Een bezoek aan de Champagne - dag 2
Na de uiterst prettige eerste dag in de Champagne brak dag 2 aan, na de zon van de 1e dag, nu bewolkt en regenachtig, wat grauw. Dat doet toch meteen wat met de omgeving. Deze dag in het teken van bezoeken aan Larmandier-Bernier, Barnaut en Emmanuel Brochet. Het eerste huis hebben we vorig jaar ook bezocht en tja, je moet toch op de hoogte blijven van de ontwikkelingen van zo’n mooi huis. Barnaut is voor de privé voorraad en Emmanuel Brochet op aanraden van Niek Beute. En tussentijds nog een avontuurlijke rit, maar daarover zo meer.
Larmandier-Bernier Larmandier-Bernier is voortgekomen uit een het familiebedrijf Larmandier, dat al meerdere generaties champagnes produceert, begonnen in Cramant. Bij Larmandier-Bernier is men in 1990 gestopt met het gebruik van herbiciden en sinds 2002 wordt er in de wijngaard biodynamisch geproduceerd. Niet gecertificeerd, want het gaat vooral om de filosofie en de uiteindelijke kwaliteit van de wijngaard en de wijn. Niet of je precies iedere stap volgt. De overgrote lijnen worden echter dus wel gevolgd. In 2000 is men verder ook begonnen met het gebruik van hout, ieder jaar een klein beetje nieuw hout en voor het overige de vaten uit voorgaande jaren. Het hout wordt enkel gebruikt voor de oxidatieve invloed, om de wijn te laten ontwikkelen.
Als gevolg van de biodynamische werkwijze gaat er in regenachtige jaren helaas wel een stuk oogst verloren. Zo ging in 2012 zo’n 10% verloren aan meeldauw. Echter is wat geoogst wordt, wel van zeer hoge kwaliteit. Waar nodig wordt wel koper gebruikt. Wat heel belangrijk is, in tegenstelling van wat bij veel champagne huizen gebeurt, oogst men bij Larmandier de druiven op het moment dat ze echt goed rijp zijn, niet als het suikerniveau op het gewenste niveau is. Ook de schillen en pitten moeten goed rijp zijn. Dit komt de kwaliteit en complexiteit van de wijn ten goede (zo meer ook bij Emmanuel Brochet). Sinds kort wordt er ook met een coöperatie samen gewerkt, die zich ook meer wil verdiepen in de voordelen van later oogsten.
Qua beheer in de wijngaard kwam er nog een interessant punt op tafel van het gebruik van de tractor in de wijngaard. Dit wordt wel afgeraden vanuit de optiek, dat je de aarde dichtrijdt met de tractor (helaas is bijhouden met paarden op deze schaal niet haalbaar). Echter hij denkt dat vooral de trillingen van de tractor tot problemen leiden in de bodem. Iets om een keer te onderzoeken.
Tenslotte voor Larmandier, de lekkerste geproefde champagnes, alles 100% chardonnay. Op de foto hierboven zie je ook waar de druiven van de wijnen vandaan komen.
Lattitude (2012 + 35% reserve wijnen): In de neus fruitig, een beetje rabarber, granny smith, citrus. In de mond een zachte mousse, creamy. Ook weer het frisse fruit en rabarber en een lichte toets van toast.
Le Chemin de Avize 2010: Complexe neus, iets aards, toast rijpe appel, perzik en een licht botertje. In de mond een mooie mousse, rond mondgevoel, ontwikkelde smaak, rijpe appel en pompelmoes. Stevige champagne, een eetwijn met een volle afdronk.
Vieille vigne de Cramant 2007: Vol aromatisch in de neus, kruidig, appel, perzik, lichte hout invloed, hazelnoot en toast. Mooi ontwikkelend, ook in de smaak. Lange aanhoudende afdronk.
Na deze uitgebreide proeverij, op pad naar Epernay, om bij Madame Salvatori weer een paar mooie flessen champagne te halen. Werkelijk een fenomeen, waar je de mooiste champagnes ook nog eens tegen een goede prijs kunt krijgen!
