Moeder Rusland 1: De amazones van Basajev
Aurélien Ducoudray / Anlor
Ekatarina Kitaev is een Russische vrouw, die op een dag in de krant ontdekt dat haar dienstplichtige zoon gevangen genomen is door Tsjetjeense rebellen. Ze is in alle staten. Iemand probeert haar enige hoop te geven, door te vertellen dat de Tsjetsjenen bereid zijn gevangenen vrij te laten, als hun moeders daar persoonlijk om komen vragen. Meer aansporing heeft Ekaterina niet nodig. Ze stapt op de bus en vertrekt naar Tsjetjenië.
De Eerste Tsjetjeense Oorlog woedde tussen 1994 en 1995. De Sovjet-Unie was 3 jaar geleden uiteen gevallen en de Russische president Boris Jeltsin had even geen zin in (nog meer) onrust in zijn land. Toen Tsjetjenië zich dreigde af te splitsen, werd er dan ook hardhandig ingegrepen. Jeltsn wilde een voorbeeld stellen en snel orde op zaken stellen, maar Tsjetjenië is een uiterst onherbergzaam gebied, waar de rebellen een doorslaggevend voordeel hadden op de snel demoraliserende Russische troepen. Toen de publieke opinie zich ook nog tegen de Russen keerde, was het pleit snel beslecht. Er volgde een wapenstilstand en daarna vrede.
In 1999 breekt de Tweede Tsjetjeens Oorlog uit, die nog veel bloediger is en zich ook niet beperkt tot Tsjetjenië. De rebellen bedienen zich onder ander van aanslagen en gijzelingen van burgers. Berucht zijn de dagenlange gijzeling van basisschoolkinderen en het schoolpersoneel in Beslan, waar uiteindelijk meer dan 300 mensen omkwamen, waarvan de helft kinderen. Ook de gijzeling in het Moskouse Doebrovkatheater, waarbij door een vergissing van de Russische troepen zo'n 130 gegijzelde mensen omkwamen, staat veel Russen nog vers voor de geest. Dit album speelt zich af tijdens die tweede oorlog, als Basajev de scepter zwaait.
Ekatarina Kitaev gaat volledig onvoorbereid op pad. Ze richt zich blind op haar missie om haar zoon te bevrijden. Ze weet dat het oorlog is en dat het gevaarlijk zal zijn, maar hoopt toch stiekem snel naar binnen en weer naar buiten te kunnen wippen. Maar als ze aankomt, blijkt al snel dat hier geen sprake an zal zijn. Het is een smerige oorlog. Basajev is bruut en onvoorspelbaar, op het psychopatische af. Beide kanten vechten om het vechten, veel duidelijkheid over te behalen doelen is er niet. De rebellen schieten op alles wat beweegt, de Russische troepen slaan liefst zo hard mogelijk terug en beide kanten hebben bitter weinig respect voor de burgers die ze zeggen te willen beschermen. Enkel onder de burgerbevolking is met een beetje geluk nog enige redelijkheid te vinden, maar daarvoor zal Ekaterina ze duidelijk moeten maken dat ook zij als Russische een slachtoffer is.
Moeder Rusland is goed getekend en goed geschreven. De lezer ervaart afwisselend woede om de vechtende troepen, vrees voor de burgerbevolking, onthechting door de continue onduidelijkheid en onzekerheid van de situatie, maar ook regelmatig een glimlach, omdat dat nou eenmaal een goed – om niet te zeggen, het enige – tegengif vormt tegen alle ellende en willekeur. Vooral Ekaterina's hondje speelt wat dat betrfet een glansrol.
