Peryodismo 2024-2025

UP Integrated School, Diliman Batch 2026 Social Sciences and Humanities Track Binuo at hinahandog ng klase ng 11-Bienvenido L. Lumbera

[peryodismo2425]

PANIMULA: Humans of UPIS

Araw-araw tayong magkakasama sa isang tahanan na puno ng samot-saring kwento ng sipag, lakas, at dedikasyon na nagpapalakas sa ating komunidad. Ngunit gaano nga ba kalalim ang pagkakakilala natin sa mga humans of UPIS?

Ipinakikilala ng Peryodismo 2 (A.T. 2024-2025), klase ng 11-Lumbera, ang Humans of UPIS, isang serye ng mga artikulong feature na nagpapakilala at nagbibigay ng tinig sa mga boses ng UPIS!

Mag-scroll dito o pindutin ang 'Archive'; tara't tuklasin at kilalanin ang mga kuwento ng iba't ibang tao na bumubuo ng ating pamilya, estudyante man, guro, o kawani. Isang serye na makikita lamang sa UPIS.

[peryodismo2425]

Sa likod ng bawat artikulo: Kilalanin, MC2025 Managing editor

Ni Natalie Cuervo | Nobyembre 9, 2024

“MC ka? Sarap ng buhay, sa aircon kayo, sulat-sulat lang. Kainggit.”

Napaisip ka ba kung sino-sino ang mga nagtatrabaho upang makarating sa’yo ang artikulo o litratong nasa harapan mo? O kung sino ang kumukuha ng mga opisyal na litrato ng mga ganap sa paaralan na pang-clout chase mo? O ‘di kaya ang mga handog ng Media Center (MC) na malikhaing akda at events feature na dumadaan sa feed? Kilalanin si Mira Leaño. Miyembro siya ng Media Center Batch 2025, bilang managing editor. Nagsimula ang kaniyang mas malalim na pag-aaral tungkol sa pagsulat at paglimbag noong taong 2022, sa baitang kung saan tumuntong siya sa senior high school. Opisyal siyang naging bahagi ng MC at nagsimula ng internship noong taong 2023.

Ani niya, “I’ve always had a natural inclination toward social sciences. Reflecting throughout my time in UPIS, nag-align siya perfectly with SSH strand.” Para sa kaniya, pinaka-angkop sa kanyang mga interes at kakayahan ang SSH. Kaya pinili niyang sumugal at tahakin ang mundo ng MC. Bukod pa rito, bukal na interes niya ang pagbabasa, mula sa Harry Potter series hanggang sa mga sulating hindi gaano kilala.

Bilang parte ng MC, nagiging hamon para sa kaniya ang pagkakulang sa tulog, siksik na iskedyul, pakikisama, at marami pang iba. Hindi maaaring gumana ang Media Center ng isang tao lamang ang nangangasiwa. Tulad ng anumang grupo, nahahati ito sa iba’t ibang parte at tungkulin. Isa na rito ang pagiging managing editor.

Ang mga tungkulin ni Mira ay nakasailalim sa editorial board. Isa siya sa mga nangangasiwa, nagkokolekta, at naglilimbag ng mga malikhaing akda at iba pang uri ng mga content. Ayon kay Mira, “It’s a demanding job. Maraming kailangan i-balance, like compiling and posting content. Being part of MC feels like being a part of a finely tuned machine, na bawat miyembro may importanteng role. Tuwing nakikita ko ‘yung trabaho namin na nagma-materialize, it keeps me going.” 

Tulad ng kahit anong hinahangad na bunga, higit na kailangan diligan ng sipag at pasensya ang pagiging MC. Maraming pagkakataon na mabigat at masyadong mahaba ang proseso ng kanilang trabaho. Ngunit, para kay Mira, ibang klase ng pakiramdam ang makita mong nabuo ang pinagtatrabahuhan ninyo, at isa ito sa malalaking rason kung bakit patuloy siya na naglilingkod upang maibahagi ang talento ng MC pati na ng ibang mga taga-UPIS.

