Wat was de oorsprong van de vuurbol van gisteravond?
Gisteravond was boven Nederland, Duitsland en Engeland om ongeveer 21.18 uur een heldere vuurbol1 te zien, welke door velen is waargenomen. Klaas Jobse (op Twitter @doenker) wist de vuurbol vanuit z’n Cyclops Sterrenwacht in Oostkapelle met zijn automatische All-Skycamera op deze wijze vast te leggen:
Direct na het verschijnen er van werd er druk gespeculeerd over de oorsprong en de aard van de vuurbol. Zou het een Boötide kunnen zijn of een restant van de komeet ISON – een Isonide? En hoe groot was het object dat de vuurbol veroorzaakte? De vuurbol ging van oost naar west aan de hemel. Dit was gisteravond de hemel om ca. 21.15 uur in het oosten, gesimuleerd met Stellarium.
Boötes (Ossenhoeder) stond op dat moment onder de horizon in het noorden. Tevens was het maximum van de meteorenzwerm Boötiden op 3 januari 2014 en de zwerm heeft niet zo’n heel lange periode, namelijk van 1 tot 5 januari. Aan de afbeelding hierboven zie je dat de maan in het oosten stond, een heldere maan, want het was afgelopen donderdag Volle Maan. En links daarvan zie je het sterrenbeeld Leeuw, met vlakbij de maan de heldere ster Regulus. Afgelopen week schreef Olaf van Kooten een blog over mogelijke meteoren van komeet ISON en daar stond dit kaartje bij:
De radiant van de Isoniden zou in het sterrenbeeld Leeuw gelegen zijn, precies het sterrenbeeld dat in het oosten stond. Maar de voorspelde meteoren van deze eind november 2013 bij z’n perihelium uiteengevallen komeet zouden 15 en 16 januari te zien zijn, dus eerder dan zaterdag. De verwachting was ook dat de resten van ISON eerder lichtende nachtwolken te zien zouden geven dan meteoren, laat staan heldere vuurbollen. Dus qua radiant zou een restant van komeet ISON de bron kunnen zijn van de vuurbol, maar qua tijdstip lijkt het weer onwaarschijnlijk. Het zou dus best kunnen zijn dat het object niet tot een bekende meteorenzwerm of komeet behoorde, maar incidenteel was, een zogenaamde sporadische meteoor. Volgens Alex Scholten van de Volkssterrenwacht van Bussloo in Gelderland was het ‘een rotsblok of rotsblokje. Een object ter grootte van een voetbal, of waarschijnlijk iets groter.’ Het vermoeden is dat er geen meteoriet is terechtgekomen op aarde.
Een meteoor of vallende ster wordt een vuurbol genoemd als ‘ie helderder is dan de helderste planeet aan de hemel – da’s de planeet Venus, die van magnitude -4 kan zijn. [↩]
Astroblogs: http://www.astroblogs.nl/2014/01/19/wat-de-oorsprong-van-de-vuurbol-van-gisteravond/