Duahazinem.com

[duahazinemcom-blog]

Müslümanlar'ın bir kısmı, Hz.Ali'nin, kendinden önceki halifeleri kabul ettiğine inanırlar. Bununla beraber kendi halifeliğine kadar hiçbir savaşa katılmamış olması, diğerlerini halife olarak kabul etmediğine yorulur. Üçüncü Hâlife Osman ibn-i Affân âsiler tarafından öldürülünce, halk Hz.Ali'ye biat ederek onu Hilâfete seçti. Hz.Osman taraftarlarının bir kısmı onun katilini bulana kadar Hz.Ali'yi hâlife olarak kabul etmeyeceklerini söylediler ve Müslüman toplumu ilk kez iç savaşa sürüklendi. İslâm Devleti, Hz.Ali ile Muâviye'nin önderliğinde ikiye bölündü. Müslüman toplumunu ilk kez iç savaşa sürükleyen bu duruma İslâm literatüründe "İlk Fitne" denir. Hz.Ali, 4 yıl 9 ay süren hilâfet'i müddetinde peygamberin sünnetine uydu. Toplumda çeşitli ıslahâtlara başvurarak, alt tabaka insanların iyi yaşamını temin etti. Cemel Savaşı Ali bin Ebu Talib, İslâm Devleti'nde çıkan karışıklıkları yatıştırmak için Basra yakınlarında ittifak kuran peygamberin dul eşi Aişe, Talha ve Zübeyrgibi İslâmiyet'in tanınmış simaları ile savaştı. Hz.Ali'nin zaferi ile sonuçlanan savaşta Talha ve Zübeyr öldürüldü. Bu olay Aişe'nin devesinin etrafında gerçekleştiği için Arapça cemel (deve) kelimesine atfen Cemel Vakası olarak bilinir. Sıffin Savaşı Irak ve Şam sınırlarında Muâviye ile savaştı. Sıffin Savaşı olarak bilinen muharebeler 3 ay devam etti. Taraflar yenişemeyince hakem heyetine başvuruldu. Hakem olayından da net bir sonuç çıkmadı. Nehrevan Savaşı Hz.Ali'nin ordusu tarafından Haricîler'in büyük kısmı öldürüldü.

[duahazinemcom-blog]

Mekke'de, 30. Fil Yılı'nın 13. ya da Recep ayının 13. günü, bir başka görüşe göre de Zilhicce ayının yedinci günü, Kâbe’nin içinde dünyaya geldi (MS 599). Annesi Fatıma Hz.Ali'yi doğurmak üzere iken Kâbe duvarına dayandı. Bu esnada duvarın yarıldığına ve bir sesin içeri gelmesini söylediğine inanılır. Dördüncü gün dışarı çıktığında Fatıma'nın kucağında bir erkek çocuğu vardır. Ebu Talib ve ailesine müjde verilir, Hz.Muhammed (s.a.v) herkesten önce gelerek bebeği kucağına alır ve Ebu Talib'in evine kadar kucağında taşır (o sıralarda Hz.Muhammed (s.a.v) eşi Hatice bint Hüveylid ile birlikte amcasının evinde kalmaktadır ve evliliğinin henüz ikinci ya da üçüncü yılındadır ). Hz.Ali'nin ismini kimin verdiği konusunda iki farklı görüş vardır; birincisi Ebu Talib'e bu ismin ilham olduğu, daha çok kabul gören ikincisi ise bebeğe bu ismi Hz.Muhammed (s.a.v)'in verdiğidir. Şîʿa ve Alevî inançlarına göre Hz.Ali, Müslümanlar arasında ilk iman getiren, 'Kâbe'de dünyaya gelen tek insan'dır. Sünnî inancına göre ise, Hz.Muhammed (s.a.v)'in eşi Hz.Hatice'den sonra iman etmiş olup, ikinci müslümandır. Hz.Ali'nin öldürülmesi Nehrevan Savaşı'nda rakiplerini ağır bir yenilgiye uğrattı. Bu savaştan sonra, Haricîler'den üç kişi Mekke’de Müslümanların siyasi durumları hakkında bazı müzakereler yaptıktan sonra Hz.Ali'yi öldürmeyi kararlaştırdılar. Bu üç kişiden Abd’ûr-Rahmân İbn-i Mûlcem, Hz.Ali'yi öldürmeyi üstlendi ve Kûfe’ye hareket etti. Kûfe'de bir mescitte ibâdet ederken Haricîler'den Abd’ûr-Rahmân İbn-i Mûlcem'in zehirli bir kılıç darbesi ile yaralandı. Bu saldırının amacı Nahrevan yenilgisinin intikamını almaktı. Hâlife Ali bin Ebu Talib, Abd’ûr-Rahmân İbn-i Mûlcem'in kılıç darbesinden sonra şöyle dedi: “Kâbe’nin Rabbine andolsun ki, kurtuluşa erdim” İki gün evinde yattıktan sonra, hicretin 40. yılı Ramazan ayının 21. günü vefat etti (MS 661). Defnedildiği yeri uzun bir süre yalnızca en yakınları bilmiş ve yaklaşık bir asır sonra İmâm Câʿfer es-Sâdık onun mezarının Necef'te olduğunu açıklamıştır. Ali vefat edince İslâm Devleti ve hilâfet, 20 yıllığına, uzun yıllar savaştığı Muâviye'nin eline geçti.

