Kara Erik'ten Notlar

Değişim bir küçük kara erikle gerçekleşecek. Bir gün.

[karaeriktennotlar]

“Şimdi onu nasıl inandırabilirim bütün bu süreyi onunla birlikte yaşadığıma? Onu unutmuş gibi yaşarken onu düşündüğüme? Anlamaz, görünüşe kapılır, anlamaz. Başkasına rasladığım için, bu yeni ilişkinin her şeyi unutturduğunu düşünür. Oysa her şeyi hatırlıyorum; tavanarasına çıktığı gün bu elbiseyi giydiğini bile.”

— Unutulan

[karaeriktennotlar]

27717

“Yani mesela büyümek herkesi olumlu etkileyen bir şeyken, benim hayatımdaki olumsuzluk payı en büyük olan şeydi. İnsanlar büyüdükçe mesela kendilerini tanırlarken, ben sanki kendimden uzaklaşmaya başlamıştım. Burada beni meraklandıran ve hayrete düşüren bir nokta vardı: ben aslında 22 yıldır ben olan ben miydim yoksa 22 yıldır beni ben zannederken aslında mizacımı tam anlamıyla oturtamamış mıydım? Bu iki sorudan herhangi birinin herhangi bir cevabı bile aslında kendimi kandırmış olduğumun bir kanıtı sayılabilir. Yani aslında ben bu soruları kendime yönelterek kendimi avutmuş (aslında kandırmış demem daha uygun olurdu ama henüz bunu kabullenmiyorum) oluğumu da baştan kabul etmiş sayılıyorum. Ve insanın kendini 22 yıl boyunca tanıyamamış olması, kendine yabancı olduğunu anladığı ilk andan itibaren büyük bir hayal kırıklığı yaratıyor: tıpkı dalin gözünüzü yaktığında hatırladığınız ilk hayal kırıklığı gibi.

İnsanlarla iletişimimi kısıtlayışım hatırladığım ilk hayal kırıklığım olabilir. Bu, ergenliğe de geç girmiş ve bu dönemi fazlasıyla hafif atlatmış tüm insanlarda ortak bir özellik olabilir diye düşünmeye başladım ama elimde henüz bir istatistiksel veri yok. Ggerçi bunun bir diğer nedeni özgüven eksikliği de olabilir ama tabi bu başka bir tartışmann konusu. Psikoloji bilseydim şu an tartışabilirdim ama maalesef. Belki de bu anlattıklarımı bir psikoloğa anlatsam kendimi tanıma yoluna daha kolay br başlangıç yapabilirdim ama öğrenciyken psikoloğa gitmek ne kadar kazançlı bilemiyorum. Artı bir bilgi olarak psikoloğu kandırma kapasitemin de olduğunu düşünüyorum ama bu çok düşük bir ihtimal.

Bunların asıl nedeni belki de devamlı ilgi bekleyişimdir bilmiyorum ama benim nezdimde ilgi güzel bir şey. Uzaktan büyüdükçe -büyüdükçe- sessizleşen biri olarak, ilgiyi ne kadar hak ettiğim tartışılır bir konu ama bunu tartışmayı henüz düşünmüyorum. Bu halimle -bir süre- mutluyum gibi. Bu da güzel.”

[karaeriktennotlar]

Ben yoktum; hatta ben yokum, olmadım diyemeyecek bir yerdeydim; kelimeler bile yanyana gelerek beni tanımlamak istemezlerdi. Ne olurdu benim de kelimelerim olsaydı. Binlerce yıldır söylenen milyonlarca sözden hiç olmazsa biri, beni içine alsaydı! Çok insan için söylendi ama, sana da uygulanabilir denilseydi.

Korkuyu Beklerken

[karaeriktennotlar]

Şimdi onu nasıl inandırabilirim bütün bu süreyi onunla birlikte yaşadığıma? Onu unutmuş gibi yaşarken onu düşündüğüme? Anlamaz, görünüşe kapılır, anlamaz. Başkasına rasladığım için, bu yeni ilişkinin her şeyi unutturduğunu düşünür. Oysa her şeyi hatırlıyorum; tavanarasına çıktığı gün bu elbiseyi giydiğini bile.

