“Μπορώ και να ζωγραφίζω”
Στην εισαγωγή του βιβλίου του “Leonardo da Vinci. Η βιογραφία μιας μεγαλοφυίας”, ο Walter Isaacson αναφέρει ως πηγή έμπνευσης και οδηγό σύνθεσης του βιβλίου τα σημειωματάρια του ντα Βίντσι. Τα Σημειωματάρια του Λεονάρντο είναι ένα θέμα μελέτης από μόνο του, ο ίδιος ο Isaacson στο βιβλίο του θα αναφερθεί διεξοδικά σε αυτό στο Κεφάλαιο 5.
Τα “Σημειωματάρια” καταλαμβάνουν πάνω από 7.000 πυκνογραμμένες σελίδες. Η πυκνή σύνθεση σίγουρα πρέπει να αποδοθεί στο γεγονός ότι το χαρτί ήταν ακριβό υλικό και ο Λεονάρντο φρόντιζε να αξιοποιεί κάθε γωνία του.
Το βιβλίο που θα διαβάσουμε λοιπόν γράφτηκε με οδηγό τα “Σημειωματάρια” κάποια από τα οποία σήμερα είναι προσβάσιμα μέσω του διαδικτύου. Στο FACT είχαμε καλύψει την είδηση της ψηφιοποίησης ενός μέρους τους, του επονομαζόμενου Κώδικα Foster I. Εδώ μπορείτε να δείτε τα σχετικά με την ανακοίνωση του έργου και να βρείτε το λινκ προς το ψηφιοποιημένο αρχείο.
Στην εισαγωγή ακόμα γίνεται η αναφορά σε τρεις “πηγές εποχής” για τον Λεονάρντο. Μην ξεχνάμε ότι μιλάμε για τον 15οαι μια εποχή από την οποίά μας χωρίζει μισή χιλιετία και ενώ είναι αρκετά τεκμηριωμένη μας λείπουν αρκετά FACTs που να μας επιτρέπουν πολλές βεβαιότητες γιαυτή.
Κρατάμε στις σημειώσεις από την Εισαγωγή τις τρεις πηγές “εποχής”. Τον Τζόρτζιο Βαζάρι (Giorgio Vasari) και τους “Βίους των πλέον εξαίρετων ζωγράφων, γλυπτών και αρχιτεκτόνων”. Ο Βαζάρι είναι το πρώτο όνομα που ακούει ο πρωτοετής φοιτητής αρχαιολογίας και ιστορίας τέχνης και το έργο του είναι σημείο αναφοράς ως ένα πλαίσιο αντίληψης του κόσμου και τη τέχνης της εποχής αλλά την ίδια στιγμή καταγράφει και πολύτιμες μαρτυρίες για τους καλλιτέχνες. Δεύτερη πηγή του Isaacscon το χειρόγραφο που φέρει την επωνυμία Anonimo Gaddiano ή Anonimo Florentino ( Ο ανώνυμος Φλωρεντίνος) στο οποίο μπορείτε να ρίξετε μια ματιά εδώ. Χρονολογείται ανάμεσα στις δεκαετίες 1530-1540 δηλαδή προηγείται των “Βίων” του Βαζάρι. Περιέχει ένα πλήθος πληροφοριών για τον Λεονάρντο. Εκεί διαβάζουμε ότι συνήθιζε να ντύνεται με ροζ ρούχα ενώ οι χιτώνες του έφταναν μέχρι το γόνατο και όχι μέχρι τους αστράγαλους όπως ήθελε η μόδα της εποχής! H τρίτη πηγή εποχής είναι το έργο του ζωγράφου Gian Paolo Lomazzo ο οποίος έγινε κριτικός τέχνης όταν έχασε το φως του. Έπεται του Βαζάρι. Ο Λομάζο καταγράφει πολλά κουτσομπολιά για την ερωτική ζωή του Λεονάρντο (και την ανοιχτή ομοφυλοφιλία του).
Κρατώ δύο σημεία από την εισαγωγή:
1.Την πληροφορία ότι στα Σημειωματάρια ο Λεονάρντο είχε To do lists όπου κατέγραφε τις απορίες που έπρεπε να επιλύσει καθώς και ποιος θα μπορούσε να του δώσει πληροφορίες γιαυτές. “Ρώτησε τον Τζανίνο τον βομβαρδιστή πως είναι περιτειχισμένος ο Πύργος της Φερράρα”. “Ρώτησε τον Μπενεντέτο Πορτινάρι πως περπατούν πάνω στον πλάγο στη Φλάνδρα”. “Γιατί το πουλί στον αέρα είναι γρηγορότερο από το ψάρι στο νερό ενώ έπρεπε να συμβαίνει το αντίθετο;”.
Πλήθος αποριών που λειτούργησαν ως αφετηρία γνώσης και ανακαλύψεων.
2. Το δεύτερο σημείο που κρατώ έιναι αυτό που εισάγει ο συγγραφέας ως προβληματισμό. Αν χαρακτηρίσουμε τον Λεονάρντο “χαρισματικό” θα αφαιρέσουμε από αυτόν τη δουλειά που έκανε, την προσπάθεια που κατέβαλε καθώς και το ρόλο που έπαιξε η εποχή στην διαμόρφωση του χαρακτήρα του. Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στη χρήση αυτής της λέξης. Συμφωνούμε! Εσείς, τι κρατάτε από το πρώτο, εισαγωγικό κεφάλαιο;
