Niðurstöður úttektarinnar Hvað er spunnið í opinbera vefi 2015? (HESÍOV) voru kynntar á UT-deginum 26.nóvember síðastliðinn. Þetta er í sjötta sinn sem úttektin er gerð síðan 2005.
Við hjá Hugsmiðjunni erum stolt af því að viðskiptavinir okkar áttu 4 af 5 stigahæstu ríkisvefjunum og 2 af 5 stigahæstu sveitarfélagavefjunum. Það er okkur mikil hvatning.
Allt frá upphafi hefur verið nokkuð góður stígandi í heildarniðurstöðunum milli úttekta - og enn má greina bætingu frá síðustu úttekt, þótt hún sé lítil. Einkunnir fyrir Þjónustu og Innihald hækka eilítið, Nytsemi stendur í stað og Aðgengi fatlaðra versnar.
Þessi litla bæting er viss vonbrigði, ekki síst sökum þess að svarhlutfall var með lægsta móti í þetta sinn, eða 74% miðað við um 79% svörun 2013 og aukningu frá 85% upp í 92% á árunum 2005–2011. Þetta er þrátt fyrir virka eftirfylgni þar sem þau sem áttu eftir að svara voru ítrekað hvött til þess.
Það veltir upp þeirri óþægilegu spurningu hvort áhugi á úttektinni sé hreinlega að minnka.
Ef áhuginn er að minnka, hverju er þá um að kenna?
Er það dvínandi metnaður? ...eða ofmetnaður?
Eru kröfur um hagræðingu og sparnað að bitna á vefmálunum og ráðamenn stofnanna feimnir við að sýna afturför hjá sér?
Valda sparnaðarkröfur því að vefstjóri sinni ekki úttektinni vegna annarra brýnni verkefna?
Er tiltrúin á úttektina sem gagnlegt mælitæki að minnka?
Ofmetnaður eða metnaðarleysi verða líka að teljast ódýrar skýringar – allavega verðum við ekki vör við það meðal okkar viðskiptavina. Internetið og vefurinn eru löngu orðin ómissandi þættir í daglegu lífi okkar Íslendinga og engri stofnun dettur lengur í hug að vera án sæmilegrar vefsíðu og halda úti lágmarks þjónustu á netinu. Framfarir eru líka slíkar allt um kring að það er erfitt að ofmetnast.
Þótt flestar stofnanir reyni að spara og skammti oft vefmálunum of lítinn pening, að okkar mati, þá verður fyrsti möguleikinn að teljast ólíklegur þar sem mesta þátttakan var einmitt árið 2011, stuttu eftir Hrun þegar niðurskurðurinn var hvað harðastur.
Auðvitað hefur peningaskortur og forgangsröðun vefmála áhrif á gengi stofnana í svona úttektum og skýrir mögulega hversu lítil bætingin er milli síðustu úttekta, en eru trauðla lykilskýringar á lækkandi svarhlutfalli.
Jafnframt ættu vefstjórar að geta fundið tíma í að svara spurningunum í úttektinni – jafnvel þótt önnur verkefni séu aðkallandi. Þátttakan er fremur einföld, og mjög rúmur tími gefinn. Þess utan ætti lág einkunn einmitt frekar að nýtast metnaðarfullum vefstjórum til að knýja fram meira fjármagn og breytta forgangsröðun innan sinna stofnana.
Það skilur eftir spurninguna um tiltrúna. Hvort þessi úttekt, sem hefur markvisst verið haldið lítið breyttri frá 2005, sé á einhvern hátt að verða úr sér gengin. Hvort hún sé að verða barn síns tíma, eða hafi einhverju leyti skilað hlutverki sínu. Hvort mögulega þurfi að stokka þetta upp og taka einhverja aðra nálgun – að öllu leyti eða að hluta.
Það er vitað að aðstandendur úttektarinnar munu leggjast yfir þessar spurningar á næstu misserum og leita svara. Nauðsynlegt er að spyrja þennan hóp sem hefur dregið úr þátttöku sinni, en einnig kanna afstöðu þeirra sem tóku þátt.
Við hjá Hugsmiðjunni veltum vöngum yfir þessu þessa dagana. Við erum full af hugmyndum varðandi framþróun HESIOV, og erum tilbúin að deila þeim ef þess er óskað.
P.S. við skrif þessarar færslu rákumst við á þessar glærur frá 2010, þar sem við rýndum í hvað vantaði í mælikvarðana og hverju væri e.t.v. ofaukið. Sumt hefur verið lagfært, en flestar vangavelturnar eiga jafn vel við í dag.
Eldri blogg um úttektina:
Hvað er spunnið í opinbera vefi 2015 (24. júlí 2015)
Hvað er spunnið í opinbera vefi 2013 (18. sept. 2013)
Um mat á aðgengileika opinberra veflausna 2011 (24 Jan 2012)
