Likenler, algler (veya siyanobakteriler) ile mantarların simbiyotik birliğinden oluşan organizmalardır. Çeşitli türleri bulunur ve bu türler genellikle çevresel koşullara dayanıklıdır. İşte liken türleri ve bulundukları yerler:
---
1. Kabuksu Likenler (Crustose)
Özellikler: Yüzeye sıkıca yapışan, kabuk benzeri likenlerdir. Çıkarmak zordur.
Bulundukları Yerler:
Kayalar
Ağaç kabukları
Duvarlar ve çatılar
Zorlu iklimlerde, çöl ve kutup bölgeleri gibi alanlarda yaygındır.
---
2. Yapraksı Likenler (Foliose)
Özellikler: Yaprak benzeri düz yapılıdır ve yüzeye gevşek bir şekilde tutunur.
Bulundukları Yerler:
Ağaç gövdeleri ve dalları
Kaya yüzeyleri
Nemli ormanlar ve ılıman bölgelerde yaygındır.
---
3. Dallı veya Çalımsı Likenler (Fruticose)
Özellikler: Dallı, çalımsı veya ipliksi yapıya sahiptir. Genellikle asılı veya dik büyürler.
Bulundukları Yerler:
Nemli ormanlarda ağaç dalları ve kabukları
Kayalık alanlar
Alpin bölgeler ve tundralar.
---
4. Tozsu Likenler (Leprose)
Özellikler: Toz gibi ince bir yapıya sahiptir.
Bulundukları Yerler:
Kaya yüzeyleri
Ağaç kabukları
Genellikle nemli, korunaklı alanlarda.
---
5. Jelimsi Likenler (Gelatinous)
Özellikler: Su emdiklerinde şişip jelimsi bir yapı kazanırlar.
Bulundukları Yerler:
Nemli kayalık bölgeler
Tropikal veya subtropikal ormanlar.
---
6. İs Likenleri (Sooty)
Özellikler: İsli veya koyu renkli görünümleri vardır.
Bulundukları Yerler:
Ağaç kabukları
Çatılar ve duvarlar
Kirliliğe dayanıklı türler şehirlerde bulunabilir.
---
7. Deniz Likenleri (Marine Lichens)
Özellikler: Suya dayanıklıdır ve genellikle kıyı bölgelerinde yaşar.
Bulundukları Yerler:
Kaya yüzeyleri
Deniz kenarları ve tuzlu suya yakın alanlar.
---
8. Toprak Likenleri (Terricolous)
Özellikler: Toprak yüzeyinde yetişir.
Bulundukları Yerler:
Kurak bölgeler
Çayır ve tundralar
Orman tabanları.
---
9. Parazit Likenler (Lichenicolous)
Özellikler: Diğer likenlerin üzerinde büyürler.
Bulundukları Yerler:
Herhangi bir likenin bulunduğu ortamda.
---
Genel Bulunma Alanları
Kutuplar: Sert hava koşullarına dayanıklı liken türleri yaşar.
Dağlık Alanlar: Kaya ve toprak üzerinde.
Ormanlar: Ağaç gövdeleri ve dalları.
Şehirler: Duvarlar, çatılar ve beton yüzeyler.
Çöller: Nem tutma kabiliyeti yüksek türler.
Likenler çevre koşullarını gösteren biyolojik göstergeler (biyomarker) olarak da kullanılır. Örneğin, kirliliğe duyarlı türler temiz hava bölgelerinde yaşarken, dayanıklı türler kirli şehir ortamlarında bulunabilir.
