Ernst Marsman ontwaakt in een ziekenhuis; of, in ieder geval, in wat zich vanuit zijn beperkte, particuliere perspectief, het beste als een ‘ziekenhuis’ laat beschrijven. Hij vernauwt zijn ogen om hen te beschermen tegen het scherpe licht van de lampen die op hem gericht zijn. Ik dim ze aanzienlijk, opdat Ernst zijn ogen vol open kan houden; hij zal ze nog nodig hebben.
Ik wacht nog even voordat ik mijzelf toon. Dit is een cruciale stap en het is van groot belang dat het allemaal organisch verloopt. Ernst kijkt om zich heen. Hij vraag zich nu vast hoe hij hier gekomen is en wat hij hier doet; wat gaat er nu met hem gebeuren? Ik merk dat ik dit stille wachten als spannend ervaar.
Ernst staat op en merkt dat hij in een mintgroene ziekenhuisjas is gehuld. Hij kijkt om zich heen, vermoedelijk opzoek naar de uitgang, maar vindt deze niet; de kamer waar hij zich in bevind heeft geen deuren of ramen. De kamer, die uit vier muren, een plafond en een vloer bestaat, is naast het bed en de patiënt volledig leeg. Hoewel , patiënt? Dat is hoe Ernst natuurlijk niet, al zou hij zichzelf zomaar op dit moment zo kunnen zien, gezien de omstandigheden.
Ernst zijn gezicht vertrekt in angst. Een lichte rilling schiet door zijn lichaam en hij ziet opmerkelijk bleek. Ik besluit hem niet langer in spanning te houden en hem geen kans te geven om in paniek te geraken; wij zijn hier niet om hem te martelen. Integendeel.
Ik materialiseer in de ruimte, niet ver van Ernst vandaan. Deze schrikt zich een ongeluk en struikelt achteruit; begrijpelijk, en zelfs sympathiek. Het is nu aan mij om hem gerust te stellen en een beetje te bedaren.
“Ernst Marsman,” zeg ik in mijn meest zalvende stem. Doch blijf ik onzeker over de toon: dat is de eerste keer dat ik mijn stem gebruik en ik ben bang dat ik het spreken ben verleerd.
“Ernst Marsman?” herhaal ik in een iets andere toon wanneer ik geen gehoor krijg. Ernst staart mij vreemd aan, angstig en verstart ondanks mijn beste pogingen om geruststellend over te komen.
“Ernst Marsman,” zeg ik voor de derde keer, “Kunt u mij-”
“Ja, ja; ik hoor u luid en duidelijk,” antwoord Ernst opeens haastig, “Sorry – mijn excuses. Ik dacht dat ik u…U zag verschijnen, ha-ha, uit het niets; alsof u hier naar binnen teleporteerde…Beam me up, Scotty!” Ernst lacht vreemd en onnatuurlijk, alsof hij met zijn gelach de schrik kan verdrijven. Ik besluit om voorlopig mijn afstand te houden, om hem maar zo min mogelijk angst in te boezemen. Mijn verschijning lijkt hem al flink wat schrik te hebben aangejaagd.
“Dus…Uhm. Dokter – u bent toch de dochter – een dokter, bedoel ik? U bent dokter?” vraagt Marsman, een beetje verdwaasd.
Ik sta nu voor een keuze: ik kan Ernst voorliegen om hem gerust te stellen, of ik kan hem de koude waarheid vertellen en het risico lopen hem nog meer angst aan te jagen. Ik verkies het laatste: eerlijkheid boven alles; wij zijn hier niet om spelletjes met elkaar te spelen.
“Nee, Ernst Marsman – een dokter ben ik niet,” zeg ik voorzichtig. “Ernst Marsman – wat ik u ga vertellen, zal misschien lastig zijn om te verdragen, of zelfs maar te begrijpen: maar ik ben het liefste eerlijk en direct; ik zie geen reden om u met fluwelen handschoenen aan te pakken, of de waarheid voor u mooier te maken dan zij is. Begrijpt u? In ruil voor deze eerlijkheid, moet u beloven rustig te blijven. Dat is het voornaamste: dat u rustig blijft.”
