi ya watu hupatwa na mzio mkali sana na huhitaji matibabu. ■ JIFUNZE NINI CHA KUFANYA [BIO] 👉 https://wikielimu.com/kuumwa-na-mdudu/ #wikielimu #afya #afyayako https://www.instagram.com/p/COLm1jNL6IN/?igshid=15730qncb1id7

[wikielimu]

KUUMA MAUNGIO ■ Kuumia maungio ‘’sprain/strain’’ ni jambo la kawaida kwenye michezo. Wakati mwingine kano ‘’ligaments’’ za kwenye maungio kama vile kifundo cha mguu huumia kwa sababu ya kuvutwa sana. ■ Hii inatokea kama mifupa itavutwa ghafla kwa nguvu na kusababisha kuachia au kuchanika kwa tishu zinazozunguka maungio. ■ Kwa baadhi ya matukio, maungio yakivutika sana yanaweza kusababisha misuli na kano kuchanika au kukatika. ■ Dalili za kuumia kwenye maungio ni pamoja na maumivu, kuvimba na kuvia kwa damu eneo la maungio lililoathirika. Inaweza kuwa ngumu kuutumia mguu au mkono ulioumia au uliovutwa sana. ■ Inaweza kuchukua siku kadhaa tu kuanza kujisikia vizuri, lakini inaweza kuchukua wiki kadhaa kupona kabisa □ JIFUNZE ZAIDI (Bio) 👉 https://wikielimu.com/kuumia-maungio-mguu-goti-kiwiko-n-k/ #wikielimu #afya #afyayako https://www.instagram.com/p/COLmW2GrpZU/?igshid=7wp2e4qpuf5f

[wikielimu]

NAMNA YA KUTOA KIJITI KILICHOKUCHOMA & KUTIBU MKWARUZO AU JERAHA DOGO ■ Kujikata kidogo, kujikwaruza mahali na kuchomwa na kijiti ni majeraha ya kawaida. Mkato kwa kawaida huvuja damu kwa muda mfupi tu. Mikwaruzo kwenye ngozi huvuja damu kidogo lakini inaweza kusababisha maumivu na kuruhusu vumbi na uchafu kukwama. ■ Mara nyingi utaweza kuhisi au kukiona kibanzi cha kijiti kilichokuchoma kwenye ngozi au ukucha, au unaweza kuvigundua baadae ukianza kuhisi maumivu, eneo kuwa la moto na jekundu kwa sababu ya maambukizi. ■ Japo majeraha haya ni madogo yanaweza kuongeza uwezekano wa kupata pepopunda/tetanasi, maambukizi ambayo ni hatari na yanaweza kugharimu maisha. Kwa kawaida watu hupewa chanjo ya pepopunda wakiwa watoto lakini huhitaji kupewa chanjo ya nyongeza wanapokuwa wakubwa. ■ Kila baada ya kutibu jeraha lolote lililosababisha ngozi kuchanika, hakikisha kuwa umepata chanjo ya nyongeza ya pepopunda. Kama haujapata chanjo ndani ya miaka 10 au kama hauna uhakika ulipata lini chanjo, fika kituo cha afya upate chanjo. □ JIFUNZE ZAIDI HAPA (Bio) 👉https://wikielimu.com/namna-ya-kutoa-kijiti-kilichokuchoma-kutibu-mkwaruzo-au-jeraha-dogo/ #wikielimu #afya #afyayako https://www.instagram.com/p/COD8UbCrx4P/?igshid=1cfxujq832pf3

[wikielimu]

KUVUJA DAMU SANA: Nini cha kufanya ■ Kuvuja damu sana ni jambo linalomwogopesha mwathirika na mtu anayemsaidia. Mara nyingi hali ya kuvuja damu hutokana na jeraha kubwa kwa vile kuchomwa kisu, kupigwa kwa nguvu au kukatwa sana. ■ Lengo kuu ni kuzuia damu kuvuja na kuendelea kufuatilia hali ya mwathirika kwa ukaribu. Kama kiasi kikubwa sana cha damu kitapotea inaweza kuwa Hatari na hata kuhatarisha maisha □ JIFUNZE NINI CHA KUFANYA HAPA (BIO) 👉https://wikielimu.com/kuvuja-damu-sana/ #wikielimu #afya #afyayako #dharura https://www.instagram.com/p/COD7pHWLGHB/?igshid=1xfne4ebsszsq

