Hợp đồng điện tử là các giao dịch được thực hiện dựa trên các phương tiện thiết bị điện tử, từ tính, công nghệ điện toán đám mây, kỹ thuật số. Các giao dịch này có thể là việc xác lập, thay đổi hay là chấm dứt quyền, nghĩa vụ được gửi đi, nhận lại…
Hợp đồng online có phải là hợp đồng điện tử không?
Bên cạnh “hợp đồng điện tử” thì “hợp đồng online” cũng là một khái niệm được nhiều người nhắc đến khi thực hiện những giao dịch thông qua các phương tiện điện tử. Tuy nhiên, nhiều người đặt ra câu hỏi liệu hợp đồng online có khác biệt gì so với hợp đồng điện tử không. Thực chất, hai khái niệm này là một và có thể được sử dụng thay thế cho nhau. Ngoài ra, “hợp đồng trực tuyến” cũng là thuật ngữ hay được nhắc đến chỉ hợp đồng điện tử.
Những đặc điểm cơ bản của hợp đồng điện tử / hợp đồng online
Một số đặc điểm của hợp đồng điện tử / hợp đồng online mà các doanh nghiệp, tổ chức cần phải biết khi sử dụng có thể kể đến như sau:
Thông tin hợp đồng được thể hiện bằng dữ liệu điện tử: Điểm mới của hợp đồng điện tử so với hợp đồng truyền thống là thông tin được lưu trữ dưới dạng thông điệp dữ liệu.
Có sự tham gia ít nhất 3 chủ thể trong hợp đồng: Ngoài hai chủ thể trong hợp đồng phổ biến là bên bán và bên mua thì còn có sự xuất hiện chủ thể thứ ba là người đứng giữa hai chủ thể kia.
Giá trị pháp lý được đảm bảo: Theo Điều 34 của Luật giao dịch điện tử (trích dẫn từ hệ thống văn bản chính phủ) thì tính pháp lý của hợp đồng điện tử được công nhận tương đương với hợp đồng truyền thống. Tuy nhiên, các hợp đồng về sử dụng đất, giấy đăng ký kết hôn hay các hợp đồng dân sự khác thì hợp đồng điện tử không có giá trị pháp lý.
Căn cứ pháp lý: Hợp đồng điện tử có căn cứ pháp lý dựa trên Luật Giao dịch điện tử 2005, Bộ luật Dân sự 2005; trong khi hợp đồng giấy truyền thống có căn cứ pháp lý dựa trên Bộ luật dân sự 2015.
Dễ dàng thực hiện ở mọi lúc, mọi nơi: Do thông tin của hợp đồng điện tử được thiết lập dưới dạng dữ liệu điện tử nên không cần hai chủ thể gặp nhau. Ở bất kì nơi đâu các bên cũng có thể ký hợp đồng thỏa thuận một cách nhanh chóng.
Những ưu điểm khi ký hợp đồng điện tử / hợp đồng online
Ký hợp đồng điện tử mang lại nhiều lợi ích trong việc kinh doanh hiện nay, đặc biệt là khi hầu hết các doanh nghiệp đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số. Một số ưu điểm nổi bật có thể kể đến là:
✅Tiện lợi và nhanh chóng⭐Hợp đồng có thể được ký kết ở bất kỳ đâu mà không cần hai bên phải gặp mặt trực tiếp.
✅Tiết kiệm thời gian, chi phí⭐Mọi bước trong quá trình ký hợp đồng đều được thực hiện online. Doanh nghiệp không cần phải in ấn, quản lý hay lưu trữ một lượng hợp đồng khổng lồ, đồng thời có thể giảm thiểu tối đa thời gian khi không cần chuyển phát hợp đồng hay gặp trực tiếp để ký kết.
✅Dễ dàng tra cứu, tìm kiếm⭐Bạn không cần phải lôi cả “núi” hợp đồng lưu trữ và mò mẫm tìm kiếm. Thay vào đó, chỉ cần tìm kiếm trên kho dữ liệu là có thể biết được hợp đồng đã ký, hợp đồng chờ ký hay hợp đồng trả lại vô cùng nhanh chóng, chính xác.
✅Đảm bảo khi có tranh chấp⭐Những nhà cung cấp uy tín đều cung cấp tính năng lưu lại lịch sử ký kết (tên, công ty, địa chỉ IP, thời gian ký …) khi ký hợp đồng điện tử. Vậy nên nếu có xảy ra tranh chấp, các bên đều có đủ bằng chứng.