Unutulan

[karaeriktennotlar]

Onun gibi düşünmeyi bilmek isterdim.

Unutulan

[karaeriktennotlar]

Bütün yakınlaşmalar, bütün birleşmeler yalancıdır. İnsanlar ancak muayyen bir hadde kadar birbirlerine sokulabilirler, üst tarafını uydururlar; ve günün birinde hatalarını anlayınca, yeislerinden her şeyi bırakıp kaçarlar. Halbuki mümkün olanla kanaat etseler, hayallerindekini hakikat zannetmekten vazgeçseler bu böyle olmaz.

Sabahattin Ali

[berxwedanyaruk]

OT dergi-Şubat yazısı-Berxwedan Yaruk

Bir Ninninin Hikâyesi

Bir fotoğraf bulmuştum evde yıllar önce. Kutusundan kaçırıp defter defter gizleyerek gezdirmiştim senelerce kendimle. Ben fotoğrafa bakınca, nenem akşamları hiç pazara gitmemiş gibi oluyordu, annemin ise fistanından çiçekleri koparılmamış. O yıllarda siyah pazar poşetiydi nenem. Ben fotoğrafa baktıkça “Bayatı şimdi yeriz, tazesi kalsın yarına” denmiyordu, öğrenilmiyordu bu çok belli. Elleri de değmiyordu beşiğe, beşi birbirinden özgür tilîleri. O yıllarda uzun uzun beklemek demekti nenem. 10 yaşlarında bir kız çocuğu yaşıtı gibi duran nenemin sağ eline iltica etmiş, nenem ise 70’lerinde bilge bir tanrıçanın yanında duruyor fotoğrafta. Fotoğrafın arkasında 4 kelimelik bir not, bir tarih ve bir isim. –Diyarbakır bölge okulu-1928, Silva Zend. Annem, annesine dair hiç konuşmadı bizle, sadece ondan işittiği bir ninniyi fısıldadı kulağımıza çocukluğumuzda. Hepsi o. Fotoğrafın bende yarattığı ses de bu oldu baktıkça. “Em koçerên riya dûrin, birîndarin birîn kûrin, tî û birçî li van çolan, pîr û kalin, jin û hûrin. Gûndê me de ko û avin, emin hinarên mahbubanin” Başımın dönmesine denk düşen bu sese nenemin yüzü yerleşiyordu her seferinde. O yıllarda başımın dönmesi demekti nenem. Anneme bir kez sorabildim fotoğrafın hikayesini. Üç saniye sonra evden çıkmış, birkaç ay benle göz teması kurmamıştı. Bu suskunluk mevsimi balkon suyuyla beraber her sabah mahalleye aktı, her akşam annemin gölgesiyle beraber kıyafetlere ilişerek mandalda asılı kaldı. Ben ise çocukluk imkanlarımla düşmüştüm bu suskunluğun peşine. 1928 senesinin Diyarbakır’ını, yatılı bölge okullarını ve Silva Zend ismine dair her ayrıntıyı kovalıyordum. Uzun uğraşlar sonrası bir adres edindim ve vakti gelince zihnimdeki ninniyle beraber fotoğrafı da sırtlanıp ayrıldım evden.

