Vreemde vogels
Door Geeske van Veenendaal
Ganzen, meestal zie je ze alleen overvliegen en de volgende keer als je ganzen ziet ga je er waarschijnlijk van uit dat het niet dezelfde zijn die je de vorige keer zag. Toch bestaat er een drietal ganzen waarvan vrijwel zeker is dat het dezelfde zijn als de drie die je de vorige keer ook zag. Ze zitten namelijk al jaren op dezelfde plek. De drie ganzen in Beusichem langs de N320 lijken geen behoefte te hebben om te verhuizen. Om dit aparte drietal te begrijpen moeten we iets meer over ganzen in het algemeen weten.
Wilde ganzen, van waakhond tot nu
Ganzen zijn niet altijd de vogels geweest zoals we ze nu kennen. Vroeger bestonden er vooral wilde ganzen. Deze beesten werden gevangen uit het wild en gebruikt als ‘waakhonden’ op boerderijen. Door het leven op de boerderij werden veel van deze ganzen tam. Ook werden ze op diezelfde boerderijen gebruikt voor hun eieren en uiteindelijk werden de ganzen zelfs opgegeten. Nu leven er in Nederland ongeveer al 2 miljoen wilde ganzen. Vroeger waren dat er maar 10.000. Je had grijze ganzen of bruine ganzen. Doordat deze ganzen samen op de boerderijen rondliepen ontstonden er door inteelt ook ganzen met bonte kleuren. Sommige ganzen wisten van de boerderij te ontsnappen en raakten verwilderd. Deze verwilderde ganzen bestaan vandaag de dag nog steeds.
Verwilderde ganzen van nu
Ze heten verwilderd omdat ze niet schuw zijn, maar toch in het wild leven. Ondanks dat ze op de boerderijen gevoerd werden, kunnen ganzen goed leven op gras en water. Toch hebben ze een ander gedrag dan wilde ganzen. Ze hebben geen trek drang. Wilde ganzen wel, die komen altijd luidruchtig in grote groepen over vliegen op hun weg naar Spanje. Verwilderde ganzen trekken alleen door Nederland zelf, en in kleinere groepen dan wilde ganzen. Volgens Gerald Derksen zijn de drie ganzen in Beusichem hoogstwaarschijnlijk een groepje verwilderde ganzen. Ze hebben geen drang om aansluiting te zoeken bij andere ganzen, omdat ze al jarenlang bij elkaar zijn.
Broedseizoen
Om te broeden leggen verwilderde ganzen geen wereldreis af. Ze gaan op zoek naar een moerasgebied in de buurt omdat ze daar veilig zijn voor vossen bijvoorbeeld. Het broedseizoen heeft geen duidelijk begin. Het is afhankelijk van het weer wanneer ganzen op pad gaan om te broeden. Dit kan maart zijn maar ook mei. Dat is volgens Derksen de tijd dat de ganzen in Beusichem niet te zien zijn. Pas na het broedseizoen komen de ganzen terug naar het weiland langs de provinciale weg. “Het is niet zo gek dat ze elk jaar terug komen naar die plek” vertelt Derksen, “waarschijnlijk voelen ze zich daar veilig.”
Waarom maar drie ganzen
De drie ganzen langs de N320 zijn volgens Derksen maar met zo weinig omdat de rest van het nest waarschijnlijk dood is. “Meestal bestaan nesten uit 5 of 6 jonge ganzen, maar er zijn een hoop factoren waardoor ze dood kunnen gaan”, legt Derksen uit. Met deze factoren bedoelt hij ziektes, honger, kraaien, vossen of reigers. Die laatste 3 jagen graag op jonge gansjes.
Dus:
In principe zou je kunnen zeggen dat de drie ganzen toch niet zo vreemd zijn als ze lijken. Ze zijn ooit tam geweest maar hebben gekozen voor een leven in het wild. Ze willen geen aansluiting bij grote groepen andere ganzen omdat ze het wel prima vinden met ze drieën. En zolang het weiland langs de provinciale weg veilig is voor deze ganzen, zullen we ze nog vele jaren gaan zien.