[duahazinemcom-blog]

Hz.Ömer kendisinden sonra aralarından bir sonraki halifenin seçileceği bir şura kurulmasını talep etmiştir.

Hz.Ömer'den sonra kimin halife olacağı tartışmaları sırasında arabulucu Abdurrahman bin Avf'ın, başkalarının görüşlerini de alarak kendisini seçmesiyle halife olmuş, kendisiyle birlikte halifeliğe düşünülen Hz.Ali de kendisine bey'at etmiştir.

Halifeliğinin İlk altı yılı

Hz.Osman’ın halife seçilmesine Muâviye’nin babası Ebu Süfyan, çok sevinmişti.

Haşimoğulları ilk iki halifeye sürdürdükleri yumuşak tutumu halifeliğinin ilk 6 yılında Hz.Osman’a karşı da gösterdiler.

Bu dönemde yapılan fetih hareketlerine katıldılar.

Hz.Ebubekir zamanında oluşturulan Kur’an mushafının çoğaltılması ve bu nüsha dışındaki diğer nüshaların imha edilmesi konusunda Hz.Ali,Hz.Osman’ı destekledi.

Halife olduğu dönemde İslam devletinin sınırları genişlemiş ve ilk İslam donanması kurulmuş, birçok ekonomik reform gerçekleştirilmiştir.

Ayrıca ilk İslamî paralar da onun zamanında basılmıştır; bunlar üzerine Bismillah lâfzı basılmış İran dirhemleri idi.

İlk İslam devleti dirhemi daha sonraları Emevîler döneminde basılmıştır. Ayrıca Kâbe ve Mescid-i Nebevi de onun zamanında genişletilmiştir.

Osman bin Affan'ın halifeliğinin ilk altı yılında İran'ın fethi tamamlandı, Trablusgarp ve Tunus feth edildi.

Kafkaslar'a giren İslam orduları Hazarlara yenilerek Kafkasların güneyine çekilmiştir.

Şam'da ilk kez donanma kurulmuş, Kıbrıs bu donanmanın seferleri sonucunda vergiye bağlanmış, Rodos fethedilmiştir.

Ayrıca Hz.Osman döneminde yapılan en büyük hizmetlerden biri Hz.Ebubekir döneminde toplanarak kitap haline getirilen Kur'an mus'haflarının çoğaltılarak önemli merkezlere gönderilmesidir.

Halifeliğinin İkinci Altı Yılı

AmaHz.Osman'ın halifeliğinin ikinci altı yılı, ilk altı yılı kadar başarılı geçmedi.

Müslümanlar arasındaki ilk ayrılıkların başlaması, Hz.Osman'ın ikinci altı yıllık halifeliğinde izlediği politikalar sebebiyle gerçekleşti.

