"birlikte düşünelim dostum"
bu fotoğrafı 7 yıl önce çekmiştim. dehşete düşüren bir güzellik. öyle ihtişamlı bir manzaraydı ki fotoğraf makinem ancak bu kadar yakalayabildi. renkler göründüğünden çok daha canlıydı. sanki dünyanın en iyi ressamları kainatın en güzel manzarasını çizmek için bütün yeteneklerini kullanmışlar, öyle ki ömürlerinin sonuna dek bir doğru parçası bile çizememişler gibi. tam olarak "bunu diken terzi kör oldu" olayı. harikulade bir mekan.
insan böyle dehşetengiz bir yüceliği temaşa ederken yaşanması muhtemel birkaç senaryo var. aynı manzaranın 865 fotoğrafı çekilir ve sonra aralarından hangisinin sosyal medyada yer alacağıyla ilgili uzun mesailer harcanabilir. yahut "e güzel işte, burada mangal yapmak keyifli olur" denilerek eller cepte mağrur bir duruşla yürüyüşe geziye devam edilebilir. ihtimalleri çoğaltabiliriz ancak bir ihtimal daha var ki o da ölmek mi dersin? dur dur bu senaryo değil, müzeyyen senar şarkısı kız. Şimdi yazımıza kısa bir şarkı arası verip arka fonda nihavend makamı bu güzel eseri açıyoruz. tekrar klavyenin başına geçiyoruz.
bahsetmek istediğim bir ihtimal de ölmek değil; kafası kırık bir felsefecinin her fırsatta konuyu daha derin, daha büyük, daha bedihi bir konuya çekme alışkanlığıyla ilgili bir senaryo. mesleki deformasyon yaşan bir felsefeci mütemadiyen “o nedir? bu niçin böyledir? şunun anlamı nedir?” kalıbında sorular sorar. dolayısıyla böyle bir manzaraya bakarken de birden hayatı sorgulamaya başlayabilir. (yaşandı kardeşim, bu da yaşandı) nitekim amatör bir felsefeci olarak ben de bu sahneyi izlerken “hangi suyun sakasıyım ya rab?” sorusunu sordum. "bu koca evrende benim yerim ne? benim bu sahnedeki rolüm ne?" bu sorular zihin dünyamı şekillendiren ve yaptığım her işi kendi rengine boyayan sorular. en temelde bu sorular anlam kavramı etrafında şekilleniyor. “anlam nedir?” sorusu benim bu hayattaki sorum. kendimce buna cevap bulabilirsem gözüm açık gitmez diye düşünüyorum. tabi bir yandan da fildişi kulemde tahtımda otururken ucu sedefle kaplı kuş tüyü kalemimi lacivert mürekkebime bandırdıktan sonra havalı cümlelerle tezimi yazdığımı ve her şeyin anlamını çözdüğümü hayal ediyorum. böylece dünyayı da kurtarmış olacağım. dünyanın bundan haberi olacak mı peki? muhtemelen olmaz. önemli değil. ben kurtardığımı düşünürsem bana yeter. (bak bak adeta kendi yansımasına aşık bir narcissus. yok be! öyle narsistik bir yerden kurmuyorum bu hayalleri. kendime kadar narsistimdir en fazla kehkehkeh) e böyle bir manzarayı görünce de doğal olarak bütün bunların içinde benim anlamımın ne olduğu sorusunu sormadan duramıyorum.
bu hayallerle yazıyorum tezimi, anlamı bulma hayaliyle. the anlam, benim kızıl elmam. adeta bir demir leblebi, dişlerimizi katır kutur çatlatıyor. sevgili danışmanımla da bu konular üzerine konuşuyoruz arada. kafamdaki deli sorularla darlıyorum beyfendiyi. sağolsun bir kere de “ne saçmalıyorsun yahu” demedi. hep “güzel bir nokta yakalamışsın, ilginç bir şey bulmuşsun, bu bizim tezimiz için iyi bir soru” gibi cümleler kuruyor. ponçik danışmanım.
geçen günkü görüşmemiz de yine "öyle miydi, böyle miydi, şöyle mi olsaydı, ama öyle olursa böyle olur" diyerekten taramalı tüfek gibi düşüncelerimi danışmanımın önüne un çuvalı gibi yığdım. sonra o sihirli cümleyi kurdu hocam: “şimdi beraber düşünüyoruz dostum, biraz özgür düşünelim bakalım” en sevdiğim cümlesi. (bir de dostum demesine bitiyorum) şimdilerin "beyin fırtınası" betimlemesiyle klişe olarak ifade ettiği ama benim deneyimimde hayal gücüyle bilgilerin adeta dansa kalktığı o dakikalar. bu düşünme faaliyetimizi ifade etmeye en uygun kelimeleri seçmeye çalışır ve anlaşır cümlelerle aktarırız birbirimize. bunu yaparken kainatın her köşesini özgürce gezermiş gibi hissederim. işte böylece biz anlam sorusuna cevap bulabilmek için bütün mümkün dünyalarda bir gezintiye çıktık.
sonra hocam zihimde birkaç tilkinin kuyruğunu birbirine bağlayan ilginç şeyler söyledi. sentaktik olarak değil ama semantik olarak (kısaca mealen) dedikleri şöyleydi: “bunu öyle düşünebiliriz ki belki de anlam sensin, anlam sende. sen öyküyü anlamlı kılansın, öykünün bir parçasısın. sen olmazsan öykü kopuk olur.” vay dedim, olabilir mi böyle bir şey? hmmmm dedim, düşünmeye devam ettim. düşünmemi durduramadım, durduramadıkça farklı galaksilere gittim geldim.
bu düşünce yolculuğunun bir noktasında aklıma mesnevi'den bir hikaye geldi. hani şu en iyi en yetenekli en becerikli ressamın kendileri olduğunu iddia eden rum ve çinli ressamlar kıssası. hani adil bir padişah bu ressamlar arasında bir yarışma düzenlemişti de çinli ressamlar türlü fırça ve boyalarla muhteşem desenlerden ve renklerden oluşan bir resim yaparken, rum ressamlar sadece cilalama yapmışlardı. böylece çinli ressamların yaptığı resim rum ressamların aynaya dönüşen cilalı tuvalinde yansıyarak daha canlı ve parlak gözükmüştü. ama bir şey daha vardı, padişah bu yansımanın içinde kendisini de görmüştü ve gördüklerine hayran olmuştu. böylece yarışmayı rum ressamlar kazanmıştı. işte bu kıssa şimdi benim düşünce gözlüğümden farklı bir renge boyandı, farklı bir anlam kazandı.
diyorum ki, acaba padişah kendini öykünün bir parçası olarak görmüştü. aslında kendine değil, parçası olduğu öyküye mi hayran olmuştu; öyküye kattığı anlama değil, öykünün anlamının bir parçası olduğuna mı hayran kalmıştı? acaba ben bu fotoğraftaki manzarada kendi yansımamı mı arıyorum? semanın yansımasını arza, arzın yansımasını semaya düşüren ayna ben miyim?
titsay
yousharknotpass
janainaart
romaincrisis
areudirty
