Elektronik ticaretin düzenlenmesi ile ilgili kanun 1 Mayıs 2015′te yürülüğe giriyor Peki Türkiye’deki firmalar buna hazır mı?
Dünya üzerinde iki türlü izin toplama yöntemi vardır. Amerika, Japonya ve Avusturalya’da “Redde Dayalı Sistem” (Opt out) Avrupa Birliği ülkeleri ve Kanada’da ise “İzne Dayalı Sistem” (opt-in) uygulanmaktadır. Yıllardır çıktı çıkacak denilen yasa Türkiye’de 5 Kasım 2014 tarihinde Resmi gazetede yayınlandı ve 1 Mayıs 2015 tarihinde yürürlüğe girecek. Öncelikle yasanın olabilecek en katı kurallarıyla çıktığını,Türkiye’de içinde devlerinde olduğu bir çok firmayı olumsuz etkileyeceği söyleyebilirim. Durum o kadar vahim ki kredi başvurusunda anne kızlık soyadına kadar sorgulayan bankalar bile son iki gün kala müşterilerinden izin dileniyor.
Big data sağlayıcılarının, GSM firmalarının, mailing ajanslarının ve data avcılarının ellerindeki dataları satıyor olması, gönderim adeti karşılığı kiralıyor olması veya rant uğruna yanlış pazarlama yöntemlerine başvurması gibi sayılabilecek onlarca açıktan ötürü uzun süredir çok alakasız firmalardan SMS ve mailler aldık, Bu reklamlar bazen o kadar alakasız oldu ki sanırım hepimizde reklam mesajı algısına inanılmaz bir antipati oluştu. Kaçımız alışveriş yaptığımız firmalarda veya doldurduğumuz formlarda reklam mesajlarını almak istiyorum ibaresini işaretliyor? Mail ve telefon bilgisi bile vermek istemiyoruz... Bu nedenle bir çok firma izin alırken negatif opt in yani formu doldurduğu anda otomatik olarak reklam almak istediğini de beyan etmiş olarak kabul ediyor, aksi bir durum varsa kutucuğu işaretlemesini istiyordu. İşte yeni yasa derki Negatif Opt-in yapamazsın. Müşteriden onay alarak izinli data toplayabilirsin. Bu durumda negatif opt-in uygulayan bütün firmalar yasal olarak hiç bir geçerliliği olmayan bir yöntemle yıllarca izin toplamış oldu. Yasa bu şekilde çıkınca firmalar mailing, sms, IVR, web sayfası vb... yöntemlerle dataları için tekrar izin almak durumunda bırakıldı. Milyonluk datalara yapılan mailing sonucu ortalama %13 okunma, %7 tıklama oranının iyi bir varsayım olduğunu söylersek bu yöntemle dataların ne kadarını kurtarabildikleri muamma olmasa gerek. Kısa sürede sonuç almak adına başvurulan Havuç verme yönteminde ise firmalar datanın bozulmasına neden olduklarının farkındalar mı? Düşünsenize markanızın datasından fırsatçıları harekete geçiriyorsunuz... Burger King’in Amerika’da data temizlemek için markasıyla gerçekten ilgilenmeyen ve bir daha twitter’da kendisini takip etmeyecek tüm takipçilerine listelerinden çıkması durumunda burgermenü hediye etti. Bu şekilde listesinde sadece markasıyla gerçekten ilgilenenleri tuttu...
Tabi bu yasanın bu şekilde çıkacağı aslında sürpriz değildi, sadece yasanın Türkiye’de yürürlüğe girmesi konusunda firmaların gerekli donanıma sahip hukuk ve e-marketing birimlerinin olmamasından kaynaklanan bir hadise aslında. AB yasasından devşirme bu yasa çok katı ve kati hükümlerle Türkiye’de yürürlüğe girdi, Diplomaside zayıf, lobiciliğin sağladığı faydalarından bir haber siyasetçilerimiz lobicilik faliyetlerine önem verseydi Türkiye’de bir çok yasa veya hüküm Türkiye’nin lehine sonuçlanabilirdi. Lobicilik diyorum çünkü lobilerin Avrupa parlamentosunda ülkesini ilgilendiren her yasadan taslak aşamasında haberdar olduğunu bilmiyoruz, Lobilerin AB parlamentosunun sunduğu centilmenlik anlaşması gereği bu taslakların yasalaşma sürecinde görüş bildirerek yasa tasarısına müdahale edebildiklerini bilmiyoruz! Aslında bunu yakın zamanda soykırım mevzusunda ağır bir şekilde öğrendik.
Bu durumda yasanın yaptırımlarını aşağıdaki tabloda görebilirsiniz.
Datanı çalarak, izinsiz bir şekilde SMS atan, IVR aramaları yapan, alakasız firmalar beter olsun. Diyecek hiç bir lafım yok. Ama müşteriyle ticari ilişkide bulunmuş negatif opt in yöntemiyle de olsa bir şekilde izin aldığını ispat edebilen, Yaptığı her gönderimde müşteriye şikayet hakkı ve datadan çıkma hakkı tanıyan firmaları madur edecek bu yasa mevzuatı bilen fırsat avcılarına gün doğuracak.
Ümit ediyorum ki dün gece çıkan taslak yürürlüğe girer ve bu mağduriyet bir nebze de olsa giderilir. MADDE 13 - (1) "Kanunun yürürlük tarihinden önce, hizmet sağlayıcı ve alıcı arasında doğrudan mal veya hizmet temini ilişkisi olması kaydıyla, ticari elektronik ileti gönderilmesi amacıyla alıcıların elektronik iletişim adreslerinin alınması ile oluşturulan veri tabanlarının onaylı olduğu kabul edilir."
Sonumuz hayırlı olsun, hoş geldiniz fırsat avcıları!
