İyi huylu, komünist, bir dünya yıldızı olduğunda dahi övünmeyi bilmeyecek kadar başka bir adamın hikayesi diye görüyorum ben. Ama okuyan herkes kendine göre başka şeyler bulurdu muhakkak. Bir atletin hayatı, doğu blokunda bir Dubçekçi adam, koşmayı sevenlerin seveceği bir şeyler..vs. diye tarif edenlerin olabileceğinden şüphem yok. Oysa koşmak üzerine düşünmek falan istiyorsanız Murakami okumanız daha mantıklı olur.
Emil akademik klişelerden ve her türlü zarafet kaygısından uzakta, sarsıntılı bir biçimde, rakiplerini şaşırtacak derecede çok değişken bir hızla koşuyor. İlk koşusunda farkında olmadan arileri fazlasıyla kızdırarak derece yapınca antrenör ona şöyle diyor: Tuhaf koşuyorsun, ama fena koşmuyorsun.
Bütün koşucular bedeni ileri itebilmek için vücudun üst tarafını kullanıp ayakları kendi ağırlıklarından kurtarabilmeye çalışırken Emil tam tersini yapıyor. O dönemde final sprint bilinmiyor, gücü hep eşit kullanmaya çalışanların tersine, Emil en fazla çabayı en sonda gösteriyor, bitiş atağını keşfediyor. Diğerleri gibi değil. Ne antrenörlere, ne doktorlara soru soruyor. Sessizce, kendi kendine antremanlar yapıyor:
İlk gün nefesini dördüncü kavağa kadar tutarak yürüyor, sonraki iki gün beşinci kavağa, sonra altıncı kavağa kadar nefesini tutuyor, iki günde bir ağaç ekliyor, ta ki hiç nefes almadan kavaklı yolun sonuna ulaşıncaya kadar. Ama sonuna ulaştığında bayılıyor. Bir başka seferinde, bütün hızıyla kat ettiği on iki düz çizgiden sonra soğuk duş alırken bayılıyor. Nereye kadar gidebileceğini bilmek istiyor hep.
Koşmakta o kadar iyi ki Emil, önce ülkesinde ulusal kahraman, sonra Dünyada yıldız oluyor. Gottwald bizzat Cumhuriyet nişanıyla onurlandırmak istiyor. Onun gerçekte varolduğunu, komünizmin icat ettiğini düşünmesinler diye halka ziyaretler yaptırtıyorlar. Bir atlete bu kadar hayranlığın boyutu Stakhanocu ideale zarar vermeyecek ölçüde olmak zorunda diye düşünüyor Emil.
Dubçek reformları Emil’in hoşuna gidiyor. İnsanların artık daha rahat konuşabildiğini, yeni bir Çekoslavakya’nın olabileceğine inanıyor. Komünist, elbette, tamam, zira başka türlüsünü yapamaz, ama komünist olarak yeni Çek komünizmi inşasını istiyor.
Dubçek dönemindeki değişimler Moskova’nın hoşuna gitmeyince, Sovyetler Çekoslavakya’ya giriyor. Bu duruma karşı yapılan gösterilerden birine Emil de katılıyor. Onu halk hemen tanıyor:
Bir şeyler söyle Emil, hadi, diyorlar, herkes bağırıyor, tepkisiz kalamazsın. Emil önce biraz çekiniyor. Söyleyecek bir şeyi olmadığından değil kuşkusuz, ama gazetecilere söyleşiler yapmış olsa da kalabalıklara hitap etmeye alışkın değil. Önemli değil, konuşmaya başlıyor: narin sesini zorlayarak ulusal kahraman söz alıyor, paktın ordularının işgalini kabul etmiyor, kınıyor. Birkaç hafta sonra olimpiyat oyunları Mexico’da yapılacağından orduyu olimpiyat için ateşkese davet ediyor. Bu pek açık olmayınca, oyunlar sırasında SSCB’yi boykot etme çağrısı düşüncesini açıkça söylüyor.
Bu sözlerin sonuçları Emil Zatopek’in tüm görevlerinden alınıp, ordudan atılıp, Prag’da ikametinin yasaklanması ve Alman sınırı yakınlarındaki uranyum madenlerine işçi olarak gönderilmesi şeklinde oluyor. İlerleyen zamanlarda şehre çöpçü olarak gönderildiğinde halk yine onu tanıyor ve onu onurlandırmak için pencerelere koşup ona sevgi gösterilerinde bulunuyorlar. O da bu sevgi gösterilerinden biraz utandığından yapmayı bildiği tek şeyi yapıyor, koşuyor.Böyle bir çok farklı yerde çalıştırılıyor ama her gittiği yerde halkın onu omuzlarına alması sorun oluyor. Bir gün önüne bir belge verip imzalamasını istiyorlar. Tahmin edersiniz; ülkenin durumundan çok memnun olduğunu, hiç işkence edilmediğini, tenzili rütbeye uğramadığını, dedikodulara rağmen hiç uranyum madeninde çalışmadığını yazan bir kağıt imzalatıyorlar. Spor Bakanlığı’nda bodrum katta bir görev veriyorlar ona.
İlk başta da söyledim, herkes başka bir şeylerle tarif etmeye kalkabilir bu kitabı. Çünkü ben ne art arda kırdığı rekorlardan, ne rakiplerinden, ne karısı Dana’dan, ne Fransalı ve Brezilyalı gazetecilerin ona ettiklerinden, ne ponponlu beresinden hiç bahsetmedim. Benim için iyi huylu, kavgalardan -hiçbir türlüsünden- hoşlanmayan özgün ve mütevazı bir sporcunun hikayesi idi. Ki Kitap da şöyle sonlanıyor zaten:
Olsun, diyor, yumuşak başlı Emil, arşivcilikten ötesine layık değilmişim demek.
discoholicmusic
kianamaiart
germansingergirl
baratheonpilled
gracieabrams
izzy806