TƯ TRỌNG HAY SĨ DIỆN?
Trước giải U19 Châu Á, mấy bạn trẻ FPT Myanmar nói với tôi:
- Tức quá anh ạ. Thằng HLV đội U19 TQ dám phát biểu, U19 VN chỉ là đội lót đường.
- Nó phát biểu thì kệ nó, việc gì mình phải tức? Tôi hỏi lại.
- Mình phải có lòng tự trọng chứ anh? Nó nói thế, là nó coi thường Việt Nam.
- Nó coi thường hay khiếp sợ là quyền của nó, em làm sao cấm được?
- Nhưng vẫn tức…
Có một số người đang hiểu khái niệm tự trọng theo cách này, tức là “không để người khác coi thường mình”.
Thực ra, tự trọng thì liên quan gì đến người khác. Tự trọng chỉ liên quan đến chính ta mà thôi.
Vậy tự trọng là gì? Nghĩa đen, trực tiếp chính là: tôn trọng bản thân mình.
Điều đáng ngạc nhiên là, phần lớn trong chúng ta đều nghĩ, mình cũng có lòng tự trọng! Đáng tiếc, không phải vậy. Cái mà chúng ta có, nhiều khi, chỉ là sĩ diện.
Bạn không tin sao?
Một người, giữa ban ngày ban mặt, sẽ không tuỳ tiện “tiểu” trên đường phố. Nhưng ban đêm, khi phố vắng người, anh ta có thể làm việc đó. Tại sao vậy? Vì ban ngày, anh sợ người ta nhìn thấy người ta khinh. Còn ban đêm, không ai nhìn thấy, nên chẳng có ai khinh anh cả. Chỉ có một mình anh biết. Nhưng anh không sợ “anh” sẽ khinh anh!
Những ví dụ nhu thế rất nhiều.
Chẳng hạn, ở cơ quan toàn người quen, thì xếp hàng nghiêm chỉnh. Ra ngoài đường, chẳng ai biết mình, vậy là chen hàng hồn nhiên. Khi có người - không xả rác, vắng người - xả rác vô tư….
Khi có người quan sát, ta hành xử chuẩn mực. Nhưng khi chỉ có một mình hoặc ở nơi không ai biết ta, ta hành xử tuỳ tiện.
Tại sao vậy?
Nơi có người biết ta, ta hành xử chuẩn mực vì muốn được người khác tôn trọng.
Nơi có người biết ta, ta không hành xử tuỳ tiện vì không muốn bị người khác coi khinh.
Khi chỉ có một mình, ta hành xử tuỳ tiện vì không cần “mình” tôn trọng và cũng chẳng sợ “mình” coi khinh.
Hoá ra, hành xử của ta luôn bị chi phối bởi đánh giá của người khác, chứ không phải vì tôn trọng bản thân. Thực chất, ta chỉ muốn giữ thể diện, hay chính xác hơn là sĩ diện. Và sĩ diện thì không phải là lòng tự trọng.
Vì thế, nhiều người tưởng mình có lòng tự trọng, nhưng thực ra cái mà họ có chỉ là sĩ diện. Người có lòng tự trọng thì dù có hay không người chứng kiến, họ vẫn hành xử chuẩn mực, nhất quán.
Việc hiểu sai khai niệm này, cơ bản không phải là lỗi của chúng ta, vì nhà trường ở VN không có tiết học nào dạy cho học sinh biết “tự trọng là gì”?
Hiểu đúng khái niệm “tự trọng” là bước đầu tiên giúp ta xây dựng lòng tự trọng.
Không phải “con người sinh ra đã có lòng tự trọng”. Đó là một phẩm chất mà con người, phải trải qua sự rèn luyện và tu dưỡng nghiêm túc, mới có. Đây cũng là một thành tựu cơ bản của quá trình Tu Thân mà cha ông ta ngày xưa rất coi trọng.
Kết thúc bài viết, tôi muốn nói rằng: “Nếu bạn không tôn trọng bản thân mình, thì đừng hi vọng người khác sẽ tôn trọng bạn”.
(PS: hiểu biết của tôi có giới hạn, mong được các bạn chỉ giáo)
. . . ~ ~ HOÀNG MINH CHÂU ~~
annaxmalina
kianamaiart
snowghoul
vaporwave
izzy806
2087
discoholicmusic
janainaart
baratheonpilled
andulkaphoto
pixelskylines