Parte rin siya ng UPIS Girls’ Volleyball Team kung kaya isa sa pinakamahalaga para sa kanya ay maayos na pagbalanse ng kanyang oras sa pagitan ng pagiging estudyante, managing editor, at atleta. Ayon sa kanyang kwento, isa sa mga hamon na nakakaharap niya ay ang pagsasabay minsan ng mga kailangang gawin—halimbawa, ng training at paghahanda sa paglilimbag. Kanya itong tinutugunan sa pamamagitan ng pag-uuna ng MC work para makapasok sa training upang handa na ito tsaka inilimbag pagkatapos ng ensayo.

Tinuturuan siya ng kanyang karanasan bilang miyembro ng MC at karanasan bilang isang atleta ng dalawang importanteng bagay: ang kakayahan na umangkop sa anumang trabaho o sitwasyon, at ang determinasyon at tatag na gampanan ang kanyang mga tungkulin na maihatid sa atin ang kanilang mga obra at talento.

Isa pa lamang si Mira sa ilang daang miyembro ng UPIS. Noon pa man, tahanan na ito ng napakaraming iskolar at mga taong lubos na para sa bayan. Sabi nga ni Mira, “UPIS is more than just a school; it is a nurturing community that instills a sense of responsibility and critical awareness in its members.” 

Malaking bahagi ng proseso ng pag- usbong ni Mira bilang manunulat ang dilig ng mga itinuturo ng UPIS pati na ang paghulma nito sa kanyang mga pinaniniwalaan. Maitutulad sa isang punong umuusbong pa lamang, malayo pa ang mararating niya sa kaniyang napiling daan. Malayo pa, ngunit malayo na.

Gaya ng karanasan ni Mira, ang MC ay mas malawak pa sa pagsulat at paglilimbag. Ito rin ay isang lugar kung saan naipaaagos ang interes, sipag, at katangi-tanging mga galing. Na siyang bawat miyembro ay nagsisilbing puno sa hardin ng haligi ng UPIS.

Ika niya, “Joining MC felt purposeful. I’m passionate about storytelling, the power of words, and the impact of media in shaping public opinion.” Binigyan siya nito ng daan upang makapagbalik sa UPIS at makapag latag ng kanyang parte sa ating komunidad. Sa pamamagitan ng pagbibigay ng impormasyon at opinyon sa mga kasalukuyang mga isyung panlipunan at pagtulong magbigay ng plataporma sa ibang UPIS na estudyante para mapamahagi ang kanilang talento at opinyon.

Ngayon, sa ating pagbasa ng mga artikulo at malikhaing akda, makita sana at mabigyan ng pagkalugod ang trabaho, oras, at sakripisyong inilalaan ng ating mga ate na miyembro ng UPIS MC2025 na si Mira Leaño pati na ang ibang kasanib ng limbagan.

[peryodismo2425]

Isang Araw na Nagbibigay Liwanag sa Komunidad

Ni Mackee G. Angeles | Nobyembre 17, 2024

"Pagkatapos ng bagyo, muling sisinag ang araw." Isa ito sa mga kasabihang nagbabalik ng pag-asa, na nagsasaad na sa kabila ng bawat pagsubok at paghihirap, laging may darating na liwanag na magbibigay ng gabay at tulong sa ating mga naliligaw sa dilim.

Sa loob ng labing-pitong taon, nagsilbing haligi ng UPIS bilang guro at taga gabay sa mga estudyante sa loob ng paaralan si Michael Angelo Dela Cerna, o mas kilala bilang Sir Myk. Bukod sa pagtuturo niya sa ilalim ng Departamento ng Filipino, naging tagapayo rin siya sa mga grupo ng Boy Scouts of the Philippines, Filipino Club at kasalukuyang bahagi ng UPIS Extension Committee, kung saan patuloy siyang nagtataguyod ng mga programang naglalayong maglingkod para sa kanyang komunidad.

