การเลือกใช้งานฟิวส์ อุปกรณ์ป้องกันวงจรไฟฟ้าให้เหมาะสม
ทำความรู้จักฟิวส์ มีไว้ใช้ทำอะไร
ฟิวส์ (Fuse) เป็นอุปกรณ์นิรภัยสำหรับใช้ป้องกันไฟฟ้ารูปแบบหนึ่ง เป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ถือได้ว่ามีความสำคัญอย่างมากในวงจรไฟฟ้า ช่วยป้องกันกระแสไฟฟ้าลัดวงจร หรือการใช้ไฟฟ้าเกินกำลัง โดยจะทำการหลอมละลาย และตัดกระแสไฟออกจากวงจร ช่วยป้องกันไม่ให้อุปกรณ์เสียหาย และป้องกันอันตรายจากกระแสไฟฟ้า ฟิวส์เป็นโลหะผสมที่มีจุดหลอมเหลวต่ำ เพื่อให้วงจรไฟฟ้านั้นขาดง่าย โดยในขณะที่มีการใช้พลังงานไฟฟ้า จะมีกระแสไฟไหลผ่านฟิวส์ ซึ่งการส่งผ่านกระแสไฟฟ้าจะทำให้เกิดพลังงานความร้อนขึ้นด้วย การใช้ไฟในปริมาณที่กำหนด ความร้อนที่เกิดขึ้นจะไม่ส่งผลให้ฟิวส์ทำงาน แต่เมื่อมีการใช้กระแสไฟฟ้ามากเกินกว่าค่าที่กำหนดที่ฟิวส์จะรับได้ หรือเมื่อเกิดกระแสไฟฟ้าลัดวงจร พลังงานความร้อนที่เกิดขึ้นระหว่างนั้นจะมากถึงจุดหลอมเหลวของลวดโลหะ ทำให้โลหะภายในฟิวส์หลอมละลายและขาดออกจากกันในที่สุด เป็นการตัดวงจรทำให้กระแสไฟฟ้าไม่สามารถไหลผ่านต่อไปได้
ฟิวส์ ต่างจากเบรกเกอร์อย่างไร
เมื่อฟิวส์ทำการตัดวงจรไฟฟ้าไปแล้วจะใช้งานอีกไม่ได้ เนื่องจากการทำงานของฟิวส์ ที่ใช้วิธีการหลอมละลายลวดโลหะภายในให้ขาดออกจากกันในการตัดวงจร จึงจำเป็นต้องเปลี่ยนฟิวส์ใหม่เมื่อมีการตัดวงจรไฟฟ้า ไม่สามารถรีเซ็ตค่าใหม่แล้วใช้งานต่อได้เลยทันทีเหมือนกับเบรกเกอร์ แต่มีข้อดีคือมีราคาที่ถูกกว่า และฟิวส์ทุกชนิดสามารถป้องกันได้ทั้งกระแสไฟฟ้าเกินพิกัด และไฟฟ้าลัดวงจรได้อย่างรวดเร็วและมีเสถียรภาพกว่า สามารถนำอุปกรณ์ทั้งสองชนิดติดตั้งใช้งานร่วมกันได้ เพื่อช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานให้ดียิ่งขึ้นได้
การใช้งานฟิวส์
ฟิวส์ที่มีการใช้งานกันในปัจจุบันนั้น มีหลากหลายชนิดให้เลือกใช้ได้ตามความเหมาะสมของการใช้งาน แต่ละชนิดมีลักษณะและการใช้งานที่แตกต่างกันออกไป ดังนี้
ฟิวส์แบบแก้ว (Glass Fuse) ทำจากวัสดุแก้ว มีลักษณะเป็นหลอดแก้วใส บรรจุเส้นลวดโลหะอยู่ภายใน เมื่อกระแสไฟไหลผ่านเกินค่าที่กำหนด ลวดโลหะจะหลอมละ ลายขาดออกจากกันเพื่อตัดวงจรไฟฟ้า มีด้วยกันหลายขนาดและหลายค่า สามารถเลือกใช้ให้เหมาะสมกับอุปกรณ์ไฟฟ้าแต่ละชนิดได้
ฟิวส์แบบเซรามิก (Ceramic Fuse) ทำจากวัสดุเซรามิก มีลักษณะเป็นหลอดเซรามิก บรรจุเส้นลวดโลหะไว้ภายในเช่นเดียวกับแบบแก้ว แต่ฟิวส์แบบเซรามิกจะมีความแข็งแรงทนทานกว่า เหมาะสำหรับใช้งานในสภาพแวดล้อมที่สมบุกสมบันกว่า
ฟิวส์แบบมีด (Knife Fuse) ลักษณะเป็นแท่งโลหะแบนๆ มีด้ามจับที่ทำจากพลาสติกหรือเซรามิก มีหลายขนาดและหลายค่า สามารถเลือกใช้ให้เหมาะสมกับอุปกรณ์ไฟฟ้าแต่ละชนิดได้ มักนิยมใช้ในวงจรไฟฟ้าขนาดใหญ่ เช่น ตู้เมนสวิตช์
ฟิวส์แบบรถยนต์ (Automotive Fuse) เป็นฟิวส์ที่ออกแบบมาสำหรับใช้งานในรถยนต์โดยเฉพาะ มีลักษณะเป็นแท่งพลาสติกขนาดเล็ก มีขั้วโลหะอยู่สองด้าน มีหลายขนาดและหลายค่า สามารถเลือกใช้ให้เหมาะสมกับรถยนต์แต่ละรุ่นได้
ควรเลือกฟิวส์ที่สามารถทนกระแสไฟฟ้า ได้มากกว่ากระแสไฟฟ้าสูงสุดที่ใช้ในบ้านหรืออาคารเล็กน้อย ถ้าเลือกฟิวส์ที่ทนกระแสไฟฟ้าสูงกว่ากระแสไฟฟ้าสูงสุดที่ใช้ในบ้านมากเกินไป เมื่อกระแสไฟฟ้าไหลผ่านมากเกินค่าสูงสุด ฟิวส์อาจจะยังไม่หลอมละลาย ทำให้ไม่ช่วยตัดวงจรไฟฟ้าในบ้านได้ทันเวลา ดังนั้น การเลือกใช้ฟิวส์จึงต้องเลือกขนาดของฟิวส์ให้พอเหมาะกับปริมาณกระแสไฟฟ้าที่ไหลผ่าน
ดังนั้น ในการเลือกใช้งานฟิวส์ จึงควรเลือกฟิวส์ที่สามารถรองรับค่ากระแสไฟฟ้าที่เท่ากับหรือมากกว่าค่ากระแสไฟฟ้าสูงสุดที่อุปกรณ์ไฟฟ้านั้นจะใช้ และเลือกฟิวส์ที่มีขนาดเหมาะสมกับอุปกรณ์ไฟฟ้าด้วย เพื่อช่วยป้องกันการใช้ไฟฟ้าเกินกำลัง ไฟฟ้าลัดวงจรได้อย่างมีประสิทธิภาพ เสริมความปลอดภัยในการใช้งานอุปกรณ์ไฟฟ้าให้คุณมากที่สุด และที่ OneStockHome ได้รวบรวมฟิวส์เอาไว้หลากหลายรูปแบบ ให้สามารถเลือกนำไปใช้ได้อย่างเหมาะสม ในคุณภาพที่ได้มาตรฐาน และราคาคุ้มค่าที่สุด
