Η έλλειψη της ενσυναίσθησης
Το Πανεπιστήμιο της Southern California ολοκλήρωσε πρόσφατα την τριετή έρευνά του για τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχουν τα στελέχη των επιχειρήσεων για να πετύχουν στη σημερινή παγκόσμια, ψηφιακή οικονομία. Στο πλαίσιο αυτής της έρευνας, ερωτήθηκαν ηγέτες μεγάλων επιχειρήσεων και οργανισμών από όλες τις ηπείρους και όλους τους τομείς της οικονομίας. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν τα πέντε σημαντικότερα χαρακτηριστικά των επιτυχημένων στελεχών:
· προσαρμοστικότητα
· πολιτισμική επάρκεια (η ικανότητα να σκέφτονται, δρουν και κινούνται μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών και συνόρων)
· σκέψη 360o (ολιστική αντίληψη, ικανότητα να αναγνωρίζουν μοτίβα προβληματικών καταστάσεων και τις λύσεις τους)
· πνευματική περιέργεια
και – φυσικά –
· ενσυναίσθηση.
Αυτά τα λεγόμενα "ποιοτικά" χαρακτηριστικά αποτελούν ένα ξεχωριστό τρόπο θεώρησης του κόσμου. Στο σύνολό τους, είναι ένα είδος “τρίτης προοπτικής” που διαφέρει σημαντικά από τις άλλες δύο που έχουν κυριαρχήσει εδώ και δεκαετίες στην καθημερινή πρακτική των επιχειρήσεων: τον τρόπο σκέψης των μηχανικών και τις παραδοσιακές αντιλήψεις των MBAs.
Όταν ολοκληρώθηκε η επεξεργασία των στοιχείων, οι ερευνητές δήλωσαν έκπληκτοι με τα αποτελέσματα. Όλοι οι άνθρωποι που απάντησαν στο ερωτηματολόγιο ήταν σοβαρά στελέχη επιχειρήσεων. Η ενσυναίσθηση ήταν ίσως το τελευταίο χαρακτηριστικό που θα περίμεναν να ακούσουν οι ερευνητές στο σημερινό ανταγωνιστικό περιβάλλον των επιχειρήσεων. Άλλες “αρετές” όπως τόλμη, επιμονή και σκληρότητα θα φαίνονταν πιο αναμενόμενες.
Αργότερα, όταν έστειλαν τα αποτελέσματα της έρευνας και σε άλλους ηγέτες μεγάλων οργανισμών, πολλοί απάντησαν ότι η ενσυναίσθηση είναι το πιο σημαντικό από τα πέντε χαρακτηριστικά που αποκαλύφθηκαν (παρόλο που η σκέψη 360o και η πνευματική περιέργεια ήταν επίσης δημοφιλή). Αυτό φάνηκε και από την πρόσφατη δήλωση του Mark Zuckerberg σχετικά με τη σκέψη που υπάρχει για τη μελλοντική επιλογή που θα έχει ο χρήστης του facebook να εκφράσει ενσυναίσθηση για κάποιον άλλο χρήστη.
Τι είναι η ενσυναίσθηση; Είναι η συναισθηματική νοημοσύνη που είναι στενά συνδεδεμένη με την πολιτισμική επάρκεια. Η ενσυναίσθηση επιτρέπει σε όσους την έχουν να δουν τον κόσμο μέσα από τα μάτια των άλλων και να κατανοήσουν τις μοναδικές αντιλήψεις των άλλων.
Γιατί η ενσυναίσθηση υπερισχύει απέναντι σε άλλες αξίες;
1. Η μονολιθική ομάδα που ήταν παλαιότερα γνωστή ως “κοινό” – ο παθητικός πελάτης, ο υποχωρητικός, ο υπομονετικός, αυτός που δεν σηκώνεται από τον καναπέ – είναι το λείψανο του προ-ψηφιακού παρελθόντος, όταν η επικοινωνία έμοιαζε περισσότερο με διαδρομή μίας κατεύθυνσης από τον πωλητή στον αγοραστή. Τώρα η επικοινωνία ακολουθεί δύο κατευθύνσεις. Το κοινό του σήμερα είναι πολλαπλό, έχει δυνατή φωνή και απαιτεί να ακουστεί – αλλιώς θα αγοράσει από αλλού.
Χρειάζεται ενσυναίσθηση για να γνωρίσεις αυτό το κοινό και να καταλάβεις τι θέλει.