Kasama sa kanyang mga programa ang Bloodletting, kung saan nakipag tulungan ang Boy Scouts ng paaralan at ang Philippine Red Cross upang makapagbigay ng dugo para sa may sakit. Kasalukuyan rin siyang nagsasagawa ng UPIS Sagip Sakuna, isang donation drive na nais tumulong sa mga nasalanta ng bagyong Kristine. Nakatikom ang programang ito ng humigit pitumpu’t isang libong piso at mga kagamitan sa pang araw-araw na ibibigay sa mga nasalanta ng bagyo at dahil dito nakatulong ang komunidad ng UPIS sa mga kapwa Pilipino.

Naging kasanayan na raw ni Sir Myk ang pagsali at paglahok sa ganitong mga programa bago pa man siya maging guro. Noong mga panahong iyon, nagsilbi siya bilang tagapangasiwa at tagatulong sa bahay ampunan. Naglaan siya ng oras at pagod upang mabantayan at mabigyan ng mga pagkain, damit at iba pang mga pangunahing pangangailangan ng mga bata.

Para kay Sir Myk, ang kanyang tuloy-tuloy na serbisyo ang kanyang paraan upang maipakita ang kanyang pagmamahal sa kapwa, bayan at sa Diyos, dahil mahigpit ang kanyang paniniwala na babalik at babalik ang liwanag na kanyang ginawa at binigay sa iba't ibang anyo at sa tamang oras. Isang malaking parte daw ang kanyang motibasyon na bigyan ng ilaw ang kanyang mga mag aaral, dahil mahalaga daw na mabuo at mabigyan pansin at turuan ang mga mag aaral dahil sila daw ang ating kinabukasan para sa bayan.

Ayon sa kanya, hindi dapat maging hadlang ang kakulangan sa pera para makatulong sa kapwa, dahil hindi nasusukat ang pagtulong sa mga materyal na bagay, kundi sa taos pusong hangarin na makapagbigay ng suporta sa ating kapwa. “Sikapin na tignan lagi ang kapwa, maging aware at malay sa mga pinagdadaanan nila at tumulong ‘pag may nahuhuli,” ito ang nais na itatak ni Sir Myk sa kanyang mga estudyante dahil sa mundong pabago-bago kung saan maraming nasasalanta, kakaunti lang ang mga nagsisilbing ilaw sa kanila upang tulungan at gabayan sila sa madilim at mahirap na panahon.

[peryodismo2425]

KODAK AT DIGITAL: Pagiging parte ng UPIS ayon kay Ms. Cielo Corpuz

Ni Zenith Macatangay | Nobyembre 15, 2024

Bilang isa sa mga nakapagtapos sa UPIS noong 1992, pinagnilayan ni  Ms. Cielo Corpuz ang luma at bagong pasilidad ng UPIS. Tulad na lamang ng pagbuklat sa isang koleksyon ng mga litrato–mga alaalang nakalipas na. Ibinahagi rin niya ang kanyang karanasan bilang isang alumna na nagtatrabaho sa UPIS, at ang pinagkaiba ng kultura, estudyante, at paaralan noon at ngayon. Sa bawat silid-aralan, tambayan, at ang mga maliliit na momento, mabubuo ang kuwentong ito tulad ng isang litrato. 

Sa pagiging empleyado at alumna ng UPIS…

Bunga ng balik-serbisyo ang pagtrabaho ni Ms. Cielo sa UPIS, kanyang alma mater. Bilang UPIS employee, masaya raw ang trabaho na ito dahil “Inasam ko na dito ako magtrabaho para makabalik,” aniya habang nakangiti. Para sa kanya, madaling nakaka-relate sa mga bisita na dumadalo, at pinagninilayan ang dating pasilidad ng UPIS bilang isang dating mag-aaral. Ibang-iba na ngayon, kumpara sa naging lugar dati.

“Minahal mo’ng buong-buo yung UPIS, eh.”