Giá trị pháp lý của hợp đồng điện tử theo quy định của pháp luật Việt Nam
Hợp đồng điện tử có giá trị như hợp đồng truyền thống. Theo quy định tại Điều 33 và Điều 34, Luật giao dịch điện tử 2005:
“Hợp đồng điện tử là hợp đồng được thiết lập dưới dạng thông điệp dữ liệu. Giá trị pháp lý của hợp đồng điện tử không thể bị phủ nhận chỉ vì hợp đồng đó được thể hiện dưới dạng thông điệp dữ liệu”.
Đồng thời, tại Điều 14 Luật này cũng quy định
“Thông điệp dữ liệu không bị phủ nhận giá trị dùng làm chứng cứ chỉ vì đó là một thông điệp dữ liệu. Giá trị chứng cứ của thông điệp dữ liệu được xác định căn cứ vào độ tin cậy của cách thức khởi tạo, lưu trữ hoặc truyền gửi thông điệp dữ liệu, cách thức bảo đảm và duy trì tính toàn vẹn của thông điệp dữ liệu, cách thức xác định người khởi tạo và các yếu tố phù hợp khác.”
Dù được thể hiện dưới dạng điện tử nhưng tính pháp lý của hợp đồng điện tử vẫn được pháp luật thừa nhận; đồng thời được sử dụng làm chứng cứ khi một trong hai cá nhân không thực hiện đúng như những điều thỏa thuận, hay vi phạm những điều khoản được quy định trên hợp đồng. Bên cạnh đó, hợp đồng điện tử phải thỏa mãn những điều kiện sau đây:
Nội dung của hợp đồng phải được giữ trọn vẹn và không có thông tin thay đổi, chỉ trừ trường hợp thay đổi những hình thức phát sinh trong quá trình gửi, lưu trữ dữ liệu hợp đồng.
Nội dung của hợp đồng có thể mở được, đọc hay xem được bằng phương pháp mã hóa hợp pháp mà hai bên thỏa thuận với nhau.
Nội dung của hợp đồng không được chứa những điều khoản trái với quy định của pháp luật và trái với đạo đức xã hội.
Quy định trên nội dung của hợp đồng điện tử
Thông thường, trên hợp đồng điện tử, hợp đồng online phải đảm bảo có đầy đủ các nội dung sau:
1✔️Đối tượng của hợp đồng
2✔️Thời hạn, thời điểm, phương thức thực hiện hợp đồng
3✔️Quyền, nghĩa vụ các bên
4✔️Trách nhiệm do vi phạm hợp đồng
5✔️Phương thức giải quyết tranh chấp.
Các loại hợp đồng điện tử phổ biến nhất hiện nay
1. Chia theo hình thức hợp đồng1.1. Hợp đồng truyền thống được một bên đưa lên website
Đây là loại hợp đồng được soạn sẵn trên giấy, sau đó được chỉnh sửa và đưa lên website để các bên tham gia ký. Các hợp đồng được đưa lên website thường sẽ ở dạng file PDF, có nút tick xác nhận sự đồng ý với các điều khoản của hợp đồng và 2 nút lựa chọn đồng ý hoặc không đồng ý ký hợp đồng.
1.2. Hợp đồng điện tử hình thành qua giao dịch điện tử
Đặc điểm nổi bật của loại hợp đồng này là các nội dung không được soạn sẵn mà được hình thành trong giao dịch tự động. Máy tính tự động tổng hợp nội dung và xử lý trong quá trình giao dịch dựa trên các thông tin được khách hàng nhập vào.
Cuối quá trình giao dịch, hợp đồng điện tử được tổng hợp và hiển thị để khách hàng xác nhận sự đồng ý với các nội dung hợp đồng. Sau đó, bên bán sẽ được thông báo về hợp đồng và gửi xác nhận đổi với hợp đồng đến người mua qua nhiều hình thức như: email, fax, số điện thoại,…
1.3. Hợp đồng điện tử hình thành qua thư điện tử
Đây là hình thức sử dụng thư điện tử để ký kết hợp đồng. Các quy trình đều như hợp đồng truyền thống nhưng có điểm khác biệt: đó là phương tiện để giao kết hợp đồng là máy tính, email,…
Một số lợi ích của loại hợp đồng điện tử này là tốc độ nhanh, thông tin chi tiết, tiết kiệm thời gian chi phí,… Bên cạnh đó, có một số tồn đọng không thể không kể đến như tính bảo mật thấp, dễ dàng bị lộ thông tin cũng như ràng buộc trách nhiệm các bên còn kém.
Thạm khảo full bài viết tại ĐÂY