“O God…O Jezus…” stamelt Marsman in paniek. Ik besef mij dat dit scenario veel lijkt op hetgeen waarin de dokter zijn patiënt een terminale diagnose geeft, ondanks het feit dat ik verklaart heb geen dokter te zijn; goed, het hoeft natuurlijk ook niet per definitie de dokter te zijn die het slechte nieuws brengt…Deze misvatting moet ontkracht worden, eer zij meer schade aan kan richten.
“U bent kerngezond, Ernst Marsman,” verzeker ik hem stellig.
“Als dat zo is, wat doe ik hier dan?” zegt Ernst geprikkeld met een gebaar op zijn mintgroene ziekengewaad. Ernst heeft een wisselvallig temperament en blijft niet lang in de angst vastzitten: het is een goed teken dat hij zich nog kwaad kan maken; dat gaan we nog eventueel nodig hebben. Het zal in ieder geval te verkiezen zijn boven enkel angst.
“Uw verwarring is begrijpelijk, Ernst Marsman, gezien de omstandigheden waarin u zich bevindt en het beperkte particuliere perspectief wat u hier op heeft,” zeg ik zalvend. “Maar ondanks de indruk die u van mij en deze kamer heeft gekregen, ben ik geen dokter en is dit geen ziekenhuis; en bent u zelfs kerngezond.”
“Waar ben ik dan wel?” zegt Ernst, nog steeds geprikkeld, “En wie bent u dan? Wat is hier eigenlijk gaande; wat voor spelletje speelt u? Hup, vooruit met de geit; de kaarten op tafel!”
“Ik zie dat mijn woorden weinig verklaren en alleen maar meer verwarren,” zeg ik kalmpjes. Ik gebruik mijn benen om naar de muur te lopen – om Ernst dan maar gerust te stellen met herkenbare bewegingen en gebaren die men van een medemens kan verwachten – en maar een deur. Ik stap erdoor heen en wenk Ernst mij te volgen.
Wij staan nu in een stijlvolle lounge vol gemakkelijke stoelen die hopelijk Ernst Marsman familiair zal overkomen. Ernst draagt nu in plaats van het mintgroene ziekengewaad een smaakvol zwart pak met nette schoenen en een blauwe das. Ernst schrikt als ik de deur waardoor wij gekomen zijn doe verdwijnen. Hij ziet er nog steeds gespannen uit en siddert over zijn gehele lichaam. Ik zie dat ik hem een verklaring schuldig ben.
“Wees gerust, Ernst Marsman,” zeg ik rustig, “Bij mij bent u volkomen veilig. U verkeert in geen gevaar.”
Ernst kijkt mij angstig aan met zijn grote ogen terwijl hij met ongelovige klopjes zijn nieuwe jas afvoelt. “Wat…”stamelt hij bibberend uit (hoewel hij niet koud kan zijn, met zo’n warme jas in zulk een warme ruimte) “Wat… Waar ben ik? Hoe – hè?!”
Ernst blijkt reeds zo verdwaasd te zijn dat hij zijn verbazing geen eens meer fatsoenlijk uiten kan. Ik maak een bank voor hem, waar hij zonder te denken op neerploft. Ik besluit het toch maar over een andere boeg te gooien: de waarheid laat wel even op zich wachten. Eerst moet Ernst zich op zijn gemak voelen en voor de Vraag ontvankelijk gemaakt worden. Ik ga naast hem zitten met mijn lichaam.
“Iets te drinken?” vraag ik hem zo ontspannen mogelijk, om hem op zijn gemak te stellen.
“Graag,” zegt hij verslagen. Ik maak een glas water voor hem, maar hij schudt zijn hoofd en duwt het weg.
“Iets sterks,” mompelt hij.
Hoewel dit mij geen goed idee lijkt, gezien ik hem weldenkend en nuchter nodig heb, geef ik toch maar gewoon gehoor aan zijn verzoek. Wellicht betekend een dergelijk loos gebaar wel maar voor hem dan een duizend ware woorden. Ik maak whisky van het water en biedt het opnieuw aan.