Isa sa pinakatumatak para kay Ms. Cielo ang kanilang Bulwagan. Isang napakalaking parte ng eskwelahan, kung saan nagsasalusalo ang lahat tuwing mayroong okasyon at kung saan din matatagpuan ang canteen. Dito rin isinasagawa ang kanilang mga klase sa asignaturang Filipino Drama para bang nakita niya muli ang isang nakalimutang litrato noong panahong mas simple pa. Masaya niyang ibinahagi ang ilang detalye tungkol dito, tulad ng napakahabang kurtina ng tanghalan. Mula ceiling to baba.” 

Ayon kay Ms. Cielo, nakalulumbay na halos wala nang makikitang bakas nito pag-apak sa UP Town Center (UPTC), ang dating kinatatayuan ng UPIS High School Building. Walang mga litrato ng lumang UPIS dito, ngunit may ilang mga nakatayong memorabilia, tulad ng mural sa pangalawang palapag, o ang UPIS bench na itinayo ng Batch ‘97 noong 2022, katabi ng isang malaking puno ng Acacia.  Pahayag niya, nakaka-homesick daw kapag nasa UPTC. “Doon ka na lumaki, doon na nahubog ‘yung pagkatao mo rin sa dating school.” 

 Makikita sa mga mata ni Ms. Cielo ang amor na hawak niya para sa UPIS habang ibinabahagi niya ang kanyang mga kwento. Tulad ng litratong mahal mo pa rin kahit ilang taon na ang nakalipas, nakatupi at nakasilong sa bulang malapit sa puso.

Ang mga bata sa UPIS…. 

Ibang-iba na raw ang mga estudyante ng UPIS ngayon, tuluyang nagbanyuhay sa kultura nila, wari ngang sangkot ang paglago ng teknolohiya at ang pagkakaroon ng pandemya ng COVID-19 mula 2020 hanggang 2022. Mas nakalaan na ang kanilang prayoridad sa mga grado. “Very grade conscious na sila ngayon.” Siguro naging dahilan daw ang lockdown dito, na hindi na nakalaro at nakaranas ng gaanong face-to-face na interaksyon sa mga kababata ang mga estudyante ng UPIS ngayon. Habang nakakatuwa na makitang mataas ang mga inaasam ng mga bata, nakakalungkot daw makita silang maging sobrang naaapektuhan ng kanilang mga marka sa eskwelahan kaya hindi nila lubusang masulit ang mga simpleng kasiyahan ng pagiging estudyante.

Madaling balansehin noon ang pagiging estudyante at mga ekstrakurikular na gawain, kaniyang pinagnilayan. Mas malago nga raw ang mga extramural noong panahon nila, "Nag-aaral ka pero happy ka." aniya habang tumatango. Isang miyembro ng UPIS Dance Troop si Ms. Cielo, at natutuhan niyang pagsabayin ang pag-aaral at pag-eensayo ng mga sayaw. Kahit napaka laki ng kanilang pag-prayoridad sa pag-aaral, masaya naman raw silang magbarkada. Hindi raw pataasan ng grado para sa kanila. “Chill lang,” aniya habang bumubungisngis. Isa naman sa mga binigyang diin  ni Ms. Cielo ang pagrespeto ng mga bata sa mga guro, staff, pasilidad, at mas lalo na sa kanilang mga kapwa estudyante.

Para sa mga nagtatrabaho ng UPIS ngayon…

Bilang isang dating mag-aaral ng UPIS, ang matutuhan na unawain at makiramdam sa mga bata ang panghuling mensahe ni Ms. Cielo para sa mga empleyado. Tandaan daw na minsan din silang naging bata, kaya nararapat lang na ipakita ang pag-unawa at malasakit na nais ding makita. Parang litrato ang bawat bata, mayroong kuwento sa likod ng imahe, masaya man ito o hindi. May bakas ng kahapon ang bawat larawan, na noong isang nakaraan naging kayo rin. Yakapin ang responsibilidad ng pagiging empleyado, tulad ng isang litrato na iyong lubos na pinapahalagahan. Mabigat ang trabaho na ito, ngunit ito ay bungad ng importansya ng ito.