[duahazinemcom-blog]

Hz.Osman Ta’if’te doğdu, sıcak yaz aylarında Mekkeli zenginler havası daha serin olan Taif’e giderdi. Hz.Osman’ın aileside tahminen bu sıcak yaz aylarında Taif’e gelmişti. Hz.Osman Hz.Muhammed (s.a.v)'den 9 yıl sonra doğmuştur. Kureyş’in zengin Ümeyyeoğulları ailesindendi. Hz.Osman’ın babası Affan genç yaşta ticaret seferinde öldü. Hz.Osman babasından kalan mirasla aynı işi yapmaya devam etti ve Kureyş’in en zenginlerinden biri oldu. Osman İslam’ı kabul edişiyle birlikte tüm zenginliğini hayır işlerine harcadı. Suriye’den bir ticaret seferinden dönüyordu. Hz.Muhammed (s.a.v) ona İslam’ı ve amacını açıkladıktan sonra arkadaşı Hz.Ebu Bekir ile yaptığı kısa bir konuşma sonrası Müslüman oldu. Hz.Osman; Ali bin Ebu Talib, Zeyd bin Harise ve Ebu Bekir’den sonra Müslüman olan dördüncü erkekti. Hz.Osman'ın Müslüman oluşu ailesi Ümeyyeoğulları tarafından olumsuz bir şekilde karşılandı. Hz.Osman'ın bu kararını teyzesi Ümmü Gülsüm ve üvey kız kardeşi destekledi. Hz.Osman daha sonra Hz.Muhammed (s.a.v)’in kızı Rukiyye ile evlendi. 624 yılında Medine’den dönen Kureyş kervanlarına bazı Müslümanlar saldırdı ve zapt etti. Hz.Osman’ın eşi Rukiyye sıtma ve çiçek hastalığından dolayı yatmaktaydı ve Hz.Osman onun yanında kalarak Bedir Savaşı’na katılmadı. Bedir Savaşı başladığı sıralarda Rukiyye öldü ve defnedildi. Bedir’den dönen Hz.Muhammed (s.a.v) kızının cenazesine yetişemediği için üzüldü. Uhud Savaşı'ndan sonra Hz.Osman Hz.Muhammed’in ( s.a.v) diğer kızı Ümmü Gülsüm ile evlendi. Bu evlilik ile beraber Hz.Muhammed (s.a.v)’in iki kızı ile evlendiği için “zinnureyn” (iki kez nurlanmış) lâkabı verildi. Hendek Savaşında Medine’yi korumakla görevliydi muharebe sonrası Yahudi Kaynukaoğulları ile çıkan sorunu Hz.Osman tüm köleleri satın alarak çözdü ve hepsini azad etti. Bunun üzerine birçoğu İslam’ı kabul etti. Hz.Osman,Hz.Muhammed (s.a.v)'in Veda Haccı sırasında onun yanında yer almıştır. Hz.Muhammed (s.a.v)'in ölümünden sonra halife seçilen Hz.Ebu Bekir'e bey'at etmiştir. Ridde Savaşları sırasında Hz.Ebu Bekir'in danışmanı olarak Medine'de kalmıştır. Daha sonra Hz. Ebu Bekir'in Hz.Ömer'i bir sonraki halife olarak tayin eden belgesini kaleme alan da Hz.Osman'dır. Hz.Ömer'in hilafeti sırasında danışmanlık yapmış ve Medine'de kalmıştır.

