Khi chúng ta không thể ngừng nghĩ về một người đã làm tổn thương, xúc phạm hoặc khiến ta thất vọng, chúng ta đang vô tình trao cho họ quyền kiểm soát hạnh phúc của mình.
Việc "nhai đi nhai lại" (rumination) những suy nghĩ về một người nào đó giống như một vòng lặp độc hại trong não bộ. Khoa học thần kinh cho thấy những rãnh tư duy này càng được lặp lại, chúng càng trở nên sâu hơn. Để thoát khỏi sự ám ảnh này, bạn cần những chiến lược chủ động để "đấu nối" lại các mạch điện trong não.
Dưới đây là 15 phương pháp giúp bạn giành lại quyền làm chủ tâm trí:
1. Ít nói lại, dành nhiều thời gian hơn
Việc kể lể đi kể lể lại về việc người đó đã đối xử tệ với bạn như thế nào chỉ khiến ký ức đó bám rễ sâu hơn. Hãy ngừng thảo luận về câu chuyện đó và để thời gian làm dịu đi những xung động thần kinh.
2. Chờ xem điều gì xảy ra tiếp theo
Chúng ta thường cảm thấy cần phải phản ứng ngay lập tức. Tuy nhiên, sự linh hoạt về mặt nhận thức nằm ở khả năng "tạm dừng". Hãy cho phép bản thân chờ đợi thay vì hành động trong lúc cảm xúc đang cao trào.
Việc cố gắng phân tích ai đúng ai sai thường dẫn đến ngõ cụt. Hãy chấp nhận rằng đôi khi sự việc xảy ra mà không có một công lý rõ ràng nào được thực thi ngay lập tức.
4. Thoát khỏi "đầu óc" của họ
Đừng cố đoán xem tại sao họ lại làm thế. Việc nỗ lực thấu hiểu một người không có khả năng thấu cảm chỉ khiến bạn kiệt sức. Bạn không thể kiểm soát suy nghĩ của họ, chỉ có thể kiểm soát phản ứng của chính mình.
5. Đối mặt với vấn đề lớn nhất của bạn trước tiên
Vấn đề lớn nhất không phải là những gì họ đã làm, mà là việc bạn đang ám ảnh về nó. Hãy nhận diện rằng việc "nhai lại" suy nghĩ chính là kẻ thù thực sự cần được xử lý.
Khi những suy nghĩ tiêu cực ập đến, hãy ép buộc não bộ tập trung vào một việc khác đòi hỏi sự tập trung cao, chẳng hạn như giải đố, học một kỹ năng mới hoặc tập thể dục cường độ cao.
Cơn giận giống như việc bạn uống thuốc độc nhưng lại mong người khác chết. Buông bỏ không phải là vì họ xứng đáng, mà vì bạn xứng đáng được bình yên.
8. Đừng cố gắng thay đổi họ
Bạn không có quyền năng đó. Việc hy vọng một người ái kỷ hay một người độc hại bỗng dưng nhận ra lỗi lầm chỉ là một sự lãng phí năng lượng khủng khiếp.
9. Đừng cố gắng "sửa chữa" mọi thứ
Một số mối quan hệ và tình huống đơn giản là không thể cứu vãn. Sự nhanh nhạy (nimbleness) nằm ở chỗ biết khi nào nên dừng lại và bước tiếp.
10. Tạo ra "khoảng cách tâm trí"
Hãy tưởng tượng người đó đang ở rất xa bạn, hoặc hình dung họ nhỏ bé đi như một nhân vật trong một bộ phim cũ. Việc thay đổi hình ảnh tâm lý giúp giảm bớt tác động cảm xúc.
11. Tha thứ, vì lợi ích của chính bạn
Tha thứ là việc cắt đứt sợi dây ràng buộc bạn với nỗi đau. Đó là lời khẳng định: "Những gì bạn làm không còn quyền định nghĩa ngày hôm nay của tôi nữa."
Khi bộ phim về người đó bắt đầu chiếu trong đầu, hãy chủ động "chuyển kênh" sang một hình ảnh tích cực hoặc một kế hoạch tương lai thú vị.
13. Đừng đóng vai nạn nhân
Khi bạn thấy mình là nạn nhân, bạn đang ở vị thế yếu. Hãy thay đổi ngôn từ: Thay vì "Họ đã làm điều này với tôi", hãy nói "Tôi đang học cách xử lý tình huống này".
14. Viết ra, sau đó đốt đi
Việc viết ra mọi uất ức giúp giải tỏa áp lực (catharsis). Hành động đốt tờ giấy đó đi là một nghi thức tâm lý mạnh mẽ báo hiệu cho não bộ rằng câu chuyện đã kết thúc.
Sự tự chỉ trích chỉ làm tăng thêm stress. Hãy thực hành lòng trắc ẩn (self-compassion). Hãy đối xử với bản thân như cách bạn đối xử với một người bạn đang gặp khó khăn.