Üzerinde adresin yazılı olduğu notla beraber polis bariyerlerinden geçe geçe dar bi sokağa girdim. Her köşede birkaç zırhlı araç, gökyüzünde beş dakkada bir kulakları sağır eden savaş uçaklarının sesi ve her duvarda bambaşka hayallerin aynı renklerle nakşedildiği sloganlar. İçimden dedim ki hoş bulduk Diyarbakır. Kafasının üzerindeki tepside boyunun iki katı simit taşıyan bir çocuğu durdurup adresi gösterdim. Apartmanı bulmuş, üçüncü katına çıkmış zile basmış bekliyordum. Kapıyı açan orta yaşlı kadın kendimi tanıtıp telefonla konuştuğumuzu hatırlattığımda kapıyı aralayarak “ hakikat,adalet ve hafıza merkezine hoşgeldin” dedi. Adımımı attığım an her duvardan onlarca suret yüzüme çarpıyor, koridor boyunca her odadan başka bir ses kulağıma nüfuz ediyordu. “Kapıyı açmayınca kırdılar….” “en son o gece gördüm babamı…..” “ vurduktan sonrasını hatırlamıyorum…” “ yatağın altındaydım postalları gördüm yüzü değil…” Duvar kağıdı yerine zeminden tavana değin içleri her yaştan suretlerle dolu çerçevelerle kaplanmış bir odaya geçtik. İçim, zihnim anı saldırısına uğrar haldeyken kendi hikayemden bahsetmeye başladım. Ömrü boyunca hiç konuşmamış hep dinlemiş gibi bakan kadın fotoğrafı benden alıp hafıza merkezine aktarırken bir yandan ses ve fotoğraflardan oluşmuş anı havuzunu incelemeye başladı. İki ay boyunca sabahtan akşama değin hafıza merkezinde diyarbakır’ın zihin kavisleri üzerinde nenemin ve Silva’nın hikayesini kovaladık. Her günün sonunda odama dönerken yemekten iyice kesiliyor, uykudan bütünen uzaklaşıyor ve diyarbakır sokaklarındaki duvar yazılarının kaderiyle daha çok bağ kurar hale geliyordum. Her gün hafıza merkezine onlarca insan gelip anılarını ve ellerindeki fotoğrafları yüklüyor sonra da bunlar isim-tarih olarak kayda alınıyordu. 28’e dair, yatılı bölge okulları ve kız sanat liselerine dair her şeyi öğrenip, her tanıklık anısını dinledikten sonra kendimi balkona atıp surları izleyerek hayatta kalıyordum. Herşeyin ve herkesin en az iki başka ismi ve iki başka işlevi vardı. Yatılı bölge okulları bazı tanıklıklarda birer evlat edindirme merkezi oluyordu ve meslek mektepleri ise kimlik unutturma alanları olarak anılıyordu. ‘Geride kalanlar’ ismiyle anılıyordu bu okullardaki çocuklar ses kayıtlarında. Bu çocukları anlatan herkes konuşması sürerken defalarca ağlıyor, çoğu ise “işte öyle” diyerek tanıklığın gölgesinin altında düzensiz nefes almaya başlıyordu. Hikayeler birbirine mıknatıs gibi yaklaştıkça, isimler birçok hatırada ortaklaştıkça soluksuz kalıyordum ta ki ikinci ayın sonunda bir fotoğrafla yüz yüze kalıncaya değin.. Elimdeki fotoğrafın tıpatıp aynısı, tek bir farkla. Nefesimi tutmuş halde isme bakakalmıştım. Arkasındaki tarih ve okul isminin yanında başka bir isim not düşülmüştü. 1928 diyarbakır yatılı bölge okulu- Kuyrig Anuş. Kafamda bin soru ile beraber heyecan içinde dönerek fotoğrafı kimin bıraktığını, kuyrig’in ne demek olduğunu Anuş’un kim olduğunu soruyordum soluksuz. Kalbim yerinden çıkacak gibi bakıyordum orta yaşlı hafıza merkezi çalışanına. Tüm sakinliğiyle odadan çıktı, kestiremediğim bir zaman dilimi sonra elinde bir numara ile gelerek, fotoğrafın bu numaranın sahibi tarafından bırakıldığını, kuyrig’in ermenice kızkardeş demek olduğunu söyledi. Nenem, ermenilik, dinlediğim ninni, geride kalanlar, annemin suskunluğu..