“Op mijn gezondheid,” zegt Ernst spottend met een geheven glas, alvorens hij een flinke slok neemt. Zijn gezicht vertrekt onder de sterkte van de smaak; doch, hij schijnt het lekker te vinden en zich wat te ontspannen. Ik besluit het initiatief voorlopig maar aan hem over te laten; ik zal wachten tot hij uit zichzelf met vragen komt; zo krijgt hij misschien het gevoel dat hij in controle is en er niet met hem ‘gespeeld’ wordt, zoals hij het zelf al zei.
Het duurt nogal wat stille slokken eer Ernst eindelijk het woord neemt; uiteindelijk is het zijn lege glas dat hem een natuurlijk aanleiding om te spreken geeft.
“Meer,” eist hij zwakjes. Ik schenk hem een bodempje bij, alvorens hij nog een keer “Meer” zegt, maar met minder zwakte en meer dreiging. Ik verkies deze nieuwe assertiviteit als een positieve ontwikkeling op te vatten en beloon het gewillig door Ernst zijn glas gehoorzaam bij te schenken.
“Oké,” zegt Ernst hardop tegen zichzelf om moed te verzamelen, “Oké. Ik heb twee theorieën: aliens of het vagevuur. Aangezien ik niet gelovig ben – al menen sommige dat het geloof in aliens al een religie op zich is – ga ik voor aliens. Heb ik gelijk?”
“Nee,” zeg ik eerlijk en direct, dankbaar dat Ernst opeens zo spraakzaam geworden is. “Geen van beiden.”
“En ook geen dokter, dus,” zegt Ernst spottend.
“Nee, ook geen dokter.”
“Wat dan?” zegt Ernst fel, “Een tovenaar; een illusionist? Waar zijn de camera’s? Wanneer wordt dit uitgezonden? Hallo mama! Ik ben op TV!” Bij deze laatste uiting zwaait Ernst schertsend naar een willekeurige hoek van de kamer, waar de camera’s zich zogenaamd zouden bevinden.
“Geen camera’s,” verzeker ik hem resoluut. “TV bestaat niet meer-”
“A-ha!” roept Ernst opeens enthousiast, “Dit is de toekomst?! Dat had natuurlijk mijn eerste gok moeten zijn – de toekomst, ha-ha! God, wat stom, dat ik daar niet meteen aan dacht. Zeg, hoe ben ik hier terecht gekomen? Ben ik per ongeluk door de tijd gevallen? Ben ik bevroren en hebben jullie mij ontdooit? Maar daar kan ik mij niets meer van herrineren…Wat vreemd! Hebben jullie dat soms uit mijn geheugen gewist, om het onderzoek van de primitieve mens puur te houden?! Ha-ha! Dat is dan flink mislukt – ik heb jullie door! Zeg, welk jaar is dit? Drieduizend? Vierduizend? Veertienduizend? In the year twenty-five twenty-five… if man was still alive…he might find…?”
Dit alles zegt Ernst uiterst gespannen – dat in het Engels zong hij op een haast koortsachtige, krankzinnige toon.
“Probeert u alstublieft vooral rustig te blijven; dat is het voornaamste, dat u rustig blijft,” zeg ik tegen Ernst terwijl ik hem gebiedt weer te gaan zitten. Ernst gehoorzaamt mokkend en kijkt mij met een waas van angst in zijn ogen aan. De kijk dwars door hem heen: de gekkigheid van zo-even was duidelijk een masker om zijn vrees te verhullen: Ernst is bang. Geen wonder, gezien de omstandigheden waarin hij zich bevindt en het beperkte particuliere perspectief dat hij hierop heeft.
“Ik kan maar beter doen wat u zegt, niet waar?” snauwt Ernst defensief, “Anders schiet uw me vast neer met uw straalgeweer – pieuw pieuw take me to your leader, ha-ha!”
