Duygusal manipülasyon, bir kişinin başka birini kontrol etmek veya istediği şeyleri elde etmek için duygusal bağlılık kurmasıdır. Bu tür manipülatif davranışlar, genellikle karşı tarafın hislerini sömürerek, onda utanç, suçluluk, kaygı vb. olumsuz duygular hissetmeye zorlayarak gerçekleştirilir. Duygusal manipülasyon, sağlıklı bir ilişki kurulmasını engelleyebilir ve kişinin özgüven ve hayat kalitesini düşürebilir.
Kişinin karşısındaki kişinin gerçekliği hakkındaki algısını bozmaya çalışmasıdır. Bu durum kafa karışıklığına sebep olarak kişinin istediği şekilde hareket etmesine neden olabilir.
Özgüven Eksikliğinden Yararlanmak
İnsanların kendisinde beğenmediği veya eksik bulduğu yönü muhakkak ki vardır. Bu eksiklikleri genelde saklamaya çalışırız. Ama kendinizde eksik hissettiğiniz yönleri öğrenen manipülatörler bunu size karşı kullanarak öz güveninizin daha da düşmesine neden olur.
Bir kişinin kendini iyi hissetmesini sağlamak için yapılan davranıştır. Bu davranış, bir kişinin kendine olan güvenini arttırmak ve onun kendini değerli hissetmesini sağlamak amacını taşır. Bu şekilde kişinin hayır diyememesini sağlayarak manipüle etmiş olur.
Pozitif sağlamlaştırma, bir davranışın tekrarlanma olasılığını artırmak için o davranışın sonuçlarını olumlu hale getirerek kullanılan bir tekniktir. İstenen davranışların tekrarlanmasını teşvik ederek olumlu sonuçlar elde etmeyi amaçlar. Övgü, ödüllendirme, gülümseme gibi olumlu etkilerle bunu sağlamaya çalışılır.
Kişinin duygularını göz ardı ederek onları kendi çıkarları için kullanmasıdır. Bu tür davranışlar genellikle insanların acılarını, endişelerini veya kaygılarını kullanarak kendi çıkarlarını elde etmek için yapılır. Duygu sömürüsü, kişinin duygusal sağlığını olumsuz etkileyebilir.
Kişinin diğer kişiyi isteyerek sevdiği ve ihtiyaç duyduğu şeylerden mahrum bırakmasıdır. Böylelikle istediği davranışa yönlendirmeye çalışılır.
Bir kişinin ya da gruptaki insanların olumsuz düşüncelerini veya davranışlarını değiştirmeye yönelik bir psikolojik tekniktir. Bu ses tonunu yükseltme, bağırma hatta azarlama şeklinde davranışlarla yapılmaktadır.
Kişinin istemediği davranışını yapmaması için onu korkutmak, tehdit etmek veya ceza yöntemleri kullanarak yapmamaya zorlanmasıdır.
Kişinin başka bir kişiye veya gruba karşı aşağılayıcı, küçük düşürücü ve saygısız davranışlarıdır. Karşısındaki kişiyi değersizleştirmeye ve kendisini önemsiz hissetmesine neden olur.
Sorunlu Davranışlar Sergilemek
Kişinin diğer bir kişiye karşı sorunlu davranışlar sergilemesi ve sonrasında özür dilemesi ile gerçekleştirilir. Bu durum karşısındaki kişiyi suçluluk duygusuyla boğarak kontrolü elinde tutmasına neden olabilir.
Birisi sizi manipüle ediyor olabilirse, şu işaretlere dikkat etmeniz gerekebilir:
• Size karşı söylemek istediği gerçekleri çarpıtıyor.
• Sizin duygularınızı kullanmaya çalışarak sizi suistimal etmek istiyor.
• Size karşı baskı yapıp, sizin kararlarınızı değiştirmeye çalışıyor.
• Sizi sürekli eleştiriyor ve kendinize olan güveninizi zedelemeye çalışıyor.
• Size karşı hep belirsizlik ve karmaşıklık yaratarak, kafanızın karışmasına sebep oluyor.
Manipülasyon sizi, size sorgulatır ve çoğu zaman karşıdaki kişi öyle profesyoneldir ki asla farkedilmez. Birinin kendisini sorgulaması normal değildir ve karşı tarafın bunu size yaptırması da sevgi demek değildir. Manipüle edilmek ayıp değildir, etmek güçsüzlüktür.
Fikrimce fiziksel zarar apayrı duygusal zarar apayrıdır. Duygusal verilen zarar unutulmaz, oradaki kesik kapanmaz.