Numarayı aynı gün aramıştım. Telefonu Felat isimli bir genç açmış, hikayemi dinledikten sonra bir süre sessiz kalıp, ertesi gün sabah yanıma varacağını söylemişti titreyen bir sesle.. “ uzun zaman evvel tanışmalıydık” dedi kapatmadan evvel. “Öyle” diyebildim sadece. Gözümü kırpmamış halde günün ilk ışığında otogarda aldım soluğu. Kirli sakalıyla bir genç indi otobüsten. Aranır halde etrafına bakarken anladım o olduğunu. Felat diye seslenmemle dönüp bana baktı. İki yabancı ne kadar sarılabilecekse o kadar sarıldık aniden. Böyle tanışılıyormuş demek dedim içimden. Otogarın bekleme salonunda oturup hikayemizi anlattık sonra birbirimize soluksuz. Nenelerimize dair hatırladıklarımızı, annemizi, nasıl büyüdüğümüzü ve elimizdeki fotoğraf dışında neyi bildiğimizi. Ermeniyiz yani ha? Dedim. Kalanlarız dedi. Annemin suskunluğu mandalından çözülüp beni asmıştı hikayeye artık. Nenemin ninnisini dinlerken son cümleyi defalarca yeniden söyletti; “Gûndê me de ko û avin, emin hinarên mahbubanin.” “Bulduk berxwedan” dedi yara gibi bir gülümsemeyle, neyi bulduğumuzu anlamayan hâlime şaşırarak. Mahbuban köyün ismi, birçok anıda işitmiştim burayı, ermenice ismi, yeni ismini bulmamız gerek o köyün dedi heyecanla. Çeşitli telefonlardan sonra önce kürtçe ismini öğrendik köyün. Peşi sıra ise günümüzdeki türkçe ismini bulmuş, soluğu Bitlis güzergahında almıştık..

Bindiğimiz dolmuş süzüle süzüle geçiyordu köylerin arasından. Irmaklar gürül gürül, bahar dağlarda bir isimmiş gibi geziniyordu. Çocuklar peşimizden koşturuyor, yol yeşil, kıyı yeşil, evler kireçli ama sanki onlar bile yeşil. İçim içime sığmıyor, elim çantamda fotoğrafta gezinirken kafamda nenemin ninnisi yeniden “biz uzak yolların göçeriyiz, derindedir yani yara. Aç ve susuz bu ıssızlıkta, neneyiz dedeyiz, çocuğuz kadınız. Köyümüz sulak, etrafı dağlı, biziz Mahbuban’ın narı” Dolmuş çatak bir köprünün üzerinden patikaya saparken güneş üç saniyede bir ön camın içinden sallanışlarla orantılı halde yüzüme vuruyordu. Dönüp yol arkadaşıma, henüz tanıştığım kuzenime, ermeni oluşumun hikayesine baktım. elinde bir fotoğraf, bir mektup ve bir sürü ismin olduğu not defterini sıkı sıkı tutuyordu. Acımız mı akraba etmişti bizi, akrabalığımız mı acımız olmuştu bilmiyordum.

“Look mummy, there’s an aeroplane up in the sky Did you see the frightened ones? Did you hear the falling bombs? Did you ever wonder why we had to run for shelter when the…”

Gampos dağının gölgesi suyuna düşerken dolmuşta Pink Floyd’un sesi yükseldi aniden. Bir anlık şaşkın tebessüm, sözleri duyuşumuzla yerini kesif hikayemize bıraktı. Nenemin ninnisi sonbahar ise bu ses kıştı. “bak anne gökyüzünde bir uçak var, Gördünüz mü korkmuş insanları? Duydunuz mu düşen bombaları? Hiç merak ettiniz mi neden sığınaklara kaçıştığımızı?” Londra’ya düşmüş Alman bombasının ninnisi bizi Bitlis yolunda yakalamıştı.

“Cesur yeni bir dünya için verilen sözün tutulmadığı ortaya çıktığında, açık mavi gökyüzünün altında, gördünüz mü korkmuş insanları? Duydunuz mu düşen bombaları? Alevlerin hepsi çoktan yok oldu, Fakat acı kolay geçmiyor. elveda mavi gökyüzü, Elveda”

Dolmuş durmuş, buradan ötesini yayan devam etmemiz gerektiğini söylemişti. Tepedeydi köy, patikamızdan görüyorduk. Kimse var mıdır köyde? Diye sorduk şoföre. Geride kalanlar, dedi.