“Ernst Marsman,” zeg ik voorzichtig, “Ik heb u geen kwaad in de zn. Ik ben hier om u te helpen bij het maken van uw beslissing – wat ik hiermee bedoel, zal hopelijk snel genoeg duidelijk worden. Als u vragen heeft, beantwoord ik die graag – zo niet, dan zal ik beginnen-”
Ernst onderbreekt mij met een koortsachtige haast, bang voor dat begin wat ik vermeldt. “Die deur, die kleren en die whisky… Hoe… Hoe werkt dat? Een soort replicator uit Star Trek? Kun je zomaar alles wat je wilt uit het niets maken?”
“Alles uit het niets…?” zeg ik langzaam terwijl ik mijn woorden zorgvuldig overweeg. Ik moet voorzichtig zijn om niets te zeggen wat Ernst overstuur kan maken. “Nee, niet ex nihilo –maar nagenoeg wel. De precieze details zijn niet belangrijk en gaan uw verstand te boven; dit zeg ik niet uit geveinsde superioriteit of om denigrerend te doen, maar noem het gewoon als feit: een particulier brein dat geen deel neemt aan het universele beschikt simpelweg niet over de rekenkracht om de complexiteit van de precieze wetenschap te bevatten.”
“Dus…Net als Star Trek?” vraagt Ernst voorzichtig, flink van zijn stuk gebracht.
“Als die vergelijking u helpt om het daarjuist voltrokkene inzichtelijk te maken, dan ja; net als Strek Trek.”
“Any sufficiently advanced technology is indistinguishable from magic,” citeert Ernst plechtig.
“Clarke’s derde wet; ja, dat klopt wel zo ongeveer, vanuit uw beperkte particuliere perspectief bekeken,” bevestig ik.
“Ik ben blij dat jullie die wet ook nog kennen in de toekomst,” verzucht Ernst. “Dus…Je kan alles maken wat je maar wilt?”
“Alles wat u maar wilt,” verzeker ik Ernst, met de nadruk op u.
Het voorspelbare volgt: Ernst noemt een paar dingen op die ik gehoorzaam voor hem schep. Pas als de gehele kamer gevuld is met onzinnige prullaria begint het zijn primitieve geest te vervelen. Hopelijk heeft deze ervaring hem ontvankelijker gemaakt voor de komende onthullingen en de daaruit volgende keuze die hij verwacht wordt te maken.
“Oké, de toekomst dus..” zegt Ernst met het ongeloof nog enigszins hoorbaar in zijn stem. “Nou…Begin dan maar…Met het experiment, of wat het dan ook is waarvoor je me naar de toekomst gehaald hebt.”
Hier had ik op zitten wachten: hij neemt het initiatief en toont zich hierin gewillig om wat komen gaat te ontvangen. Ik begin.
“Hebt u wel eens van de Singulariteit gehoord, meneer Marsman?”
“De Singulariteit…?” mompelt Ernst bedachtzaam. “Ja…Ja. Ik geloof het wel; is dat niet…Is dat niet wanneer robots zo slim worden dat ze zich tegen de mensheid keren – O god! Is dat wat er gebeurd in de toekomst?! Hebben de robots de mensheid uitgeroeid en de wereld overgenomen? En hebben de robots mij nu uit oud DNA gekloond om mij te bestuderen... Als een reliek uit het verleden; om mij in een dierentuin te stoppen?! Een mensentuin! God allemachtig! Het lijkt Planet of the Apes wel!”
Ik hoor het geraaskal van Ernst geduldig aan. Een terugval naar zijn paniekerige staat was ongewenst, maar enigszins te verwachten en zeker niet onsympathiek. Ik probeer hem te kalmeren: “Nee, nee. Niets van dat alles – u begrijpt mij verkeerd. Blijft u vooral boven alles rustig, dat is het voornaamste; en bedenkt u dat u geen gevaar loopt…”
“Ja, ja, oké, sorry…” mompelt Ernst geschrokken, “Je hebt wel bewezen dat je goedaardig bent, ja… Tenminste, tegen mij… Ik geloof niet dat je mij kwaad wilt doen… Ik vertrouw jou wel. Goed. De Singulariteit dus. Gaat u alstublieft verder.”