[duahazinemcom-blog]

Bu sarmaşık duygularla tükenmez çilem yarem Emanetimdir sana sakın saklama Hatırlatması, anımsatması Unutmayı seçiyorum umursatmasın Gün olur bir gün geri dönersem Beni tanıma bana bakma Anılarımı geri istersen Sefilim sanma bana kanma

[duahazinemcom-blog]

Hz.Ömer bin Hattab döneminde Bizans ile yapılan Yarmuk, Halep, Ecnadin, Demirköprü, Dathin, Firaz ve Qarteen muharebeleri ile Mısır, Suriye, Lübnan ve Filistin; Sasaniler ile yapılan Köprü, Nihavend, Kadisiye muharebeleri ile de Irak'ın tamamı ve İran'ın büyük bir kısmı feth edildi. Hz.Ömer bin Hattab döneminde hilafet dahilden güçlendi. Hz.Ömer adaletli bir hükümdardı, devlet memurları ve valileri her zaman kontrol ederdi. Beytülmal'ı müslümanlar arasında en iyi şekilde bölüştürmüştür. Kendisi çok fakirdi, aylık geliri sadece 16–20 dirhemdi.

[duahazinemcom-blog]

Hz.Ömer, Mekke'de Beni Adi kabilesinde doğdu. Babası Hattab bin Hufeyl, annesi Hanteme bint Haşim Beni Mahzum kabilesindendi. Ailesi orta sınıfa mensuptu. Babası tüccardı ve kabilesinde zekâsıyla meşhurdu, çok tanrıcıydı (putperest idi). Hz.Ömer çocukluğundan itibaren deve çobanlığı yapmaya başladı. Hz.Ömer: " Babam çok acımasızdı. Develeri güderken dinlenmek için işi bıraktığımda beni döverdi." demiştir. Hz.Ömer küçük yaşta okuma yazma öğrendi. İslam öncesi dönemde okur yazarlık nadiren vardı. Arap edebiyatı ve şiirle ilgilendi. Hz.Ömer ergenlik döneminde ata binme, dövüş sporları ve güreş öğrendi. Uzun boyu ve fiziksel üstünlüğü ile iyi bir güreşçiydi. Ayrıca iyi bir hatip olduğundan babasının yanında kabileler arası anlaşmazlıklarda hakemlik yaptı. Tüccarlık yaparken Roma ve Pers şehirlerine gitti ve buradaki düşünürlerle tanışma imkanı bulmuş oldu. Hz.Ömer Mekke gayrimüslimlerince Hz.Muhammed'i (s.a.v) öldürmek üzere görevlendirilmiş, yolda bu niyetini anlayan bir sahabe tarafından, hedef saptırmak amacıyla, gizli bir Müslüman olan kız kardeşinin evine yönlendirilmiş, önce gidip onunla ilgilenmesi söylenmiştir. Kız kardeşinin evine geldiğinde evden gelen Kur'an sesini işiten Hz.Ömer "Göklerde ve yerde ne varsa Allah'ı tesbih etmektedir..." diye başlayan Kur'an ayetlerinden (Taha ve Hadid surelerinin ilk ayetleri) etkilenerek Müslüman olmuştur. Hz.Ebubekir'in yaklaşık iki yıllık süren halifeliği hastalanıp vefat etmesiyle son bulmuştur. Son günlerinde ashabın görüşlerini alarak yerine Halife olarak Hz.Ömer'i tavsiye etmiştir ahitnameyi Hz.Osman'a yazdırmıştır. Miladi 1 Kasım 644'te, kendisinden alınan verginin azaltılmasını isteyen, ancak talebi kabul edilmeyen Fars Ebû Lü'lüe tarafından Medine'de sabah namazında hançerle saldırıya uğradı. Saldırgan intihar ederken Hz.Ömer bin Hattab üç gün sonra vefat etti.

[duahazinemcom-blog]