[karaeriktennotlar]

Bu bir başlangıçtı. Tadı acıydı; çokça acı çikolata yiyip, hiç su içmeden, öylece beklenilen zamanlardaki gibiydi. Hem sevilen ama aynı zamanda dildeki tat almaçlarına acı çektiren türden bir tattı bu. Muhakkak zevk veren türden bir acı olmalıydı. Çikolata başka ne işe yarardı ki zaten? Bu başlangıca neden olabilecek şeyleri düşündü. Bir insan neden bu türden bir acı çekmek istesindi ki? Hem devam ettirmeyi hem bitirmeyi istemeyi bir arada mümkün kılan şey neydi? Bilemedi. Ayağıyla vurduğu taşı takip etmeyi bırakıp önüne baktı. Hava o kadar sisliydi ki, en fazla iki araba ötesini görebiliyordu. Etrafındaki ağaçlara baktı; yapraklar griydi. A’yı özlemiş olduğunu hatırlatmıştı bu görüntü. Bir an durdu, “gerçekten özledim mi onu, yoksa arkadaşlarımdan mı etkilendim” acaba diye düşündü. Büyük bir ihtimalle arkadaşlarından etkilenmişti. A’yı özlemesini gerektirecek hiçbir neden yoktu çünkü. Tekrar takip edebileceği bir taş buldu. Ağır aksak peşinden gitmeye başladı.

11317

[karaeriktennotlar]

6117

gündem etkisiyle mi bu notu buraya düşüyorum yoksa gündem etkisiyle bu notu buraya mı düşüyorum bilmiyorum Steve. ama ölüm, muhakkak çok acıtan bir şeydir değil mi?

kim demiş ya da yazmış tam olarak gelmiyor aklıma şu an ama ölen birinin, aslında tekil olarak ölmediği, ardında onlarca an, anı, yaşanmışlık, gülüş bıraktığını not etmişti. mantıklı bir not ediş bu aslında. çünkü mesela kendi varlığım üzerinden örnek verecek olursam eğer, öldükten sonra milyonlarca gülüşü, binlerce fotoğrafı, yüzlerce goygoyu öksüz bırakarak ayrılacağım buradan. onlar da benimle beraber gelmeliler değil mi Steve? fikrim onlarda kalır. bu dediklerim ve aklıma henüz gelmediği için demediklerimin anası benim. ve babam “anaya bak anaya, bedel üç-beş babaya” der. tabi bana değil anneme der bunu. bence güzel laf.

nefes alışını duyduğun insanın selasını duymak ayrı bir ölüm zaten. sarmal bir biçimde olan akrabalık bağlarıma baktığımda, sela sesi bana daha da yaklaşıyor sanırım.

bunlar hep mikroydu. makroda kıyametler kopuyor Steve.

[karaeriktennotlar]

16.12.2016 - MSGSÜ

[karaeriktennotlar]

Mehtap Öngünç: tarafından yayınlanan bu fotoğrafa bir göz at EyeEm'de fotoğraf çek ve yeni fotoğraflar keşfet. iPhone ve Android için.

[karaeriktennotlar]

Nil Yalter - Kayıt Dışı / Off The Record - 2.12.16 - Arter

[berxwedanyaruk]

kendini hatırlayınca seni mezopotamya’ya götüreceğim/ ellerini tutmayacağım belki koparız aniden/ göğsümde varsa bir ev kerpiçten/ devlet ve apolet ve allaha yer açmadım/ saklan diye ellerin ve sen

seninle çocuklara kızkaçıran dağıtalım ve/ onlar öpsün bizi kana kana/ adında bir öykü yazacağım/ sana okutmayacağım belki inanmazsın/ gözlerinin daha güzel olduğuna

kendini hatırlayınca seni bir kiliseye götüreceğim/ cebimde bir ağıt ve flütüm yanımda/ kalbimizi vaftiz edeceğiz kalbimizin suyuyla

kendini hatırlayınca seni bir mezarlığa götüreceğim/ ağaçların adını öğreteceğim bir bir/ bak bu sedir bu defne bunlar da ölülerim

kendini hatırlamazsan parmaklarım titreyecek/ hafızanın kavislerini elleyeceğim bu kez/ zehirine aldırmadan bin kez

ölene dek her zalime sesleneceğim/ -onu nereye götürdüyseniz beni de oraya!