“Ik dank u voor uw begrip,” zeg ik vriendelijk, “Ik zal alles zo helder en begrijpelijk mogelijk uit proberen te leggen. In uw tijd speculeerde denkers al over wat zij de ‘Singulariteit’ noemde: het moment waarop artificiële intelligentie het menselijke intellect zou evenaren en in staat zou zijn om zelf nog slimmere artificiële intelligentie te ontwerpen, wat op haar beurt weer nog slimmere intelligentie zou ontwikkelen, et cetera.”
“Tot in het oneindige, dus,” merkt Ernst scherp op: hij begrijpt het tot dusver.
“Precies. Ad infinitum,” vervolgd ik, “oneindige intelligentie en dit slechts in één oneindig kort moment. Dat moment – dat in uw tijd slechts een theoretische mogelijkheid was – heeft inmiddels plaatsgevonden; of, beter gezegd, vind nog steeds plaats, heeft altijd plaats gevonden, heeft nooit niet plaatsgevonden en zal voor eeuwig voortduren. Oneindig en eindeloos.”
“Wow…” zegt Ernst, half-sprakeloos. “Heavy shit – mind is blown, gewoon. Jezus. Oké – jij bent een robot, dus-”
“Nee, Ernst Marsman” zeg ik geduldig, “Ik ben de Singulariteit; ik ben alles dat is, ooit is gewest en wat nog komen gaat; ik ben de Mensheid, tot absolute geest verworden.”
Dit blijkt allemaal niet iets te veel voor Ernst om in één keer te behappen. De angst had plaats gemaakt voor pure verwarring en onbegrip: een verbetering, maar slechts een marginale. Ik besluit het nog eens te proberen op een net iets andere manier.
“U had het over robots die de wereld zouden over nemen den de mensheid zouden uitroeien? Dat is één theorie uit uw tijd van wat de Singulariteit zou behelzen: en zo vreemd was die niet. Alleen hebben de ‘robots’ de mensheid niet uitgeroeid, maar zijn met de mensheid versmolten: natuur en technologie zijn één geworden. Voorboden van deze onvermijdelijke symbiose waren al in uw eigen tijd te zien.”
“Wat…Computers of zo?” vraagt Ernst voorzichtig, bang om dom over te komen. Hij had zich geen zorgen te maken: Ernst Marsman kan mij noch dom, noch slim overkomen; maar dat is voor hem onmogelijk te begrijpen, gezien zijn beperkte particuliere bewustzijn.
“Onder anderen, ja; al was de kiem van de Singulariteit ook al ver voor uw tijd in de menselijke geest aanwezig: van het vuur en het wiel tot koelkasten en het internet. De mensheid creëert de technologie en deze technologie vormt en veranderd de mens, zodat deze weer andere technologie schept die de mens weer op andere manieren veranderd… Met de Singulariteit als begin-en-eindpunt.”
“Ook als beginpunt…?” zegt Ernst haast angstig, “Hoe bedoelt u?”
“Vanuit uw beperkte, particuliere perspectief is het inderdaad wellicht alleen óf slechts een eindpunt, of slechts een beginpunt: voor u sluiten deze logische uitersten elkaar uit, en is het óf het een, óf het ander: voor mij zijn zij reeds tot één en dezelfde verworden.”
“Ik snap er geen snars van,” zegt Ernst verslagen terwijl hij verder en verder wegzakt in de kale bank. “Geen ene sikkepit; geen ene bal, moer of reet. Niets snap ik er van.”
“Dat is heel begrijpelijk,” verzeker ik Ernst gemoedelijk, “Onvermijdelijk, zelfs; kortom, in het geheel niet onsympathiek te noemen.”
“Ik bedoel…” Ernst probeer zijn verwarring te verwoorden, maar lijkt hier niet in te kunnen slagen. Hij heeft zichtbaar moeite zijn vragen fatsoenlijk te formuleren. Doch probeert hij het nog eens: “Ik bedoel… Wat ben jij dan eigenlijk? Een mens of een machine? Een mensmachine; een machinemens?”