Hz.Muhammed'in (s.a.v) 632'deki ölümünden sonra yapılan çeşitli müzakerelerde Hz.Ebûbekir'e bey'at edilmiş, tartışmalı bir şekilde kendisi halife olarak seçilmiştir. Şii kaynaklarına göre Fatıma Hz.Ebûbekir'in halifeliği konusunda Hz.Ömer ile aralarında geçen tartışma sonucu ölmüştür. Hz.Ebûbekir döneminde Hz.Muhammed'in (s.a.v) ölümünden sonra ortaya çıkan dinden dönme hareketlerine, (Asvadu'l-Ansi, Museylema Kezzâb ve Tulayha bin Huvaylid gibi) kendisini peygamber ilan eden çeşitli şahıslara, zekât vermek istemeyen kabilelere karşı savaşılmıştır. Yeni doğan dinde başlayan dönme ve isyan hareketlerinin önüne geçebilmek için Hz.Ebûbekir Halid bin Velid'i çeşitli baskın ve askeri seferlere göndermiştir. 632-633'de yapılan bu askeri seferler Ridde Savaşları olarak anılır. Sassani İmparatorluğu'ndan Irak'ın alınmasıda yine Hz.Ebûbekir döneminde olmuştur. Bizans İmparatorluğu ile Suriye için savaşlar bu dönemde yapılmıştır. Hz.Ebûbekir, Yemame Savaşında hafızların bir bir öldürülmesi üzerine Kur'an'ı derlettirerek mushaf haline getirtmiştir.

[duahazinemcom-blog]

Ebû Bekir, Benu Teym'lerin Kureyş kabilesindendir, Mekke'de doğmuştur. Babası Ebu Kuhafe, annesi Ümmü'l-Hayr Selma'dır. Peygamber ilk vahyi kendisine haber verdiğinde Müslüman olmuştur. İlk Müslüman tarihçilere göre tüccardı. Kazancının büyük bir bölümünü İslam dini için harcadığı, yer alan Hz.Ebû Bekir ayrıca ilk Müslümanların İslama davet edilmesinde önemli rol almıştır. Hz.Muhammed (s.a.v) 622 yılında Mekke'den Medine'ye giderken (Hicret) Ebû Bekir ona eşlik etmiştir. Bu konudan Kur'an'da Tevbe Suresi'nin 40. ayetinde bahsedilmiştir: Eğer siz ona (Peygamber’e) yardım etmezseniz, (biliyorsunuz ki) inkar edenler onu iki kişiden biri olarak (Mekke’den) çıkardıkları zaman, ona bizzat Allah yardım etmişti. Hani onlar mağarada bulunuyorlardı. Hani o arkadaşına, “Üzülme, çünkü Allah bizimle berâber” diyordu. Allah da onun üzerine güven duygusu ve huzur indirmiş, sizin kendilerini görmediğiniz bir takım ordularla onu desteklemiş, böylece inkar edenlerin sözünü alçaltmıştı. Allah’ın sözü ise en yücedir. Allah mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir. (Tevbe, 9/40) Fahreddin Razi, Leyl Suresi'nin "Temizlenmek üzere malını hayra veren takva sahibi, ondan (ateşten) uzak tutulur. Yüce Rabbinin rızasını istemekten başka onun nezdinde şükranla karşılanacak bir nimet yoktur. Ve o (buna kavuşarak) hoşnut olacaktır." Mealindeki 17-21. ayetlerinin, özel olarak Hz.Ebû Bekir'den bahsettiğini ve bunun Hz.Ebû Bekir'in Müslümanların en üstünü olduğu fikrini desteklediğini ifade eder. Hicret sonrasında Medine'de Mescid-i Nebevî'nin inşasına katılmış, yardımcı olmuştur. Bundan sonra birçok gazveye katılmış, Bedir Savaşı'nda oğlu Abdurrahman'a karşı savaşmak zorunda kalmıştır.

[duahazinemcom-blog]

Her kim aşağıdaki duayı Sabah ve Yatsı namazından sonra (33) defa okursa nazardan korunur. Bu duayı kendiniz,evladınız ve diğer aile fertleri içinde okuyabilirsiniz. Okunacak Dua; “Allahümme barik fi vela tedurrhü” Manası: “Allâh’ım, bunu mübârek eyle. Ona zarar dokunmasına izin verme.”

[duahazinemcom-blog]

[duahazinemcom-blog]

Çocukları yaşamayan kimseler Besmele-i şerifi (61) defa Kağıda yazıp üzerinde taşırsa çocukları yaşar inşallah. Bu böylece tecrübe edilmiş ve doğru bulunmuştur. Allah’u Teâlâ her şeye Kâdirdir.