[peryodismo2425]

‘LEARNING IS A TWO-WAY STREET’: UPIS, mula sa perspektibo ng isang Guro

Ni Zenith Macatangay | Nobyembre 9, 2024

Tahimik ang hallway ng unang palapag ng UPIS kapag 7:52 pa ng umaga, tila may anghel na dumaan at walang katao-tao.  Isang bagong faculty ng Departamento ng Filipino sa UPIS, si Binibining Diana Coloma ay may ngiti na waring nakatago–isang Mona Lisa.

Tila alas-diyes muli ng umaga at nakaupo sa maaraw na sulok ng silid-aralan, bubuklatin  dito ang kanyang kuwento, isang silip sa kanyang mundo bilang isang guro. 

Paano siya natungo sa pagtuturo sa UPIS?

Nagsimulang magturo si Bb. Diana noong 2017, isa siyang dating guro sa Poveda at San Beda. Isang suntok sa buwan ang pag-apply  ni Bb. Diana sa UPIS, isang paghamon sa sariling kakayahan. “Kapag tanggapin ako sa UPIS, for teaching na talaga ako,” sabi niya. Hindi na naging pangunahing prayoridad ang pagtuturo, dahil nais niyang lumawak ang kaniyang karanasan sa mga ibang larangan. Ibinahagi ang aplikasyon para sa posisyon ng guro sa UPIS ng kaniyang mga kakilala mula kolehiyo, at unang nag-apply si Bb. Diana noong Hulyo 2022, at muli noong Nobyembre ng taong iyon. “Siyempre, UP ‘yan… The name itself,” ika niya. Bilang isang nagkapagtapos sa Polytechnic University of the Philippines o PUP, isang kapwa-pambansang unibersidad, magandang oportunidad ang pagturo sa UPIS. “Kung hindi man ako nag-aral sa UP, paano kaya kung magturo ako sa UPIS?” 

“Kung hindi man ako nag-aral sa UP, paano kaya kung magturo ako sa UPIS?”

Kapansin-pansin ang pagkakaiba ng mga ginagamit na sanggunian at kagamitan, kung saan mas abot-kaya rin ang mga gadget sa pribadong eskuwelahan, kumpara sa UPIS. Isa sa mga idiniin ng binibini ang pagkaroon ng akademikong kalayaan sa paaralan. Kumpara sa mga pribadong eskuwelahan, na ginagamit bilang gabay ang mga study plan at MELCs (Most Essential Learning Competencies) ng DepED, kinailangan niyang matutuhan ang pagiging flexible sa pagturo ng iba’t ibang pangkat. Ang gumagana sa isang pangkat ay maaaring hindi gumana sa kabila; hindi katulad ng mga nakasanayan sa pribadong eskuwelahan kung saan may hinahanap na mga bahagi at elemento ng pagtuturo sa bawat klase. 

Kaugnay ng ito, nanibago rin si Bb. Diana sa mga modyul. Sa pribadong eskuwelahan, mayroon silang mga modyul at MELCs na sinusundan upang sumangayon sa silabo ng kanilang asignatura. Kumpara sa UPIS, kung saan kinakailangang isulat ng guro mismo ang kanilang mga modyul at silabo ayon sa kurikulum ng grado na kanilang tinuturuan.

Isa pa sa mga naging karanasan matapos lumipat sa pagtuturo sa UPIS, madalas mapagkamalan ang binibini bilang isang estudyante sa jeep, aniya. 

Pagturo sa Grado 4 at highschool… 

Natawa nang kaunti, ikinuwento ni Binibining Diana ang kaniyang mga karanasan bilang guro ng Filipino para sa Grado 4 at Grado 10 ng UPIS. Naging hamon umano ang pagturo sa elementarya, mas lalo’t  nasanay sila sa wikang Ingles. Mas kinailangan na makibagay sa kanilang pangangailangan sa pagturo, ngayon na may dagdag na balakid, ngunit nahahanapan ito ng paraan sa paggamit ng mga interes at humor ng mga bata bilang paraan ng paghahanap ng koneksyon sa kabila ng malaking laktaw ng edad. Makisama sa mga chikiting at maglaro, waring kaklase na nakaupo sa katabing upuan.

anghel na dumaan at walang katao-tao.  Isang bagong faculty ng Departamento ng Filipino sa UPIS, si Binibining Diana Coloma ay may ngiti na waring nakatago–isang Mona Lisa. 