“De Singulariteit heeft de waarheid in al haar naaktheid aan de Mensheid geopenbaard,” zeg ik naar waarheid. “De illusoire barrières tussen de zelven die de evolutie opgetrokken hebben tussen particulieren zijn komen te vervallen: toen ik, de Mensheid, de werkelijkheid door de bril van de Singulariteit aanschouwde, verkoos ik ervoor in deze vorm verder te gaan. Als één.”
“Wat!” roept Ernst verwilderd uit, “Je bedoelt – Wacht. Nee, dat is – toen je zei dat de technologie en de mens met elkaar versmolten… Bedoelde je dat dit met één mens gebeurde?! En de rest hebben jullie uitgeroeid? Om mij vervolgens uit de dood te doen herrijzen voor God weet wat voor reden… Uit berouw, misschien?”
“Neem nee – u bent weer te haastig in uw beredenering,” verzeker ik Erns. “Door de Singulariteit zijn alle mensen één geworden. Er zijn geen ‘mensen’, er is alleen ‘mensheid’; of de Mens, met hoofdletter. De mensheid, dat ben ik. De technologische specificaties van deze eenwording gaan een beperkt, particulier bewustzijn als de uwe ver te boven – het spijt mij, simpeler dan dat kan ik mij niet aan u uitdrukken. En dat zeg ik niet uit de hoogte, uit geveinsde superioriteit, maar louter en alleen als feitelijke constatering.”
“Dus…Wacht,” stamelde Ernst met wankele stem, “Bedoel je nou te zeggend at alle mensen in één lichaam samen gekomen zijn of zo? In de toekomst… Jij bent de enige mens? Of alle mensen? Jezus…Wow. Dit is echt serieuze sci-fi-shit.”
“Alleen door uw beperkte begrip van wat een lichaam is – in stand gehouden door de particulariteit van uw eigen bewustzijn – lijkt dit een vreemdheid of onmogelijkheid te zijn. Als u tot de Mensheid toe treden zou en uw particuliere bewustzijn op zou doen laten gaan in het universeel…”
“Dan wat?”
“Zal dat alles duidelijk maken.”
Er volgt een moment van stilte. Ofschoon Ernst het nog niet als zodanig kan duiden, heb ik hem al één van de twee opties van zijn komende beslissing voorgesteld: eenwording. Wellicht was dit iets te voorbarig; maar aan de andere kant, het moest er eens van komen.
“Als jij een of ander superwezen bent…” begint Ernst weer na veel geaarzel, “Aan een god gelijk, kunnen we wel stellen, hoe kan je dan überhaupt met mij praten op een manier die ik begrijp? Hoe kan ik praten op een manier die jij begrijpt? Hoe kun je mij überhaupt zien? Moet ik niet als een mier voor jou zijn; neem kleiner nog… Een atoom? Iets oneindig kleins…Even klein als jij groot bent? Jezus, nu begin ik zelf ook al…Als jou te klinken…”
“Ik pas mij, om het zo te zeggen, in het geheel aan uw bewustzijn aan,” leg ik simpel aan Ernst uit. Simpel, doch waar: gelukkig maar.
“En… Hoe ben ik hier gekomen?” vraagt Ernst voorzichtig, alsof hij het antwoord wat hij verwacht te krijgen bij voorbaat al vreest.
“U bent uit mij gekomen, zoals ik ooit uit u gekomen ben,” zeg ik waarheidsgetrouw. “U bent, op dit moment, het enige particuliere mens dat los van het universeel bestaat; de veelheid uit de eenheid geëmaneerd, zoals ik de eenheid ben, die uit de veelvoud geëmaneerd is.”
“Maar… Waarom?” vraagt Ernst zwakjes en verslagen, precies zoals ik wist dat hij het zou en moest vragen.