2. Η ενσυναισθητική κατανόηση είναι επίσης απαραίτητη σε ολοένα και πιο διαφορετικές αγορές, όπως αυτές της Νότιας Αμερικής, της Μέσης Ανατολής, της Ασίας και σε άλλους πολιτισμούς σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνικές γνώσεις και το επιχειρηματικό δαιμόνιο δεν αρκούν.
Πρέπει να ενδιαφέρεσαι πραγματικά να καταλάβεις άλλες πολιτισμικές προτιμήσεις και επιλογές.
3. Η ενσυναίσθηση μετράει επίσης μέσα στην εταιρεία. Πολλές εταιρείες έχουν εγκαταλείψει την άκαμπτη ιεραρχία και τις εντολές από πάνω προς τα κάτω, πιστεύοντας ότι η συνεργασία φέρνει καλύτερα αποτελέσματα από τον ανταγωνισμό που παίρνει κεφάλια. Σε αυτές τις εταιρείες, οι σχέσεις και η πειθώ έχουν καταστεί απαραίτητα για την επιτυχία.
Για να πείσεις αποτελεσματικά θα πρέπει να είναι σε θέση να μπεις στη θέση του άλλου.
4. Σκεφτείτε επίσης τους millennials, όσους γεννήθηκαν μεταξύ του 1980 και του 2000. Είναι μία ομάδα σε σύγχυση. Από τη μία, συχνά περιγράφονται κοροϊδευτικά σαν χαζοί νάρκισσοι, πολύ εγωιστές για να σηκώσουν το βλέμμα τους από το smartphone όταν σας μιλάνε. Από την άλλη, ισχύει αυτό που συχνά αναφέρεται, ότι δηλαδή θέλουν μία ουσιαστική δουλειά σε μία κοινωνικά υπεύθυνη επιχείρηση που σέβεται τις αξίες τους. Σε κάθε περίπτωση, νάρκισσοι ή ευγενείς, είναι πάρα πολλοί, έχουν δύναμη και αυτή τη στιγμή κυριαρχούν στην αγορά εργασίας.
Για να τους καθοδηγήσεις και να τους διοικήσεις, πρέπει να καταλάβεις τον καθένα ξεχωριστά – με πραγματική κατανόηση που δεν βασίζεται σε ισοπεδωτικά στατιστικά στοιχεία και γραφικές παραστάσεις αλλά στην ενσυναίσθηση.
Παρόλο που η ενσυναίσθηση είναι σχεδόν παντού επιθυμητή, δεν συναντάται ομοιόμορφα σε όλα τα επίπεδα της διοίκησης. Σύμφωνα με ανεπίσημες έρευνες, παρατηρείται έλλειψη ενσυναίσθησης πιο πολύ στα μεσαία και τα ανώτερα στελέχη. Δηλαδή, σε αυτούς που τη χρειάζονται περισσότερο επειδή οι αποφάσεις τους επηρεάζουν μεγάλο αριθμό ανθρώπων.
Όμως, η ενσυναίσθηση δεν είναι πανάκεια. Δεν πρόκειται να αλλάξει η κατάσταση στην Amazon αν κάποιος προσθέσει δύο κουταλιές ενσυναίσθηση στο πρωινό του Bezos. Οι ηγέτες των μεγάλων επιχειρήσεων και οργανισμών, ψάχνουν όλο και πιο συχνά ανθρώπους για όλα τα επίπεδα διοίκησης που να έχουν όλο το πακέτο, δηλαδή και τα πέντε χαρακτηριστικά. Μπορεί να έχει κάποιος την ενσυναίσθηση αλλά να μην μπορεί να την εκμεταλλευτεί επειδή του λείπει η πολιτισμική επάρκεια να αντιληφθεί τα διαφορετικά σημάδια στο περιβάλλον του, η πνευματική περιέργεια να εξερευνήσει την πραγματικότητα των άλλων ανθρώπων, η σκέψη 360o για να δει όλες τις παραμέτρους που αφορούν σε μια κατάσταση, ή η προσαρμοστικότητα στο νέο που προκύπτει από τα παραπάνω. Αλλά η ενσυναίσθηση παραμένει το συναισθηματικό θεμέλιο, το πρωτεύον γνώρισμα των επιτυχημένων ηγετών.
www.toolkitconsulting.gr