Fin mitolojisine liseye başladığımdan beri ilgim var. O zamanlar büyük Fin destanı Kalevala çevrilmemişti. Sadece 1966'dan eksik bir çeviri ve düz yazıya çevrilmiş bir çocuk kitabı mevcuttu. 2017'de Riitta Cankoçak'ın çevirisi ile Türk okuyucusu ile buluştu. Bu çeviriden ve bazı kaynaklardan toplayarak, Kalevala'ya göre Dünya'nın oluşumu ve yaratılış nasıl oldu, bunu açıklayan bir yazı yazmak istedim. Elbette ayrıntılar için destanı okumak gerek ve kaynaklar arasında da farklılıklar mevcut. Ben elimdeki çeviriye bağlı kalmayı seçtim.
Väinämöinen'in anası havanın bakiresi Ilmatar'dır. Semada yaşayan Ilmatar el değmemiş, güzel mi güzel bir bakiredir. Zamanın ilerlediğini, kendisinin söndüğünü görünce deryaya iner ve Ilmatar sudan (denizden olarak da geçer) ve rüzgardan hamile kalır. Fakat çocuk doğmaz ve yüklü Ilmatar yıllarca (bazı kaynaklarda 700, elimdeki Türkçe çeviride ise 33 yıl diyor) acı içinde coşkun denizlerde sürüklenir durur. Efsanevi bir kuş konacak yer arıyordur (çeviride turna denmiş) ve Ilmatar da dizine konmasına izin verir. Kuş, Ilmatar'ın dizine yuva yapar ve altısı altın biri demir toplam yedi yumurta bırakır. Yumurtalar öyle ısınır ki Ilmatar'ın dizini yakarlar. Bunun üzerine Ilmatar dizini oynatır ve yumurtalar denize düşer fakat yumurtalar denizde kaybolmaz, taşa vurup parçalanırlar. Kabuğun dibinden yeryüzü, yumurta akından ay ve yıldızlar, sarısından güneş, lekelerinden de bulutlar oluşur. Bunun üzerine Ilmatar da etrafta yüzerek toprağı şekillendirmeye devam eder. Bu sırada anasının karnındaki Väinämöinen artık bir bebek değil, yaşlı bir bilge olmuştur. Anasının karnında kalmaktan sıkılan Väinämöinen, Ay'a dua eder ve anasının rahminden kurtulmayı başarır. Uzun yıllar çıkabileceği bir toprak arayarak denizde sürüklenmeye devam eder, nihayet karaya çıktığındaysa arazi çoraktır. Hiçbir yerde istediğini bulamaz. Tarlaların oğlanı Sampsa Pellervoinen'den toprağı ekmesini ister. Çeşitli ağaçlar oluşur. Meşe ağacı çok büyüyerek her yeri kaplar. Ay ve güneş görünmez olur. Bundan memnun kalmayan Väinämöinen, annesinden yardım ister. Denizden baş parmak büyüklüğünde deniz halkından bir er çıkar. Väinämöinen bu yaratığın meşeyi kesebileceğinden emin değildir, gözü tutmaz fakat o, üç vuruşta meşeyi devirir. Meşe devrilince ışığa kavuşan ormanda çeşitli bitkiler yetişir fakat arpa çıkmaz (Arpa, Finler'in temel besinlerinden biridir). Väinämöinen su kenarına iner, yedi tane tohum bulur, bunları eker ve tanrıların tanrısı Ukko'ya dua eder. Günler sonra emeğinin karşılığını görmeye giden Väinämöinen, dört bir yanın başak dolduğunu görür. Oradan geçmekte olan guguk kuşu, koca bir huşun bırakıldığını görür, nedenini sorar. Väinämöinen o ağacın guguk kuşunun yuvası olduğunu söyler. Guguk kuşu gururlanır ve şakımaya, hasat türküsünü ötmeye başlar. (Guguk kuşu o coğrafyanın kültüründe (Fin, Rus vs.) önemli yer tutmaktadır.) İkinci şiir de burada biter.
pixelskylines
turnnoffyourmind
germansingergirl
titsay
discoholicmusic