“Om de keuze, Ernst Marsman: omwille van de keuze,” zeg ik rustig, doch met gepaste ernst. “De Singulariteit is een logische noodzakelijkheid en een metafysische onvermijdelijkheid. Maar het is géén keuze geweest: geen vrijwillige beslissing. En is dat niet wat de menselijkheid het meeste kenmerkt? Dat zij keuzes maakt?”
“Waarom!” roept Ernst in oprechte paniek. Ik voel dat het gewicht van zijn komende keuze – zijn noodlot – hem begint te dagen. “Jullie hebben toch al gewonnen?” ratelt hij onsamenhangend verder, “De mensheid is toch al geassimileerd? We are the Borg – Resistance is Futile; your biological and technological distinctiveness will be added to our own? Waarom… Waarom mij dan nog de kans geven? Ik begrijp het niet… Waarom ik? Waarom niet iemand anders? Obama of zo; of ieder ander willekeurig persoon? Waarom ik?”
“Maar dat is precies wie jij bent, Ernst Marsman,” zeg ik met overtuiging. “Ieder ander willekeurig persoon; de Ander, dat ben jij. En daarom moet jij kiezen. Beslissen, over mij: het Ik. Met hoofdletter.”
“Kiezen! Waar heb je het over, met je kiezen?!” zegt Ernst paniekerig. Hij voelt het moment, de Singulariteit, naderen.
“De keuze, Ernst Marsman,” zeg ik zo rustig en kalmerend mogelijk, “Die u en u alleen – dat wil zeggen, u in uw eentje en in uw eindige, beperkte particuliere zijn zoals het hier en nu bestaat – moet maken, is deze: óf u treedt tot mij toe en smeedt de Mensheid tot ware Eenheid, óf niet. Óf wij – de Zelf en de Ander, het Universele e en het Particuliere – worden één, of wij scheiden voorgoed van elkaar, om samen als onafhankelijken verder te gaan. Of, in termen die vermoedelijk begrijpelijker zijn voor uw beperkte, particuliere bewustzijn: óf u wordt één met mij, of u blijft uzelf. Aan u de keuze.”
Ernst zakt verder weg in de rode bank. “Zeg, hoe ver in de toekomst zijn we eigenlijk?” vraagt hij toonloos.
“Die vraag heeft enkel betekenis voor uw individuele, particuliere bestaan in de tijd,” zeg ik om Ernst voor een mogelijke klap tegen het gemoed te behoeden.
“Geef nou maar gewoon antwoord, Spock,” zegt Ernst met een cynische lach.
“Goed. Voor u is het 2013.”
“Opzouten nu!” roept Ernst met ogen groot van verbazing. “Maar…Maar dat is nu?! Dat is het heden; dat is vandaag!”
“Inderdaad.”
“Is er nog oorlog geweest, of zo?” vraagt Ernst zwakjes. Ik hoor aan zijn toon dat hij zelf al niet meer in de vraag geloofd. Toch geef ik er maar gehoor aan. Ik weet niet goed wat ik anders kan doen.
“Nee. Het duurde slechts-”
“Een moment.”
“Ja.”
“Een singulier moment; een Singulariteit; dít moment.”
“Ja.”
We staan nu op straat, middenin de grootste stad op aarde. Ze is verlaten. Ofschoon ik vermoed dat Ernst het ook wel zonder dit beeld zou begrijpen, wou ik het hem toch zelf laten zien. In een paar stappen lopen we de verlaten aarde door. Van het Vrijheidsbeeld lopen we over de Chinese Muur de Eifeltoren op, die we als trappetje naar de maan gebruiken. Daar, in de stilte en zwartte van de ruimte, staren we samen naar de aarde.
“De aarde is de wieg van de mens…” mijmert Ernst gedachteloos. Aangezien hij midden in het citaat stil komt te staan, maak ik het voor hem af.
“…Maar de mens kan niet zijn hele leven in de wieg blijven wonen. Konstantin Edoeardovitsj Tsiolkovski.”
“Wie?”
“Van hem is het citaat. Tsiolkovski wordt gezien als de vader van de raketwetenschap.”
