DÖRT ŞAİRİN AŞIK OLDUĞU,ŞİİRLER DİZDİĞİ KADIN…TOMRİS
Tomris Uyar tanınmış bir öykücü,deneme yazarı,çevirmen,şair ve çok zarif bir kadındır.Cemal Süreya ile ilişkisine başlamadan önce Ülkü Tamer'le evlidir.Tomris Tamerdir yani o zamanlar. Birkaç aylık bebeklerini kaybedince büyük bir kedere düşerler ve ilişkileri bitme sürecine girer. Bir şair daha girdi hayatına sonra Cemal Süreya. Bambaşka bir ilişkiydi bu… Her akşam işten çıkıp şıp diye eve damlıyordu Süreya. Bir gün Tomris Uyar, “Biraz gez dolaş” dedi, “Arkadaşlarınla buluş”. Ertesi gün geç geldi Cemal Süreya, daha ertesi gün de, ART arda geç geldi. Bu akşamlardan birinde örtü silkmek için pencereyi açan Tomris Uyar, apartmanın girişinde oturan Cemal Süreya’yı gördü ve gerçek ortaya çıktı: Her akşam iş çıkışı eve geliyor, ama aşağıda oturup ‘gecikiyordu’ Cemal Süreya. Tomris Uyar tarafından durumun adı derhal kondu: “Şahsiyet rötarı”.
Üç yıl boyunca fırtınalı bir aşk yaşarlar.Sonrasında ayrılırlar ama dostlukları devam etti.Sonrasında Süreya’nın arkadaşı Turgut Uyarla evlense de dostça görüşmeler devam eder.Cemal Süreya ise bu üç yılda harika şiirler yazar.
Tomris Uyar Cemal Süreyayla ilişkisinin bitmeye yakın dönemlerinde Turgut Uyarla mektuplaşmaya başlar bu edebi mektuplaşma kısa süre içinde Kafka-Milena ilişkisine dönüşür adeta.Kısa süre sonra evlenirler. Turgut adını verdikleri bir çocukları olur. Bu ikilinin aşkları aslında daha çalkantılıdır çünkü Tomris Uyar’a göre Turgut Uyar fazla kıskanç ve saplantılıdır. Onun ölümünden sonra şöyle bir açıklama yapar bu konu üzerine :
‘Turgut,beni her an elinden kaçıracakmış gibi gereksiz bir kaygıyla yıpranacak ; ben de hiçbir rekabetin söz konusu olmadığı bir alanda,boyuna birinci seçilmekten yorulacaktım.’
Fakat Turgut Uyarı ölene dek sever.Onun da birçok şiirine ilham kaynağı olur.Onlar tanıştıklarında Turgut Uyar o dönemler sebebi bilinmez ama yedi yıldır tek şiir bile karalamamıştır.Sonrasında Tomris Uyarında isteğiyle şiire döner ve o bilinen ‘’Bir bozuk saattir yüreğim hep sende durur’’ dizesini ona ithafen yazmıştır ve daha nicelerini.
Edip Cansever'in aşkı ise platoniktir,uzaktan uzağadır.Tomris Uyar ve Edip Cansever aslında defalarca buluşmuş,sohbetler etmiş,edebiyat konulmuşlardır.Tomris Uyar Edip Cansever’i hiçbir zaman bir dosttan öte göremediğini şu cümlelerinden anlıyoruz:
‘ Sevgililik ya da aşk duygusu zamanla yara alabiliyor, örselenebiliyor, bitebiliyor. Bitmeyen tek aşkın gerçek ve lirik bir dostluk olduğunu Edip Cansever öğretti bana. ‘ ve devam eder ‘’Galiba Edip’in bana yaptığı tek ihanet ölmesiydi’’.
Fakat Edip Cansever gizliden gizliye seviyordur Tomris'i Her yıl Tomris Uyarın doğum günü olan 15 Martta ona bir şiir adar.Ve o mart 15 şiirlerinden en bilineni:
‘ Ben seni uzun bir yolda yürürken görmedim ki hiç Yağmurlar altında gördüm, kadeh tutarken gördüm de Bir kıyıya bakarken, bakarkenki ağlayan yüzünle Ve yarışırsa ancak Monet'nin Kadınlarına yaraşan giysilerinle Gördüm de Ben seni uzun bir yolda yürürken görmedim ki hiç. Öyle kısaydı ki adımların, diyelim bir yaz tatilinde Bir otel kapısının önünde, tahta bir köprünün üstünde Bir demet çiçekle paslanmış bir kedi arasında Öyle kısaydı ki adımların Şöyle bir bardak yıkayışının vaktiyle Ölçülür ve denk düşerdi ancak Ben seni uzun bir yolda yürürken görmedim ki hiç. Yok bir yanıtın “nereye” diyenlere Bir buz titreşimi gibi sallantılı ve şaşkın Ve çabuk bir merhaban vardır bir yerden gelenlere O bir yerler ki, diyelim çok uzak olsun Sen gelmiş gibisindir oralardan, otobüslerden Yollardan, deniz üstlerinden topladığın gülüşlerle Ben seni uzun bir yolda yürürken görmedim ki hiç. Seni görünce dünyayı dolaşıyor insan sanki Hani Etiler'den Hisar'a insek bile Bir küçük yaşındasın, boyanmış taranmışsın Çok yaşında her zamanki çocuksun gene Ben seni uzun bir yolda yürürken görmedim ki hiç. Mart ayında patlıcan, ağustosta karnıbahar Mutfağın mutfak olalı böyle Bir adın vardı senin, Tomris Uyar'dı Adını yenile bu yıl, ama bak Tomris Uyar olsun gene Ben bu kış öyle üşüdüm ki sorma Oysa güneş pek batmadı senin evinde Söyle Ben seni uzun bir yolda yürürken gördüm müydü hiç. ‘
Bu dört büyük edebiyatçı,son olarak 20 ocak 1983 yılında varlık dergisinin şiir soruşturması amacıyla bir araya gelirler.Oturumu Tomris Uyar yönetir.Toplantıda sadece şiir ve şiir sorunları konuşulur.Bu buluşmadan iki yıl sonra Turgut Uyar ertesi yıl Edip Cansever ve 1990 yılında Cemal Süreya vefat eder.
Tomris Uyar Türk şiirinin belki de en güzel aşk şiirlerinin öznesi olarak 2003 yılında hayata gözlerini yumar.
