**अभिवृत्ति (Attitude)** भनेको कुनै व्यक्ति, वस्तु, घटना वा विचारप्रति हाम्रो मनमा बन्ने एक प्रकारको **मनोवैज्ञानिक झुकाव वा धारणा** हो। यसले हामीलाई कुनै पनि कुरालाई मन पराउने वा मन नपराउने, सकारात्मक वा नकारात्मक रूपमा हेर्ने, स्वीकार गर्ने वा अस्वीकार गर्ने प्रवृत्ति देखाउँछ।
सरल भाषामा भन्नुपर्दा, अभिवृत्ति भनेको हाम्रो **नजरिया** हो। यो हाम्रो व्यवहारलाई दिशा दिने एक महत्वपूर्ण कारक हो।
**अभिवृत्तिका केही मुख्य विशेषताहरू:**
* **सिकिएको गुण:** अभिवृत्ति जन्मजात हुँदैन, बरु हामीले आफ्नो अनुभव, शिक्षा र सामाजिक वातावरणबाट सिक्दै जान्छौं।
* **स्थायित्व:** एकपटक बनेपछि अभिवृत्ति तुलनात्मक रूपमा स्थायी हुन्छ, तर नयाँ अनुभव र परिस्थितिअनुसार यसमा परिवर्तन पनि आउन सक्छ।
* **प्रेरक शक्ति:** अभिवृत्तिले हामीलाई कुनै खास तरिकाले व्यवहार गर्न प्रेरित गर्छ। उदाहरणका लागि, यदि तपाईंको कुनै व्यक्तिप्रति सकारात्मक अभिवृत्ति छ भने, तपाईं उनीसँग राम्रो व्यवहार गर्न प्रेरित हुनुहुनेछ।
* **भावनात्मक, संज्ञानात्मक र व्यवहारात्मक पक्ष:** अभिवृत्तिमा सामान्यतया तीनवटा पक्षहरू हुन्छन्:
* **संज्ञानात्मक पक्ष (Cognitive component):** यसमा त्यस विषय वा वस्तुबारे हाम्रो **विचार र विश्वास** पर्दछ।
* **भावनात्मक पक्ष (Affective component):** यसमा त्यस विषय वा वस्तुप्रतिको हाम्रो **भावना र अनुभूति** (जस्तै: मन पराउनु, रिस उठ्नु) पर्दछ।
* **व्यवहारात्मक पक्ष (Behavioral component):** यसमा त्यस विषय वा वस्तुप्रति हामीले **गर्ने व्यवहार वा प्रतिक्रिया** पर्दछ।
उदाहरणका लागि, यदि तपाईंलाई प्रकृति मन पर्छ भने (सकारात्मक अभिवृत्ति):
* **संज्ञानात्मक:** तपाईंलाई लाग्न सक्छ कि प्रकृति शान्त र सुन्दर हुन्छ (विचार)।
* **भावनात्मक:** तपाईंलाई प्रकृतिमा जाँदा खुशी र शान्ति मिल्छ (भावना)।
* **व्यवहारात्मक:** तपाईं प्रकृति संरक्षणका गतिविधिहरूमा संलग्न हुनुहुन्छ वा प्राकृतिक स्थानहरूमा घुम्न जानुहुन्छ (व्यवहार)।
संक्षेपमा, अभिवृत्ति भनेको कुनै पनि कुराप्रति हाम्रो समग्र प्रतिक्रिया, सोचाइ र व्यवहारलाई प्रभाव पार्ने एक आन्तरिक अवस्था हो।