📗ÇEKA NEDİR ?📌
Çeka (Rusça:ЧК - чрезвычайная комиссия çrezvıçaynaya komissiya, IPA: [tɕe.ka]), Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin ilk istihbarat ve güvenlik teşkilatı. Resmî ismi Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti Halk Komiserleri Konseyine bağlı Tüm Rusya Karşı-Devrim ve Sabotajla Mücadele Olağanüstü Komisyonu şeklindedir (Rusça: Всероссийская Чрезвычайная Комиссия По Борьбе с Контрреволюцией и Саботажем при Совете Народных Комиссаров РСФСР). 1917 Ekim Devrimi'nden sonra 20 Aralık 1917 tarihinde Vladimir Lenin ve daha sonra Feliks Dzerjinski tarafından yayınlanan bir kararname ile kuruldu. 1922'den sonra Çeka birçok kez yeniden yapılanmaya uğradı. Sovyet rejiminin karşı-devrimci faaliyetlerin saldırılarına karşı ayakta kalması için hayati önem arz eden bir siyasi-askerî kuvvet hâline geldi. 1921 yılında Çeka'nın bir parçası olan Cumhuriyetin İç Savunması için Birlikler adıyla kurulan örgüt 200.000 kişiden oluşmaktaydı.
1921'de toplanan 8. Tüm-Rusya Sovyetleri Kongresi, Çeka'nın NKVD ve Devlet Politik İdaresi'ne dönüştürülmesi kararını aldı.
Bir Çeka üyesi "Çekist" diye anılırdı. Çekistler Devrim yıllarında Batılı komünistler tarafından bir moda hâline getirilen bu giysiyle birçok filmlerde resmedildikleri deri ceketler giyerlerdi. Uzun zaman boyunca tertiplenme ve isim değişiklikleri olmasına rağmen Sovyet gizli polisine bütün Sovyetler Birliği dönemi boyunca "Çekist" olarak atıfta bulunuldu ve bu terim bugün hâlâ Rusya'da kullanımdadır (Örnek olarak, Başkan Vladimir Putin KGB'deki meslek hayatı nedeniyle Rusya basın yayını tarafından "Çekist" olarak anılmaktadır
Görece kansız bir şekilde 1917 Ekim ayında Moskova ve Petrograd'da iktidarı silahlı bir ayaklanmayla alan Bolşeviklere karşı özellikle 1918 yılından itibaren terör ve suikast saldırıları başladı. Beyaz Terör adı verilen bu saldırılarda 1918 yılının Ağustos ayında Kuzey Komünü Bolşevik Komiseri Moisei Uritski suikast sonucu öldürüldü. 30 Ağustos'ta düzenlenen bir suikastta ise Lenin ağır bir şekilde yaralandı. Devrimin önder kadrosuna karşı yapılan bu saldırılar sonucu Bolşevikler karşı-devrimcilere ve sınıf düşmanlarına karşı harekete geçtiler. Çeka; burjuvazi, ruhban sınıfı, siyasi rejim muhalifleri gibi "sınıf düşmanlarını" hedef aldı. En önceki tertipli kitle baskıları Nisan 1918'de Petrograd liberal Sosyalistlerine karşı başlamış, takip eden aylarda anarşistler (kargaşa yaratanlar) ve polis arasında tarafları belirli bir savaşa dönüştü (P.Avrich. G Maximoff). Çeka Savaş Komünizmi diye bilinen 5 Eylül 1918 tarihinde Dzerzhinsky tarafından yorumlanan bir otoriter yönetim kampanyasını başlattı. Ayrıca Çeka, düzenli ordu birlikleriyle beraber 1921 Kronstadt Ayaklanması'nın bastırılmasında da rol aldı.
