METRAJ NEDİR
METRAJ
Metre ile ölçmek anlamına gelen Metraj[1];
Kısaca, imalatı yapılacak olan bir işi meydana getiren iş kalemlerinin tespit edilerek bu iş kalemlerine ait miktarlarının (uzunluk, alan, hacim, ağırlık vb) hesaplanmasıdır.
Metraj, özellikle yapım işlerinde, doğru bir planlama ve maliyet çalışması yapılabilmesi için büyük önem arz etmektedir. Yapılacak olan metraj hesaplamalarının, tam ve doğru olarak yapılması hem proje aşamasında, hem imalat aşamasında hem de proje sonun da kar/zarar hesaplarının yapılmasında büyük kolaylıklar sağlayacaktır.
Metraj hesaplamaları, ilgili iş kaleminin ödemeye esas olan birimi üzerinden ifade edilir.
Bu birimler şöyledir[2];
METRAJ YAPILIRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR
Yukarı da bahsetmiş olduğumuz gibi metraj hesaplarının doğru yapılması proje başlangıcından sonuna kadar bütün aşamalarda (maliyet hesaplarında, malzeme miktarlarının belirlenmesinde, iş programının hazırlanmasında vb.) büyük önem arz etmektedir.
Bu yüzden metraj çalışmalarının en başından itibaren uygulamaya esas proje ve sistem detaylarının çok iyi bir şekilde incelenerek, teknik şartnamelere uygunluğu kontrol edilmeli ve bundan sonra metraj çalışmasına başlanmalıdır.
Metrajlar, proje, mahal listeleri ve pursantaj tablolarında yer alan tüm imalatları kapsayacak şekilde yapılmalıdır.
Metraj çalışması yaparken dikkat edilmesi gereken önemli konulardan biride, proje ve bu projeye ait dökümanlarda yer almamasına rağmen yapılması zorunluluk arz eden imalat kalemlerinin gözden kaçırılmamasıdır.
Örneğin; Herhangi bir bina için hazırlanmış olan elektrik imalatlarına ait metraj çalışması yapılması istenmektedir. Proje ve projeye ait dökümanlarda (mahal listesi, şartname, pursantaj tablosu vs.) temel topraklaması ile ilgili herhangi bir çizim, açıklama ve detay verilmediğini düşünelim. Bu durum bu imalatın yapılmayacağı anlamına gelmemektedir. Çünkü temel topraklaması yapılması bina için bir zorunluluktur. Bu yüzden metraj hesabı yapılmalıdır. [3]
Verdiğimiz örnekte olduğu gibi bazı iş kalemlerinin unutulması ve/veya 2 defa hesaplanması gibi bazı hatalar ciddi anlamda zararlara yol açabileceği asla unutulmamalıdır.
Bu yüzden proje okumasının çok iyi yapılması, şartname, mahal listeleri ve pursantaj tabloları vb. gibi dökümanlar çok iyi incelenmeli gerekli tespitler yapıldıktan sonra hesaplamalara başlanmalıdır.
Metraj hesaplamalarında iş kalemlerinin imalat sırasına göre yapılması hem hata oranını düşürecek hem de büyük kolaylık sağlayacaktır.
Bu hataları minimize edebilmek için yapılan hesaplamaları bir tabloya not etmek işimizi oldukça kolaylaştıracaktır. Bu tabloya metraj tablosu denir. Bu tablo da metrajı yapılacak olan iş kalemi, ebatları, birimi, miktarı varsa düşülmesi gereken minhalar (boşluk) gibi bilgiler yer almaktadır.
Metraj Cetveli
Demir Metraj Cetveli
[1] Türk Dil Kurumu Sözlüğü
[2] Çevre Ve Şehircilik Bakanlığı “Birim Fiyat Tarifleri” Kitabı
[3] Bu örnek açıklamanın pekişmesi açısından verilmiştir. Proje ve doküman hazırlanması aşamasında böyle bir hatanın yapılması söz konusu değildir.