Tila alas-diyes muli ng umaga at nakaupo sa maaraw na sulok ng silid-aralan, bubuklatin  dito ang kanyang kuwento, isang silip sa kanyang mundo bilang isang guro. 

Paano siya natungo sa pagtuturo sa UPIS?

Nagsimulang magturo si Bb. Diana noong 2017, isa siyang dating guro sa Poveda at San Beda. Isang suntok sa buwan ang pag-apply  ni Bb. Diana sa UPIS, isang paghamon sa sariling kakayahan. “Kapag tanggapin ako sa UPIS, for teaching na talaga ako,” sabi niya. Hindi na naging pangunahing prayoridad ang pagtuturo, dahil nais niyang lumawak ang kaniyang karanasan sa mga ibang larangan. Ibinahagi ang aplikasyon para sa posisyon ng guro sa UPIS ng kaniyang mga kakilala mula kolehiyo, at unang nag-apply si Bb. Diana noong Hulyo 2022, at muli noong Nobyembre ng taong iyon. “Siyempre, UP ‘yan… The name itself,” ika niya. Bilang isang nagkapagtapos sa Polytechnic University of the Philippines o PUP, isang kapwa-pambansang unibersidad, magandang oportunidad ang pagturo sa UPIS. “Kung hindi man ako nag-aral sa UP, paano kaya kung magturo ako sa UPIS?” 

“Kung hindi man ako nag-aral sa UP, paano kaya kung magturo ako sa UPIS?”

Kapansin-pansin ang pagkakaiba ng mga ginagamit na sanggunian at kagamitan, kung saan mas abot-kaya rin ang mga gadget sa pribadong eskuwelahan, kumpara sa UPIS. Isa sa mga idiniin ng binibini ang pagkaroon ng akademikong kalayaan sa paaralan. Kumpara sa mga pribadong eskuwelahan, na ginagamit bilang gabay ang mga study plan at MELCs (Most Essential Learning Competencies) ng DepED, kinailangan niyang matutuhan ang pagiging flexible sa pagturo ng iba’t ibang pangkat. Ang gumagana sa isang pangkat ay maaaring hindi gumana sa kabila; hindi katulad ng mga nakasanayan sa pribadong eskuwelahan kung saan may hinahanap na mga bahagi at elemento ng pagtuturo sa bawat klase. 

Kaugnay ng ito, nanibago rin si Bb. Diana sa mga modyul. Sa pribadong eskuwelahan, mayroon silang mga modyul at MELCs na sinusundan upang sumangayon sa silabo ng kanilang asignatura. Kumpara sa UPIS, kung saan kinakailangang isulat ng guro mismo ang kanilang mga modyul at silabo ayon sa kurikulum ng grado na kanilang tinuturuan.

Isa pa sa mga naging karanasan matapos lumipat sa pagtuturo sa UPIS, madalas mapagkamalan ang binibini bilang isang estudyante sa jeep, aniya. 

Pagturo sa Grado 4 at highschool… 

Natawa nang kaunti, ikinuwento ni Binibining Diana ang kaniyang mga karanasan bilang guro ng Filipino para sa Grado 4 at Grado 10 ng UPIS. Naging hamon umano ang pagturo sa elementarya, mas lalo’t  nasanay sila sa wikang Ingles. Mas kinailangan na makibagay sa kanilang pangangailangan sa pagturo, ngayon na may dagdag na balakid, ngunit nahahanapan ito ng paraan sa paggamit ng mga interes at humor ng mga bata bilang paraan ng paghahanap ng koneksyon sa kabila ng malaking laktaw ng edad. Makisama sa mga chikiting at maglaro, waring kaklase na nakaupo sa katabing upuan.