[duahazinemcom-blog]

19. asrın en büyük âlim ve âriflerinden Ahmed Zıyâeddîn Gümüşhânevî Kuddise Sırruh Hazretlerinin büyük eseri “Mecmuatü’l Ahzâb”da yer verdiği bu duâ şiddetli sıkıntılara marûz kalındığında bunlardan kurtulmak için okunması tavsiye edilen çok tesirli bir duâdır. DUANIN OKUNUŞU; Bismillahirrâhmânirrahîm İlâhî bi ehassı sıfâtike ve bi ‘izzi celâlike ve bi a’zami esmâike ve bi ‘ismeti enbiyâike ve bi nûri evliyâike ve bi demi şühedâike es’elüke ziyâdeten fi’l ‘ilm ve tevbeten kable’l mevt ve râhaten ‘inde’l mevt ve mağfireten ba’de’l mevt ve necâten mine’n-nâr ve duhûlen fi’l cenneh ve ‘âfiyeten fi’d-dünyâ ve’l âhirah bi rahmetike yâ erhame’r-râhimîn…İlâhî bi hakkı Huseyn ve ahîhi ve ceddihî ve ebîhi ve ümmihî ve benîhi hallısnî mimmâ ene fîh bi rahmetike yâ erhame’r-râhimîn…” MANASI : “ Rahmân ve Rahîm Allah’ın adıyla Allâhım! En özel sıfatın hakkı için, celâlinin yüceliği hakkı için, en büyük ismin (ism-i a’zam) hakkı için, peygamberlerinin ma’sûmiyeti hakkı için, velîlerinin nûru hakkı için, şehîdlerinin kanı hakkı için, bilgimi arttırmanı, ölmeden evvel tövbe nasîb etmeni, kolaylıkla can verebilmeyi, öldükten sonra affına uğramayı, cehennemden kurtulmayı, cennete girebilmeyi, dünyâ ve âhiret rahatını, senden rahmetin hürmetine istiyorum…Ey merhametlilerin en merhametlisi! Allahım! Hüseyin, kardeşi, dedesi, babası, annesi ve çocukları hürmetine, beni içinde bulunduğum bu durumdan rahmetinle kurtar. Ey merhametlilerin en merhametlisi! ” Bu münâcâtın son kısmında dikkat çekici olan bir husûs da son cümlede sâdece Şâh-ı Şehîd-i Kerbelâ İmâm Hüseyn Efendimizin ismi sarahaten zikredilmiş, Resûl-i Ekrem Efendimiz O’na nisbet edilerek “ceddihî/dedesi”, Hazret-i Fâtıma ve İmâm Ali Efendimiz de O’na nisbet edilerek “ebîhi/babası”, “ümmihî/annesi”, İmam Hasan Efendimiz ise “ahîhi/kardeşi” ibâreleriyle zikredilmişdir…

[duahazinemcom-blog]

Tekvîn, “Yaratmak, yok olanı yokluktan varlığa çıkarmak” Yüce Allah yegâne yaratıcıdır. O, ezelî ilmiyle bilip dilediği her şeyi sonsuz güç ve kudretiyle yaratmıştır. Yaratmak, rızık vermek, diriltmek, öldürmek, nimet vermek, azap etmek ve şekil vermek tekvîn sıfatının sonuçlarıdır. Bir âyette ; “Allah her şeyin yaratıcısıdır. O, her şeye vekildir.” (ez-Zümer 39/62) buyurulmuştur.