ölmeden sana bir saz yapacağım tellerin yine mezopotamya

hatırlamazsan sana bir uyku giydireceğim/ ayışığından dokuduğum/ kemirgenlere yer yok ve yırtılmaz hiçbir köşesinden/ esamesi okunmaz vakitsiz uyanmaların/ sen, hayallerin, rüyaların/ kendime bile pay bırakmadım

kendini hatırla seni beyrut sokaklarına götüreceğim/ bu kentin ismi gönül çeliyor usulca/ sonra ankara, karanfil sokak heybemizde taşlar taşlar taşlar/ taşları unutma

kendini hatırlarsan çocuk hapishanelerini yakacağım/ sirkten kaçıracağım hayvanları/ işçilere inanacağız tekrar/ bir de köylülerin topraktan ellerine buğdaydan kokularına/ sana diyeceğim ki/ -bana allahını anlatır mısın/ çok yalnızım

karlı mevsimlerde film çekeceğim kendini hatırlarsan/ uçurtma uçuracağım kesk û sor û zer/ kar taneleri bazen uçurtmayla benzeşir/ fezadaki her cisim uçurtma olursa/ onlarla dans etmeyi es geçmeyeceğim/ seninle de karanlık bir sokakta bir yağmur altında/ dur benimle bir şeyi düzeltircesine konuşma/ çünkü ben ağzının aksayan yerlerine de vurgunum biraz

kendini hatırlarsan seni bir mahzene götüreceğim/ bakışların fıçılarda gezinecek/ ben gözlerinden öpeceğim/ dudaklarımda üç halk ayaklanacak/ bir ayakkabı ustasına uğrayacağız bir saat ustasına/ bir demirci ustasına bir marangoza/ bir terziye ve kim ise erbabı işinin/ sırlarını fısıldayacak bize/

vakti gelmişse ayıplayacak yine herkes bizi/ çünkü ikimiz biraz bir yolu büker gibi/ kimsenin seçmediği gitmelerin tutkunu/ tren olup gideceğiz/ inip raylarda yürüyeceğiz/ gemi olup tekrar gideceğiz/ karadaki kimse mendil sallamayacak bize/ kuşların selamı yoldaş/ hem onlar her gün bir öyküyle koynumuzda sarmaşdolaş/ öyküler özgürlük ise dikkatle seyret/ bu çağın da yüzünde patlayacak elbet/ yaşanılmamış dünden hınçla fırlayan taş

bir hatırla maria puder’in resmini çizeceğim/ tereddütsüz söyleyeceğim alâaddin kim/ uykuların doğusu’nu haritada göstereceğim/ nabokov’un kelebekleri de var sırada/ plath’in yazı da

kendini hatırlarsan ederlezi olacağız kırmızı eteklerde/ her yere yetişeceğiz yürüyerek/ budapeşte’de bir deliyle tanışacağız ve bir dervişle tahran’da/ kim deli kim derviş ayırt edemeyeceğiz

kendini hatırlamazsan vah insanlık!/ pepuk kuşu kadar acılı bir ax!

hatırla kendini seni antik harabelerde kaybedeceğim/ orada aklına düşüreceğim aragon’u/ dünyanın neyine üzülmüşsek çiğneyeceğiz orasını/

hatırlamazsan ışıkları söndürüp mumlarla konuşacağım ben/ mem û zîn yerli yerinde ama neredeyim ben

kendini hatırla sana bir kedi getireceğim füme/ bilge karasu’nun evini anlatacağım mesela durduk yere/ lafı değiştireceğim ve diyeceğim ki/ -bir çiçek incitilmeden nasıl sulanır öğreteyim mi cânım?/ pencere önü çiçeğinin nabzına bak çok yalnızım

balkondaysan alıp ermeni meyhanesine götüreceğim seni madem akşam/ dönüşte fotoğrafını çekeceğim illegal bir duvarın önünde tam

hatırlamazsan dağları anlatacağım sana/ dilimde derwêşê evdî, hava kararınca seyîd rıza/ ve nasturî bir kadına gelecek laf lâmbamız yanınca/ sonra ayakları tozlu çocuklara/ pirlere ve zindanlara

[karaeriktennotlar]

Fikret Kızılok - Gönül

[mavimabel-deactivated20220224]

[karaeriktennotlar]

[leylileyli-deactivated20170122]

Taş olsa erinecekti, oysa toprak olundu dayanıldı.

(via leylileyli)