GGD zet studente onder druk om mee te gaan naar COVID-huis
Geneeskundestudent Joy Adekanmi wist niet wat haar overkwam toen ze terugkeerde van vakantie. GGD-medewerkers brachten haar naar een Covid-huis en de deuren gingen op slot. Pas na zes dagen en contact met UKrant, realiseerde ze zich dat ze vrij was om te gaan.
Toen de Spaanse Joy drie weken geleden naar Mallorca vertrok voor een vakantie, was er nog geen vuiltje aan de lucht. Het reisadvies was geel, dus er was geen enkele reden om niet naar het eiland te gaan en te genieten van de zon, voordat ze begon met haar baantje als student-assistent bij de Green Office.
Maar toen werd het reisadvies – door het oplopende aantal Covid-infecties –plotseling oranje. Reizigers kregen het advies om tien dagen in quarantaine te gaan. Precies wat Joy van plan was te gaan doen in haar studentenhuis. ‘Ik heb weliswaar drie huisgenoten, maar ik was van plan een mondkapje te dragen en de gezamenlijke keuken niet te gebruiken. Ik dacht dat dat voldoende was.’
Alarmbellen
Maar toen ze vorige week op Groningen Airport Eelde landde, werd ze tegengehouden door twee medewerkers van de GGD. Die ondervroegen haar over haar woonsituatie. ‘Ik vertelde ze de waarheid, natuurlijk.’ Blijkbaar liet het woord ‘studentenhuis’ de alarmbellen afgaan.
‘Ze vroegen me vervolgens of ik voorzieningen deelde. Ja. Of ik een studio kon huren en mezelf zo isoleren? Dat was geen optie. Toen vertelden ze me dat ik het openbaar vervoer ook niet mocht gebruiken, anders zou ik de richtlijnen niet volgen. Dus toen ze zeiden “Je kunt niet naar huis, maar moet met ons mee”, volgde ik.’
Joy begrijpt nog altijd niet goed wat er is gebeurd. Voor ze het wist zat ze in een taxi die haar naar Heerenveen bracht. Ze kreeg een kamer toegewezen en de deuren gingen achter haar op slot.
In shock
Ze was zo overdonderd, dat ze nauwelijks vragen stelde. Niet over de procedure en ook niet over testen op Covid-19. ‘Ik werkte maar gewoon mee en werd naar Heerenveen gebracht in een speciale taxi. Ik was nog in shock, denk ik.’
Joy had het gevoel dat ze geen andere keus had dan te doen wat ze haar zeiden. ‘Als een zwart persoon word ik iedere keer dat ik naar het vliegveld ga etnisch geprofileerd en ondervraagd door de politie. “Ben je hier op vakantie? Waar woon je? Wat studeer je?” Zulke willekeurige checks zijn onderdeel van mijn leven hier.’
Toen ze zeiden dat ik met hen mee moest, volgde ik
In Heerenveen – op ongeveer 60 kilometer afstand van Eelde én Groningen – staat een speciaal Covid-huis, waar mensen kunnen verblijven als ze niet in staat zijn om zichzelf te isoleren. Verblijf daar is volledig vrijwillig. Joy is niet de enige student in het huis. Er is ook een Spaanse student die met zijn studie aan de RUG had moeten beginnen en zou verhuizen naar een studentenhuis. ‘We zitten met elkaar opgescheept.’
Ze krijgt er drie maaltijden per dag – ‘We krijgen heel veel brood voor ontbijt en lunch’ – of bestelt voedsel online. Er is een algemene ruimte en zelfs een tuin, maar Joy gaat daar niet heen. Contact met andere mensen wordt afgeraden, hoewel ze hen wel kan horen.
Covid-huis
Een woordvoerder van de Veiligheidsregio Drenthe zegt dat het de standaardprocedure is dat GGD-medewerkers in gesprek gaan met reizigers die terugkeren uit oranje gebieden. Deze mensen krijgen een informatiebrief in Nederlands én Engels over het coronavirus in Nederland en het advies in quarantaine te gaan.
‘Vervolgens vragen ze of er mensen zijn die geen eigen woonruimte hebben of met het OV naar huis gaan. Met deze mensen wordt in samenspraak gekeken naar een oplossing. Ze krijgen het advies een taxi te bellen of de quarantainelocatie in Heerenveen te gebruiken.’
Maar voor Joy voelde het helemaal niet als een ‘advies’. Ze was ervan overtuigd dat ze pas op 5 september, na tien dagen isolatie, zou mogen vertrekken. Pas toen ze met Ukrant had gepraat en de medewerkers in het Covidhuis expliciet vroeg of haar verblijf vrijwillig was, bleek dat ze vrij was.
‘Ze vertelden me dat ik in theorie vrij was om te vertrekken en dat we in een vrijwillige quarantaine zaten. Maar dat vertelden ze me niet op het vliegveld.’
Stressvol
Haar verblijf is bijzonder stressvol geweest, zegt ze. ‘Ik heb geen vrijheid, ik kan niet doen wat ik wil. Ik heb niet wat ik nodig heb om me thuis te voelen.’ Vorig weekend had ze een breakdown en vroeg om een therapeut.
Ik ben hier nu al zes dagen. Ik kan net zo goed de laatste dagen nog blijven
Zo nu en dan kijkt ze naar feestjes op haar laptop, met haar vrienden. ‘Het helpt me om me niet zo alleen te voelen.’ Hoewel haar vrienden tegenwoordig grapjes maken dat ze ontvoerd is. ‘In mijn hoofd is het een droom. Het is ongelooflijk.’
Ze vindt dat de autoriteiten op het vliegveld de situatie niet goed hebben uitgelegd. Ook de staf in het Covidhuis was weliswaar vriendelijk, maar niet in staat de situatie goed uit te leggen.
Zes dagen
Als ze had geweten dat de hele procedure vrijwillig was, dan zou ze nooit naar het Covid-huis zijn gegaan, zegt ze. Ze zou naar huis zijn gegaan en zich daar zo goed mogelijk hebben afgeschermd van anderen. Toch is ze nu niet meer van plan te vertrekken. ‘Ik ben hier nu al zes dagen. Ik kan net zo goed de laatste dagen nog blijven.’
De GGD kan niet ingaan op individuele situaties, zegt de woordvoerder. Wel benadrukt ze dat het in studentenhuizen lastig kan zijn om je af te zonderen. ‘En dan kun je naar Heerenveen.’