[wikielimu]

MLENGELENGE ■ Malengelenge ‘’blisters’’ kwa kawaida hutokea kwenye miguu na mikono, na husababishwa na msuguano au shinikizo. Mwanzoni ngozi inabadilika na kuwa nyekundu inayouma, kisha majimaji huanza kujikusanya chini ya ngozi na kutengeneza kimfuko kidogo kilichojaa majimaji. ■ Unaweza kupata malengelenge kwenye visigino, unyayo au kwenye vidole kama umevaa viatu visivyokutosha vizuri, au kama ni vipya. ■ Lengelenge kwenye mikono mara zote husababishwa na kufanya kazi ngumu za mikono. Malengelenge kwa kawaida hupona haraka: ngozi mpya unapoanza kutengenezeka chini yake hufyonza majimaji na ngozi ya mahali hapo kukauka na hatimaye kubanduka. □ JIFUNZE ZAIDI HAPA (BIO) 👉https://wikielimu.com/malengelenge/ #wikielimu #afya #afyayako #citycollegedodoma https://www.instagram.com/p/COD7biLrJmn/?igshid=8toujz92dy70

[wikielimu]

KIFADURO ■ Kifaduro ‘’pertusis /whooping cough’’ ni aina ya maambukizi makali ya bakteria ambayo yaliwapata sana watoto kabla ya enzi za chanjo. ■ Siku 7 – 21 baada ya kupata maambukizi, mtoto huanza kupata homa na dalili kama za mafua. Baadae mtoto huanza kupata kikohozi na kupata mkoroto unapiga kelele kali ‘’whoop’’ wakati wa kuvuta hewa ndani. ■ Kikohozi kinaweza kuwa kikali zaidi wakati wa usiku hadi kusababisha kutapika. ■ Ugonjwa huu ni hatari hasa kwa watoto wachanga. □ JIFUNZE ZAIDI HAPA (Bio) 👉https://wikielimu.com/ugonjwa-wa-kifaduro/ #wikielimu #afya #afyayako https://www.instagram.com/p/COBMk7WrUfS/?igshid=1755qjdp0lrlz

[wikielimu]

DHANA POTOFU KUHUSU UKIMWI ■ Ukimwi ni upungufu wa kinga mwilini unaosababishwa na virusi. Virusi hushambulia mwili na kusababisha kinga ya mwili kushuka na mwili kuweza kushambuliwa na magonjwa nyemelezi. ■ Njia kuu ya maambukizi ya ugonjwa huu ni ngono isiyo salama. Hadi sasa, bado hakuna tiba ya ugonjwa wa Ukimwi, lakini kuna dawa zinazotumika kupunguza makali ya ugonjwa huu. ■ Matumizi ya mapema ya dawa za kufubaza virusi ”ARV” yatakuwezesha kuishi ukiwa na afya njema. Ni muhimu kupima afya ili kujitambua na kuchukua hatua mapema. ■ Ingawa maarifa ya ugonjwa huu ni mengi, bado kumeendelea kuwepo na changamoto nyingi katika jamii yetu. Moja ya changamoto hizi ni imani potofu iliyojengeka katika jamii, inayopelekea uoga wa kupima kwa kuhofia unyanyapaa wa waathirika utakaofuata. ■ Hali hii hurudisha nyuma harakati za mapambano dhidi ya ugonjwa huu. □ JIFUNZE ZAIDI KUHUSU DHANA HIZI HAPA [BIO] 👉 https://wikielimu.com/imani-potofu-kuhusiana-na-vvu-ukimwi/ #wikielimu #afya #afyayako #ukimwi https://www.instagram.com/p/CNt6xiZLtTl/?igshid=rsd72zwoy92l