Batı’da Avicenna olarak bilinir. İbn’i Sina, Buhara yakınlarındaki Afsan’da, 980 yılında doğdu. Zeki ve kuvvetli bir hafızaya sahipti. Küçük yaşlarda Kur’an öğrendi. Dönemin alim ve bilginleri ile sık sık görüştü, onlardan dersler alarak Mantık, felsefe, tıp ilimlerinde kısa sürede söz sahibi oldu.
İbn’i Sina; Edebiyat , Felsefe, Mantık, matematik, Fizik, Kimya, Astronomi, Arkeoloji ilimlerinde devrinin en önemli çalışmalarını yapan alimdir ama esas ve en büyük uzmanlık alanı tıptır. tıp konusuna ağırlık verdi. Tıpta bir müddet hocalarından ders alıp, daha sonrada tıpla ilgili eserleri tek tek tetkik ederek, bilgilerini genişletti. Daha onaltı yaşlarında iken, tabiplerce bir tıp otoritesi kabul edilerek, bilgilerinden faydalandılar. İbn-i Sina; bu arada fıkıh ilminde de kendini yetiştirirken, mantık ve felsefeye de ağırlık veriyordu. Felsefe ve tıp alanında oldukça büyük bir üne kavuştu. İbn-i Sina; tıp âlimliğinin yanında, mükemmel bir İslâm felsefe sistemi kuran ilim adamıdır.
Tıpta, onun dönemine kadar hiç bilinmeyen:
Kanın, gıdâyı taşıyıcı bir sıvı olduğunu buldu.
Akciğer hareketlerinin pasif olarak göğüs hareketleri ile ilgili bulunduğunu buldu.
Diâbette idrârdaki şekerin varlığını buldu.
Yine ilk defâ ameliyatlarda uyutucu ilâçları kullandı.
Hastalıkların mikroplardan geldiğini ilk bulan da İbn-i Sinâ´dır.
Dokuz yüz sene evvel; “Her hastalığı yapan bir kurttur. Yazık ki, bunları görecek bir âletimiz yoktur.” (mikroskop) diyerek mikropların varlığından bahsetti.
İç hastalıkları, bedeni parmaklarla sertçe yoklayarak tesbit etme metodu da ona âittir.
İlk filitre kullanarak suyu mikroplardan temizleme fikri de İbn-i Sînâ´ya âittir.
İbn-i Sînâ´ya gelinceye kadar beyin gibi gevşek, kemik gibi sert dokuların iltihaplanmayacağı iddiâsını ilk defâ o reddetmiş ve “Kemikler de iltihaplanır” diyerek bu görüşü çürütmüştür.
Enfeksiyonez beyin iltihâbını diğer akut enfeksiyonlardan yine ilk defâ o ayırmıştır.
İbn-i Sînâ aynı zamanda İran humması adını verdiği şarbonu açık ve tam bir şekilde îzâh etti.
Genetik yolla hastalıkların yaratılıştan olabileceğini bunun ise, organ üzerinde şekil, fonksiyon bozuklukları ile kendisini gösterebileceğini bildirdi.
Karaciğer hastalıklarını ve sarılığı en iyi şekilde târif etti.
Karaciğer hastalığında; sindirim bozuklukları, kanamalar olabileceğini, dalak ve mesânenin fizyolojisini bozacağını bildirdi.
Sarılığın, karaciğer dokusunun bozulmasından veya safra yollarındaki tıkanıklıktan ileri geldiğini açıkladı.
Akılhastaları, Avrupa´da karanlık deliklerde, mağaralarda dayak yiyip ağır zincirlerle bağlanırken, İbn-i Sînâ bunlara insanca muâmelenin daha faydalı olacağı fikrini ileri sürdü.
Sara hastalığı ile ilgili olarak, cinden bahsetmekte ve Kânûn´da; “Hastalıklara birçok maddeler sebeb olduğu gibi, cinnin hâsıl ettiği hastalıklar da vardır ve meşhurdur.” demektedir.
İbni Sina´nın Meşhur Eseri El-Kanun Fit-Tıb ve Tercümesi
Yüz yetmişe yakın eseri olan İbn-i Sînâ´nın tıb sâhasında en büyük eseri El-Kânun fit-Tıb adlı kitabıdır. Beş ciltten meydana gelen eser, öğrencilerin kolaylıkla anlayabilecekleri şekilde kısa notlar ve özetler hâlinde yazılmıştır. On ikinci asırda Lâtinceye tercüme edilen Kânun, Avrupa üniversitelerinde ders kitabı hâline gelmiştir. On yedinci asrın ortasına kadar Fransa´da Montpellier ve Belçika´da Louvain üniversitelerinde mecbûrî ders kitabı olarak okutuldu. Batı dillerine çevrilen Kânun ilk defâ 1473 senesinde Milano´da basıldı. 1500 senesine kadar Galen´in (Calinos´un) iki ciltlik eseri bir defâ basılmasına rağmen, Kânun on altı defâ basıldı.
Her hastalığı yapan bir kurttur. Yazık ki onu görecek elimizde âlet yoktur. (Mikroskop)
İnsanlar ileri sürdüğünüz nedenlere, içtenliğinize, çektiğiniz acıların ağırlığına ancak siz öldükten sonra inanırlar. Yaşadığınız sürece durumunuz şüphelidir, çok çok sizden şüphe ederler, bu kadarına hak kazanabilirsiniz.
Çok gerekli olmadıkça ilaç kullanma!
Benim gönlümün kırılmaz sabrı, senin gönlünün yumuşamaz katılığı var. Şu halde sevgilim aşk yolunda ikimiz de sert taşız.
2 öğün sağlık,3.öğün hastalıktır.
Dünya harcını kendisi alan padişah benden daha mutlu ve hiçbir bey de benden bahtiyar değildir; fakat siz bu zevki bilemezsiniz. Dünya hırsı peşinde olanların gözleri bunları seçemez, onlar tek gözlüdür.
Ben öküzden korkarım çünkü onun silahı var ama aklı yok.
Sözün güzelliği kısalığındadır. Yediğin vakit az ye. Yedikten sonra dört beş saat kadar daha yeme. Şifa hazımdadır. Yani kolayca hazmedeceğin miktarı ye. Nefse ve mideye en ağır ve yorucu hal, yemek üstüne yemek yemektir. Yani vücuda en muzır, dört beş saat ara vermeden yemek yemek ve yahut lezzet için çeşitli yemekleri birbiri üstüne mideye doldurmaktır.
Tıp, insan vücudunun, hangi araçlarla iyileştiğine ve hangi müteharrikin insan vücudunu sağlıktan uzaklaştırdığını araştırır.
Açıktır ki, önce var olmayıp sonra var olan her şey, kendinden başka bir şeyle belirlenir.
Bütün hastalıklar esasen yenilen ve içilen şeylerden ileri gelmektedir.
Cahil bir hekim ölüm kampının yardımcısıdır.
Sağlıklı yaşam için beslenme, beden hareketleri ve uyku üç ana kuraldır.
Dünya bir eğlence ve oyun yeri değildir.
Aletlerin en faydalısı kalemdir. Bir şişe mürekkep bir külçe altından hayırlıdır.
Hiç kimse görmek istemeyen kadar kör değildir.
Şifasız hastalık yoktur; irade eksikliğinden başka. Değersiz bitki yoktur; tanınmamasından başka.
(1000 küsur yıl önce genç kardeşim…)
andulkaphoto
2087
titsay
tangentwithtanner
pixelskylines
