Leon Foucaolt, 18 Eylül 1891 yılında Paris’te bir yayıncının oğlu olarak Dünya’ya geldi. Kan fobisi onun tıptan uzaklaşmasına neden oldu. Bunun üzerine Foucault ölçümler ve onun doğrultusunda cihazlar yapmaya başladı. Bunlardan en ilginç ve ses getireni ise kendi adını taşıyan Foucault sarkacıydı.
İlk olarak Ocak 1851’de bir mahzende denenen sarkaç; Dünya’nın dönmesi sonucu oluşan Coriolis kuvvetini sarkaç yaptığı hareketle göz önüne serer, yani Dünya’nın kendi etrafında döndüğünün görsel bir örneğidir. Çalışma şekli ise şöyledir; yüksek bir tavana bağlanan tel ucunda küre konularak sarkıtılır ve küre bir doğrultuda çekilip bırakılır, bundan sonrası ise Coriolis kuvvetinin işidir, sarkaç git gel yapar ve yapılan bu hareketin sonunda, sarkacın atında bulunan kum yüzeye bir şekil çizer. Bu deney sonucunda çıkan şekil Dünya’nın kendi etrafında döndüğünün görsel kanıtıdır. Bu deney daha sonra, Paris gözlemevi müdürü Argon’un isteği üzerine, deney Pantheonda bu sefer daha yüksek bir tavanda ve daha ağır bir küre ile yapılır. Bu deneyin en büyük önemi ise halkın deneyi izlemesine izin verilmesidir, halkın inanmasından dolayı değil bugüne kadar düyanın dödüğünü hiçbir denyle kanıtlanmadığı için halkında deneyi görmelerini istediler. Bu deney bir bakıma Galileo, Bruno, Copernicus ve Kepleri haklı çıkarmıştır. Deney izleyen aylarda, Londra’dan Rio’ya, Oxford’dan Ceyhan’a, hemen her ülkede yapıldı. Bu deney Dünya’da en çok yankı yapan deney oldu ve son olarak Keplerin karşıtı düşüncenin kalesi olan Vatikan’da ki çizit kilisesinde, başarıyla gerçekleşmesi sonucu artık kilisenin de Dünya’nın kendi etrafında döndüğünü düşüncesini ve bilime olan düşüncelerini değiştiğinin bir göstergesidir. Bütün bu gelişmeleri sağlayan Fransız fizikçi 1868 yılında hayatını kaybetti.
Foucaolt Sarkacının Arkasındaki Fizik
Temel fizikte çokça kez karşımıza çıkan sarkaç tanımı; basitçe bir ip ve bu ipi gergin tutabilecek herhangi bir kütleye ihtiyaç duyan düzenektir. İpin bir ucuna kütleyi bağlayıp boştaki diğer ucu sabit bir noktaya tutturduğunuzda sarkacınız hazırdır. Harekete geçirmek için sarkaca belirli bir kuvvet uygulamamız yeterlidir ama çok kısa sürede sarkaç durur ve coriolis (Dünya’nın dönüşünden oluşan merkezkaç kuvvetidir) kuvvetinden kaynaklanan presesyon (coriolis kuvvetinde dolayı oluşan bir sallınım hareketi) hareketini gözlemleyebilmeniz için size gereken süreyi veremez. Bu zamanı uzatmak için daha uzun bir halat ve daha ağır bir küre gerekir. Çünkü uzun halat olursa bir açı sal hızla daha yavaş salınıyor ve böylece hava sürtünmesi minimum düzeye düşüyor, ağır olması ise uygulanan yerçekimini arttırır, oluşan bu etmenlerin sonucunda sarkaç yeteri kadar yavaş ve uzun süre sallanır buda bize presesyon hareketini gözlemlememiz için yeterli süreyi veriri.
Leon Foucaolt Hayatının Özeti
Jean Bernard Léon Foucault 18 Eylül 1819 yılında Paris’te Dünya’ya geldi. Babası ünlü bir yayıncıydı ama hastalığından dolayı emeli oldu, emeli olması bir şeyi değiştirmedi, Foucaolt 9 yaşındayken babası hayatını kaybetti, bundan sonra hayatlarını dul annesiyle, küçük bir evde sürdürdüler bundan dolayı o utangaç ve kendine güveni olmayan biri oldu. Annesi Foucault’un doktor olmasını istiyordu ama o kanı gördüğünde fenalaşır ve bayılırdı, bundan dolayı tıp fakültesini bıraktı ve Alfred François Donné'nin asistanı oldu. Asitanlık sürecinde kendine güveni olmayan o çocuk birden güveni yerine geldi ki, mikroskopları inceledi bunun dışında, ışık hızını ince ölçüler kullanarak hesapladı, daha sonra hayatının ve dünya tarihinin en önemli buluşlarından biri olan Foucaol sarkacını icat etti.Bazı fizikçilere göre, bütün bu güzel ve önemli deneylerin sonucu bu hastalığa kapıldığını öne sürer bu kesin bir olay mı bilinmez ama Leon Foucault 1867 yılında geçirdiği, Multiple sclerosis (beyin ve omurilikteki sinir hücrelerinin yalıtım kapakları hasarlı olduğu iltihabi bir hastalık) adlı hastalık yüzünden 1868 yılında hayatını kaybeder, adı unutulmaması için hem bir asteroitte verilmiş, hem de Eyfel kulesine yazılmıştır.
Kaynakça
Ernie Tretkoff ,''This Month in Physics History ,February 3, 1851: Léon Foucault demonstrates that Earth rotates'',(Çevrimiçi)http://www.aps.org/publications/apsnews/200702/history.cfm,16 Aralık 2014.
Levent Özkarayel,''DÖNEN DÜNYANIN İLK KANITI: FOUCAULT SARKACI'',(Çevrimiçi)http://www.acikbilim.com/2013/12/dosyalar/donen-dunyanin-ilk-kaniti-foucault-sarkaci.html,15 Aralık 2014.
Belirisiz,''Léon Foucault Biography'',(Çevrimiçi)http://www.biography.com/people/l%C3%A9on-foucault-40760,15 Aralık 2014.
Wikipedi Ansiklopedisi,''Leon Foucaolt''(Çevrimiçi)en.wikipedia.org/wiki/leon-foucault,16 Aralık 2014.
Mehmet Tarşkan'' Bölüm 5 Dönem Sistemleri '' (Çevrimiçi)http://www.fizikevreni.com/klasikmekanik1.pdf,15 Aralık 2014
vaporwave
prguitarman
pixelskylines
turnnoffyourmind
jimmyeatworldofficial
blakekathryn