Hoa gió kiến trúc là nói đến hướng gió ảnh hưởng và tác động dến công trình kiến trúc. Dựa vào dữ liệu của hoa gió kiến trúc , người ta lên thiết kế thích hợp cho các công trình phụ trợ, thiết kế tổng mặt bằng xây dựng khi thi công. Ngoài ra, độ lớn của các cạnh hoa gió lại thể hiện mức độ mạnh yếu của gió. Càng nhiều cạnh thì khả năng xoáy của gió cao hơn.
Sơ lược lịch sử về La bàn
La bàn trong tiếng Anh gọi là Compass. Được sử dụng từ thời nhà Tần (221-207 trước Công nguyên) tại Trung quốc, La bàn trung quốc được làm từ đá từ tính, cũng được gọi là đá nam châm (lodestone hay magnet). Một phát hiện thật ngẫu nhiên, khi họ bỏ miếng đá từ tính trên đất, hay bỏ xuống nước, nó cũng chỉ về hướng Bắc.
La bàn được sáng tạo để giúp những người di duyển đường dài, và cũng áp dụng trong lĩnh vực xây dựng để định hướng chính cho công trình. Sau này, la bàn được áp dụng vào Phong thủy ứng dụng giúp người chủ ngôi nhà có được nhiều may mắn và tài lộc trong cuộc sống.
Sơ lược lịch sử về Hoa gió
Hoa gió tiếng Anh là Compass rose (thuật ngữ "Win rose" cũng đã được sử dụng để nói về Hoa gió), đã trở thành biểu đồ được sử dụng rất thông dụng từ thế kỷ thứ 14. Hoa gió có thiết kế chi tiết nhất gồm có 32 cung tròn đặt theo tên 32 cơn gió trong lịch sử. Những nhà lịch sử hàng hải xác nhận rằng người Bồ Đào Nha đã sử dụng hoa gió chỉ có 16 cung tròn như là hoa tiêu chỉ đường trong thời đại phát triển hàng hải của họ vào thế kỷ 15. Hoa tiêu 8 hay 16 cung tròn được dùng rất thông dụng cho những người đi biển vì họ chỉ biết xem bản đồ hoa gió để định vị hướng trên những chiếc thuyền lớn trong trời mưa bão tối đen. Sau này, hoa gió được thêm màu sắc và một số biểu tượng để dễ nhận biết khi sử dụng.
Không có một bản thảo tiêu chuẩn nào tồn tại cho thiết kế của Hoa gió, vì vậy các nhà bản đồ học đã thiết kế riêng theo cách của họ. Ví dụ như vào thời gian chuyến đi khám phá Châu Mỹ của nhà thám hiểm Columbus, nhà bản đồ Bồ Đào Nha Pedro Reinel đã vẽ Hoa tiêu 32 cung tròn, với một biểu tượng hoa bách hợp (fleur de lis) nằm ở hướng Bắc, hay ký tự T (Tramontana), tên của một loại gió. Chữ thập Maltese chỉ dẫn về hướng Đông vì đây là hướng của dấu hiệu Tôn Giáo và Vũ trụ (hướng của Thành Cổ Jerusalem).
Hoa gió ngày nay không còn là dụng cụ đi biển hữu dụng nữa, vì đã có thiết bị công nghệ định vị tối tân hơn.
Tháp đo gió đầu tiên trên thế giới
Được xây dựng vào năm 50 trước công nguyên bởi kiến trúc sư và thiên văn học người Hy Lạp tên Andronikos of Kyrrhos. Đây là tháp dùng như một đồng hồ mặt trời (sundials), đồng hồ nước (water clock) và chong chóng gió (weathervane). Tòa tháp hỉnh bát giác chất liệu đá marble trắng cao 12 mét, đường kính 8m, có bậc tam cấp dẫn vào cổng chính.
Phần mái của tháp được xây dựng giống với vương miện của vị thần biển cả Triton, thần có thân người và đuôi cá. Hướng tay chỉ của vị thần này nằm trùng với hướng gió thổi. Hãy xem qua tỉ lệ một chút, kích thước hoa gió thần Triton có chiều dài 1.2m so với chiều cao 8m của tòa tháp.
Vào thời gian chúa Giesu ra đời, tháp đo gió này được chuyển đổi công năng thành nhà thờ. Tuy nhiên, trận động đất tại Hy Lạp đã chôn vùi một nửa của tháp trong lòng đất. Các nhà khảo cổ đã phát hiện ra tháp vào năm 1840 và sau đó họ đã trùng tu nó. Hiện nay, tháp đo gió này trở thành một điểm thu hút khách du lịch tại thành phố Athen, nước Hy Lạp.
Gió là những luồng không khí chuyển động ở quy mô rộng. Gió thường được chia theo quy mô về không gian, lực tạo gió, tốc độ hay các khu vực gió, tác động của gió.
Khí hậu của Việt Nam là nhiệt đới ẩm, chịu ảnh hưởng của gió mùa. Tuy nhiên, với vùng miền khác nhau sẽ có nét khác biệt riêng. Vì thế, khí hậu cũng như gió ảnh hường không kém phần quan trọng đến kiến trúc và xây dựng.
Trong lĩnh vực kiến trúc, hoa gió vẫn được sử dụng như là một chỉ dẫn quan trọng cho công trình. Xác định được kiểu gió để đưa ra đúng các quyết định về thiết kế kiến trúc và nội thất, đảm bảo trong an toàn quá trình thi công xây dựng.
Các nan hoa gió trên biểu đồ thể hiện điều gì? Mỗi nan hoa gió thể hiện:
– Tần suất gió theo mỗi hướng.
– Tần suất gió theo mỗi vùng tốc độ gió (thể hiện bằng các dải màu) cho từng hướng gió.
Một biểu đồ hoa gió sử dụng một hệ tọa độ cực, theo đó dữ liệu được vẽ một khoảng cách nhất định cách tâm theo một góc tương đương về phía bắc.
Cách đọc một Hoa gió trên biểu đồ:
Trong biểu đồ trên thì cánh hướng tây và dải màu của nó cung cấp các thông tin sau:
– Hướng gió thổi từ phía hướng tây 34% thời gian tại khu vực x.
– Phân bố tốc độ gió theo hướng tây tại khu vực x:
– 5% tổng thời gian gió thổi 0-5km/h từ hướng tây
– 9% tổng thời gian gió thổi 6-10km/h từ hướng tây.
– 11% tổng thời gian gió thổi 11-15km/h từ hướng tây.
– % tổng thời gian gió thổi 16-20km/h từ hướng tây.
– 3% tổng thời gian gió thôi 21-25km/h từ hướng tây.
– 2% tổng thời gian gió thổi 26-30km/h từ hướng tây.
Tương tự như vậy cho cách đọc hoa dòng chảy và hoa sóng. Tuy nhiên, có một sự khác biệt quan trọng trong quy ước: Các hoa gió thể hiện hướng gió từ đâu tới trong khi hoa sóng và dòng chảy thể hiện hướng mà sóng hoặc dòng chảy dịch chuyển tới.