Andere avonturen Dan tijd voor iets heel anders… Op pad naar Bouzy, maar hoera hoera, men had de kruising waar we naar links moesten afgesloten. Nu ben ik niet voor één gat te vangen, dus bedacht ik met Google Maps een kleine detour. Heel slim natuurlijk, want dat aardepad bleek uitstekend geschikt te zijn om met mijn sportbandjes te bereiden. Na een paar minuten slippen, glibberen en modder langs zien vliegen, waren we uiteindelijk toch weer op het asfalt. Aangekomen bij Barnaut, gingen die net lunchen, dus op pad naar een lunchadres. En waar was dat? Inderdaad in het dorp waar we net vandaan kwamen… Toch maar omgereden.
Emmanuel Brochet Na het korte bezoek aan Barnaut door naar Emmanuel Brochet, een feitelijk niet te vinden adres, omdat het officieel ook niet echt lijkt te bestaan. Maar toch gevonden en blij toe! Wat een ongelooflijk aardige, toegankelijke man is Emmanuel! Een hartelijk ontvangst, alle tijd genomen, het complete verhaal achter zijn bedrijf en filosofie. En ook nog iets van zijn toch wel zeldzame champagnes mogen proeven. Of in ieder geval, zeer beperkt verkrijgbaar…
Emmanuel is in 1997 gestart op de grond waar zijn ouders druiven teelden voor andere producenten. Hij startte op de gebruikelijke manier qua wijnbouw met een eerste oogst van 500 flessen (nu ± 7.500-10.000), maar kwam er na de 1e oogst al achter dat het voor hem niet werkte, zo ging hij niet de gewenste kwaliteit behalen. Hij is direct gestopt met het gebruik van chemicaliën en doet er alles aan om de grond en stokken gezond te houden. Hij gelooft er ook heilig in, dat een gezonde bodem voor gezonde druiven en een uiteindelijk goede basis wijn zorgt. Om een goede basiswijn te krijgen, haalt hij al bij het uitlopen van de wijnranken knoppen weg en houdt hij de wijnranken kort (ook wel ‘dieven’ genoemd). Hierdoor is de potentiële opbrengst direct een stuk lager, maar wel rijper en intenser van smaak. Daarnaast oogst hij 1 á 2 weken later dan de andere boeren in de buurt, waarbij hij alleen gebruik maakt van lokaal personeel. Iets wat nu niet heel gebruikelijk is in de Champagne… De druiven die geoogst worden, worden zachtjes geperst en niet te ver, om tannines uit de pitten niet mee te krijgen.
Dat Emmanuel mooie champagnes maakt is wel duidelijk. Met zijn beperkte productie levert hij inmiddels aan 25 landen waaronder de VS en Japan. Dat is maar weinig per land. Van de ‘Haut Chardonnay’ die wij mochten proeven, zijn er voor de Amerikaanse markt bijvoorbeeld maar 36 beschikbaar… Hieronder nog een korte notitie, waarbij ik tijdens het schrijven alweer zin heb om terug te gaan en meer te proeven en over zijn wijnen te praten. Gelukkig liggen er bij mij thuis in de kast 2 flessen van de Mont Benoit te wachten…
Mont Benoit extra brut (40/40/20 pinot meunier, chardonnay, pinot noir – 2011) mooi fruitig en complex in de neus. Toast en rijp fruit, abrikoos, rijpe appel, peer, iets hazelnoot. In de mond dezelfde smaken, met een hele fijne mousse en geïntegreerde zuren. Als je de wijn langer in de mond houdt, blijft de smaak maar gaan. Afdronk blijft lang en intens aan. Erg mooi, wow!
Haut Chardonnay 2009: Volle aromatische neus, iets kruidig, mineraal, rijpe appel en citrus tonen, iets grapefruit. Licht merkbare houtinvloed. Zeer geconcentreerde champagne, lichte zout toets in de mond, naast het fruit en kruidigheid. Verfijnde mousse met een mooie structuur. Heerlijke afdronk!
Een paar dagen champagne, werkelijk een heerlijke ervaring!