[duahazinemcom-blog]

Kelam, “Söylemek ve konuşmak” demektir. Allah bu sıfatı ile Peygamberlerine kitaplar indirmiş, bazı peygamberler ile de konuşmuştur. Ezelî olan kelâm sıfatının mahiyeti bizce bilinemez. Ses ve harflerden meydana gelmemiştir. Kelâmın zıddı olan konuşmamak ve dilsizlik, Allah hakkında düşünülemez. Allah kelâm sıfatıyla emreder, yasaklar ve haber verir. Bu sıfatla ilgili olarak Kur’an’da şöyle buyurulur ; “Mûsâ tayin ettiğimiz vakitte (Tûr’a) gelip de Rabbi onunla konuşunca Rabbim, bana (kendini) göster, seni göreyim dedi…” (el-A‘râf 7/143), “De ki: Rabbimin sözlerini (yazmak) için bütün denizler mürekkep olsa ve bir o kadar daha ilâve getirsek dahi, Rabbimin sözleri bitmeden önce deniz tükenecektir.” (el-Kehf 18/109)

[duahazinemcom-blog]

Kudret, “Gücü yetmek” demektir. Allah sonsuz bir güç ve kudret sahibidir.

Kudret sıfatının zıddı olan acizlik ve güç yetirememek (acz), Allah hakkında düşünülemez.

O’nun kudretinin yetişemeyeceği hiçbir şey yoktur. Kâinatta her şey Allah’ın güç ve kudretiyle olmaktadır.

Yıldızlar, galaksiler, bütün uzay, canlı-cansız tüm varlıklar Allah’ın kudretinin açık delilidir.

Kur’an’da Allah’ın kudreti ile ilgili olarak şöyle buyurulur ;

“Allah gece ile gündüzü birbirine çeviriyor. Şüphesiz bunda basiret sahipleri için mutlak bir ibret vardır. Allah her canlıyı sudan yarattı. İşte bunlardan kimi karnı üstünde sürünür, kimi iki ayağı üstünde yürür, kimi dört ayağı üstünde yürür. Allah dilediğini yaratır. Şüphesiz Allah her şeye kådirdir.” (en-Nûr 24/44-45)

[duahazinemcom-blog]

İrade, “Dilemek” demektir. Allah dileyicidir. Allah varlıkların konumlarını, durumlarını ve özelliklerini belirleyen varlıktır. Allah’ın dilediği olur, dilemediği olmaz. İrade sıfatının zıddı olan iradesizlik ve zorunda olmak (îcâb bi’z- zât) Allah hakkında düşünülemez. Meşîet de irade anlamına gelen bir kelimedir. Kur’an’daki ; “De ki: Mülkün gerçek sahibi olan Allahım, sen mülkü dilediğine verirsin ve mülkü dilediğinden alırsın. Dilediğini yüceltir, dilediğini de alçaltırsın…” (Âl-i İmrân 3/26), “Göklerin ve yerin mülkü Allah’ındır. O, dilediğini yaratır…” (eş-Şûrâ 42/49) âyetleri irade sıfatının naklî delillerindendir. Allah Teâlâ’nın iki türlü iradesi vardır: Tekvînî İrâde Tekvînî (yapma, yaratma ile ilgili) irâde; bütün yaratıkları kapsamaktadır. Bu irâde, hangi şeye yönelik gerçekleşirse, o şey derhal meydana gelir. “Biz bir şeyin olmasını istediğimiz zaman ona sözümüz sadece “ol” dememizdir. Hemen oluverir” (en-Nahl 16/40) anlamındaki âyette belirtilen irade bu çeşit bir iradedir Teşrîî İrade Teşrîî (yasama ile ilgili) iradeye dinî irade de denir. Yüce Allah’ın bir şeyi sevmesi ve ondan hoşnut olması, onu emretmesi demektir. Allah’ın bu mânadaki bir irade ile bir şeyi dilemiş olması, o şeyin meydana gelmesini gerekli kılmaz. “Muhakkak ki Allah adaleti, iyiliği ve akrabaya yardım etmeyi emrediyor (irade ediyor)” (en-Nahl 16/90) meâlindeki âyetteki irade bu çeşit bir iradedir. Tekvînî irade hayra da şerre de, iyiliğe de kötülüğe de yönelik olarak gerçekleştiği halde teşrîî irade, sadece hayra ve iyiliğe yönelik olarak gerçekleşir. Allah, hayrı da şerri de irade edip yaratır. Ancak O’nun şerre rızâsı yoktur, şerri emretmez ve şerden hoşlanmaz.