“Συνέντευξη” με τον Κυρίλοφ
-Αγαπάτε τα παιδιά;
-Τ αγαπώ, είπε αδιάφορα
-Τότε αγαπάτε και τη ζωή, ε;
-Ναι αγαπώ και τη ζωή, γιατί;
-Αν αποφασίσατε ν αυτοκτονήσετε..
-Πως; Γιατί και τα δυο μαζί; ‘Αλλο το ένα κι άλλο το άλλο. Ζωή υπάρχει, θάνατος δεν υπάρχει..
-Πιστεύετε στην αιώνια μέλλουσα ζωή;
-Όχι στη μέλλουσα αιωνία, αλλά στην επίγειά ακόμα ναι. Υπάρχουν στιγμές, θα φτάσετε ως μια στιγμή και ο χρόνος σταματάει ξαφνικά και θα είναι αιώνιος.
-Εσείς ελπίζετε να φτάσετε σε μια τέτοια στιγμή΄
-Ναι..
-Τότε που θα έχει ολοκληρώσει ο άνθρωπος την ευτυχία του δε θα υπάρχει χρόνος, δε θα του χρειάζεται.
-Και που θα τον κρύψουν τον χρόνο;
-Πουθενά ο χρόνος δεν είναι αντικείμενο αλλά ιδέα. Θα σβήσει μέσα στο μυαλό.
-Παλιές φιλοσοφικές ιδέες, οι ίδιες εδώ και αιώνες τώρα.
-Οι ίδιες! Ιδιες και απαράλλαχτες στους αιώνες και καμία άλλη ποτέ.
-Εσείς φαίνεται είστε πολύ ευτυχισμένος.
-Ναι πολύ ευτυχισμένος.
-Μα δεν πάει πολύ καιρός που πικραθήκατε; Δε θυμώσατε;
-Tότε δεν το ήξερα ακόμα ότι είμαι ευτυχισμένος. Έχετε δει ποτέ ένα φύλλο από κάποιο δέντρο;
-Eχω γιατί;
-Εγώ είδα τις προάλλες ένα κίτρινο, λίγο πράσινο, το μισό σαπισμένο γύρω γύρω. Το παίρνε ο άνεμος. Στα δέκα μου χρονια, το χειμώνα έκλεινα επίτηδες τα ματιά μου και φανταζόμουν ένα φύλλο καταπράσινο με νευρά και ένα λαμπερό ήλιο. ‘Ανοιγα τα μάτια μου και δεν πίστευα γιατι ήταν πολύ όμορφα γύρω μου.
-Τι είναι αυτό αλληγορία;
-Όχι γιατί; δεν είναι αλληγορία, απλώς ένα φύλλο και τίποτα παραπάνω. Το φύλλο είναι καλό. Όλα καλά.
-Όλα;
-Όλα. Ο άνθρωπος είναι δυστυχής γιατί δεν ξέρει ότι είναι ευτυχισμένος, μόνο γι’ αυτό. Αυτό είναι όλο, όλο! Κείνος που θα το μάθει, θα γίνει αμέσως ευτυχής την ιδιά στιγμή.... Όλα είναι καλά. Κι αν σπάσει κάνεις το κεφάλι του για το παιδί, κι αυτό καλό είναι. Και σε οποίον δεν σπάζει το κεφάλι του-και για εκείνον καλό είναι. Αν ήξερε ότι του είναι καλό, τότε θα ήταν καλο- αλλα αν στο μεταξυ δεν το ξέρει ότι του είναι καλό, τοτε δε θα του είναι καλό. Αυτή είναι όλη μου η ιδέα-ολη δεν υπαρχει άλλη καμία!
Aπόσπασμα απο το έργο “Oι δαιμονισμένοι” , Φιοντορ Ντοστογέφσκι