Ülkelerin ekonomi haberlerini takip ederken duyulan bir terim olan CDS, yatırım yaparken dikkate alınabilecek önemli göstergelerden biri. İngilizce bir terim olan Credit Default Swap’in türkçesini ve “CDS Nedir, CDS nasıl hesaplanır?” gibi sorularınızın yanıtlarını merak ediyorsanız sizin için hazırladığımız blog yazımızdan destek alabilirsiniz.
En avantajlı kredileri görmek ve farklı bankalardan karşılaştırma yapmak için sayfamızı kullanabilirsiniz.
İngilizcesi Credit Default Swap olan bu terimin Türkçesi ise kredi temerrüt riski anlamına gelir. Bu kavram çok temel bir anlamıyla bir sigorta yaptırma işlemi gibidir. Bir ülkenin hazinesinin ya da özel bir şirketin yurt dışına olan borçlanma senedi karşılığında satın alınan bir sigortadır. Örnek vermek gerekirse, bir ülke dış borçlanmada bulundu ve ödeme vadesi dolduğunda herhangi bir nedenle ödemedi. Bunu satın aldığınız şirketin yani yatırım bankasının, ülke ödemese de ödeme yükümlülüğü bulunur. Credit Default Swap ne kadar yüksek ise yatırımcının o gireceği risk de o kadar fazladır. Risk ne kadar düşükse Credit Default Swap düzeyi o kadar azdır. Risk düzeyi yükseldiğinde Kredi Temerrüt Risk Priminin doğru orantılı olarak yükseldiğine şahit olunur.
Cds sözleşmeleri, yatırımcıların bir diğer yatırımcıyla kredi riskini değiş tokuş yapmalarını sağlayan türev sözleşmelerdir.
Kredi Temerrüt Risk sözleşmeleri, kredi piyasalarında en fazla kullanılan türev sözleşmelerdir. Çoğu zaman sabit getiriye sahip ürünlerin risklerini düşürmek için kullanılır.
Kredi Temerrüt Risk sözleşmeleri tezgah üstü piyasalarda işlem görür.
CDS Fiyatlaması Nasıl Yapılır?
Sigorta kontratının bu tahvili ihraç eden devlet ya da kurum vadesinde taahhüt ettiği şekilde ödenmemesi halinde bankalardan “Bu kontratın sahibini tamamen tazmin etmeyi taahhüt ediyorum” diyerek, kontrat alınır. Bunun için de bir ücret ödenir. Bu bedele de Credit Default Swap primi ya da fiyatı adı verilir.
Örnek vermek gerekirse, Credit Default Swap primleri algıyla belirlenir ve bu primler kimi zaman da temel değişkenlerden bağımsız olarak da etkilenebilir. Bunun yanı sıra kredi notlarının düşürülmesinin ardından Kredi Temerrüt Risk Primi’nin arttığına şahit olunabilir.
Kredi notunuz mu düşük? Yine de kredi alabilirsiniz. Yazımızı okuyarak hangi bankalardan kredi alabileceğinizi öğrenmeniz mümkün.
Kredi temerrüt riskinin hesaplanması esnasında iki nokta göz önünde bulundurulur:
Batma olasılığı (Şirket, tahvil, ülke, banka gibi)
Batma durumunda ana parayı kurtarma oranı
Ana parayı kurtarma oranı tahvil, şirket, ülke bağlamında farklılık gösteriyor olsa da hesaplama yapabilmek için bir sabit olarak kabul edilir. Bütün bu örnekler için aynı sabit rakam kullanılır.
Batıklarda anaparayı kurtarma oranının hesaplanması için de belirli oranlar dikkate alnır. Örnek vermek gerekirse, Türkiye’nin batma durumunda anaparayı kurtarma oranı yüzde 25 olarak alınırken, Amerikalı bir şirket için bu oran yüzde 40 olarak belirlenmiştir.
Her zaman çok kazandıran yatırım araçlarından kredili mevduat hesabı araştırması yapmak için sayfamıza göz atabiirsiniz.
Kredi Temerrüt Risk Sözleşmeleri Nasıl Kullanılır?