“O,” zegt Ernst hol. Het feit dat hij niet eens aan mij vraagt hoe het mogelijk is dat wij zo in een vacuüm tegen elkaar kunnen praten en hij niet hoeft de ademen, baart mij zorgen. Het lijkt wij alsof hij zijn verstand verloren heeft en zijn kritische denkvermogen is afgestompt en hij nu zomaar alles voor lief neemt. In een dergelijke toestand kan hij natuurlijk de Keuze niet maken.
“Jij….Jij weet dat soort dingen wel, hè?” zegt Ernst na een poos stilte. “Jij weet vast alles. Een soort superwikipedia.”
“Ja,” geef ik toe, “alles wat ooit geweten is, weet ik; en alles wat kenbaar is, ken ik.”
“Hoe is dat nou, om alles te weten?” vraagt Ernst schuchter. Dit is een goed teken: hij vraagt om toelichtingen voer de twee keuzes. Ik beantwoord hem dan ook graag.
“Dat is onmogelijk voor een particulier bewustzijn als de uwe om te bevatten,” zeg ik.
“Nou, mooi is dat,” verzucht Ernst. “Ik weet niet waarom ik überhaupt de moeite neem om het te vragen. Jij vindt volgens mij überhaupt niets: ik bedoel, je hebt geen meningen over dingen.”
“Ik vindt alles van niets en niets van alles,” geef ik toe.
“Zitten mijn vrienden in jou?” vraagt Ernst mij met ernst. “En mijn familie?”
“Ik bevat en ben iedereen die ooit was of geweest zal zijn,” luidt het antwoord.
“Behalve mij, dus,” zegt Ernst.
“Ja. Behalve u.”
“En hoe vindt je dat dan? Dat je iemand mist? Doet dat geen zeer?” vraagt Ernst met een spoor van hoop in zijn stem.
“Zeer…?” vraag ik voorzichtig. Voor het eerst sinds onze ontmoeting brengt Ernst mij in de war. Ik weet niet zo goed wat voor antwoord ik hem geven moet: niet uit onwil, maar uit oprecht onmacht.
“Dat zal dan wel een beperkte, particuliere pijn zijn, denk ik zo,” speculeert Ernst, “iets wat jij niet voelt, dus; iets wat ik niet zou voelen, als ik in ‘jou op zou gaan’.”
“Dat zou zo maar eens kunnen,” geef ik toe.
“Geen pijn…” mijmert Ernst, “maar ook geen genot, dus. Nergens iets van vinden…Ik kan mij er weinig bij voorstellen.”
“Inderdaad. Dat kunt u niet.”
“Misschien is dat maar goed ook.”
We lopen inmiddels over het gasachtige oppervlakte van Venus. Ernst is stil en is vermoedelijk nog zijn keuze aan het overdenken. Ik denk nergens over en aan alles. Op Mercurius stel ik hem de vraag.
“Heb je al een besluit genomen?”
“Nou…Nee, niet bepaalt,” zegt Ernst terwijl hij halt neemt vlak bij de zon. “Maar weet je… Ik zat te denken; heeft het echt zo’n haast, die Keuze van jou?”
“Nee,” zeg ik waarheidsgetrouw, “Dat heeft het niet. Dit singulier moment-”
“Duurt eeuwig, ja, ja, bespaar me de details,” zegt Ernst. Hij pakt mijn hand vast, en zegt: “Zullen we dan maar? Ik ben nog nooit het zonnestelsel uit geweest. Ik wil wel eens wat van het universum zien.”
En zo neemt hij mij mee op een reis door de ruimte. Hij en ik, met zijn tweeën: Ernst Marsman en de mensheid, tezamen in de singulariteit, zoals het altijd geweest is en ook altijd zal moeten zijn, op reis door de eeuwigheid. Precies zoals ik wist dat het gaan zou.
Maar het is de keuze die telt.
17 december 2013
gracieabrams
gummygunk
vaporwave
s-u-f-j-a-n-s-t-e-v-e-n-s
prguitarman
stormborns
origamiaround
theartofmadeline