Kredi temerrüt risk sözleşmeleri, 2010 senesinde başlayan Avrupa Devletleri Borç krizi esnasında sıkça kullanıldı. 2011 senesinin Eylül ayında Yunanistan devlet tahvillerinin temerrüte düşme ihtimali yüzde 94’e yükselmişti. Ellerinde Yunanistan DİBS ve Bonoları olan yatırımcılar, beş sene vadeli 10 milyon dolarlık devlet tahvili almak isterlerse her sene beş milyon dolar CDS ücreti ödemek zorundaydılar. Bu anlamda kredi temerrüt risk sözleşmeleri ülkelerin batma ihtimalini ön görmek için de yaygın olarak kullanılan bir yoldur. Ayrıca bunun için kullanılan bir de endeks bulunur. Buna Vix yani volatilite endeksi denir.
Volatilite endeksi, piyasalarda aşırı oynaklık görülen anlarda oynaklığı ifade eden endekstir. Piyasalarda aşırı oynaklık çoğu zaman korku güdüsü ile yapılan alım satım işlemlerinden dolayı olduğu için korku endeksi olarak da geçer.
Cds primi, siyasal ve ekonomik risk yönetimine göre belirlenir. Bu da Kredi Temerrüt Risk primlerinin her dakika farklılık gösterebileceği anlamına geliyor. Tüm ülkelerin kredi notlarını da bu primleri etkileyen bir değişken olarak görebiliriz. Küresel krizlerden sonra kredi derecelendiren kuruluşlar ile Credit Default Swap endeksleri daha çok takip edilmeye başlanmış ve daha fazla incelenme durumu oluşmuştur.
Ekonomi haberlerinde sıkça duyduğumuz bir kavram olan paritenin ne olduğunu öğrenmek ve bunu bir kazanca çevirmek için yazımızdan faydalanabilirsiniz.
CDS, Borsa ve Faiz Bağlantısı Nedir?
CDS primindeki değişikliklere paralel İstanbul Borsasındaki endeks değişimlerine şahit olunur. Kredi Temerrüt Risk primlerinin azalması haline tüm endeksler bununla ters orantılı olarak yükselişe geçer ve bunların arasında Borsa İstanbul endeksleri de bulunuyor. Benzer şekilde de
CDS priminin artması halinde borsa İstanbul puanları düşer ve ve faiz oranları yükselişe geçer. Yani Kredi Temerrüt Risk primleriyle ilgili olarak Borsa İstanbul ile ters bir orantı mevcutken, faiz ile ilgili olarak da doğru bir orantıdan söz edebiliriz. Kredi Temerrüt Risk primlerinin artması halinde ülke hazinesi hem yurt dışında hem de yurt içinde çok daha yüksek faizle borçlanmak zorunda kalacaktır. Tüm ülkelerin risk durumuna göre farklılıklar gözlemlemek mümkündür.
Bir kurumun ya da ülkenin Kredi Temerrüt Risk Primi yüksek olması o kadar yüksek düzeyde borçlanacaklarını ifade eder. Kredi Temerrüt Risk Primi de bahsettiğimiz gibi bu yönde faizi etkiler.
CDS Faizleri ve Politika Faizi İlişkisi
Yabancı yatırımcılar bir ülkeye yatırım yaparken, o ülkenin yalnızca tahvil faizini değil rasyonel olarak o borcu geri ödeyip ödeyemeyeceğini de göz önünde bulundurur. Yabancı yatırımcılar bu nedenle merkez bankalarının politika faizini de takip eder. Politika faizi yabancı yatırımcılar için bir sembol, para politikası için önemli bir işarettir. Bu nedenle yabancı portföy yatırımcıları bir ülkenin yatırım yapılabilir faizini hesaplarken aşağıdaki değişkenleri düşünerek hareket eder:
Ülkenin kredi temerrüt risk sigorta primi
Gelişmekte olan ülkeler için de yüzde 1 kadar (100 baz puan) belirsizlik tutarı
3 Eylül 2019 tarihinde ülkede enflasyon oranı yüzde 17 olduğunu farz edelim. Buna 390 Kredi Temerrüt Risk Primi rakamını ilave edersek;
(3.9) ve 100 taban belirsizlik puanı
(1) 17 + 3.9 + 1 puan = 21.9 politika faizi bulunur.
https://en.wikipedia.org/wiki/Credit_default_swap