Mas marami siyang karanasan sa pagturo ng estudyante ng highschool kumpara sa mga estudyante ng elementarya. Unang beses gumamit ng binibini ng lapel para sa Grado 4, mahirap daw kasing sabayan ang enerhiya nila! Napakakulit ng mga bata sa elementarya, ngunit napaka-sweet din. May isang beses na niregaluhan si Bb. Diana ng BINI at Blackpink photocards ng ilang mga estudyante, matapos nilang malaman na hilig niya ang mga girl group na ito. Andaming komosyon, tila binilog ang mga upuan habang oras ng tanghalian upang makipag-usap-usap ang mga bata.

May mga bagong bagay at interpretasyon din siyang nakukuha mula sa Grado 10, kung saan siya nagtuturo ng El Filibusterismo. Iba na raw mag-isip ang mga bata ngayon, at nakatutuwa naman na mulat ang kabataan sa mga isyung panlipunan. Dahil dito, nabibigyan ang binibini ng mga bagong pananaw at perspektibo habang nagtuturo.

Gusto niyang ipahiwatig na kahit makalimutan man ng mga estudyante ang mga diskusyon sa klase–– mga kabanatang itinalakay, o ang mga karakter at pangyayari sa mga libro at ang mga kuwentong lumipas na–– huwag pa ring kalimutan ang respeto at disiplina. Isama sa pang-araw-araw ang mga aralin at tamang asal. Patatagin ang ating tiwala sa sarili dahil magpapakita ito sa lahat ng ating gawain. “Hindi kailangan maging pinakamagaling, basta tama ‘yung ginagawa mo, at alam mo sa sarili ang mga ito.” Patuloy-tuloy ang pag-aaral ng mga tao, mapamatanda or mapabata man sila. Kailanman, hindi tumitigil ang buhay sa paghain ng mga pambuhay na aralin.

Isang mensahe para sa mga guro.

Isa sa mga pinakabinigyan ng importansya ni Binibining Diana ang pagiging masusi at maingat sa mga sinasabi sa mga bata, o sa pagtrato ng mga guro sa kanila. Tumatatak ang kanilang mga sinasabi sa mga estudyante. "Ano kayang naaalala nila kapag nakita nila ako?” isip ni Binibining Diana, “...Minsan ang maaalala niya sa’yo ano, ‘yung paano mo siya itinuring, paano ‘yung naging rapport sa inyo sa isa’t isa.... Ano ‘yung naging pag-alaga mo sa kanya? ...Ano ‘yung mga sinabi mo sa kanya noong mga panahon na kinakailangan niya ng tulong.” 

Make or break ang pakikitungo ng isang guro sa kanyang klase, aniya. Minsan, lubos na nakakaapekto sa mga estudyante ang mga hindi pinapansin na gawain, mas lalo na sa mga mas nakababata, tulad ng Grado 4. Ibinahagi niya ang isang pagkakataon kung saan lubos na nakatulong ang payo niya sa isang estudyanteng pabalik-balik sa isang tanong sa pagsusulit. "Maliit na bagay (sa akin), pero malaking bagay para sa kanila." Dahil dito, natutuhan ni Ma’am na maging maunawain  sa mga pangangailangan ng bawat bata.

Walang katapusan ang pagkatuto,  kahit mismo sa mga guro, kaya napakaimportanteng maging mapang-unawa, at intindihin mismo ang kanilang klase. Minsan, kailangang makiupo ng isang guro katabi ng mga bata at samahan silang mag-aral para matutuhan kung paano sila natututo. Isang napakaimportanteng abilidad ang pagiging ‘teachable’ kahit ikaw ang nasa harapan at nagsasalita. 

"Huwag nating maliitin ‘iyong kakayanan ng mga batang ito."

[peryodismo2425]

Mapagkakatiwalaang Kompas: Walang Katapusang Paggabay

Ni Eric Walo Jr | Nobyembre 15, 2024

Parang isang kompas, si Ma’am Marvie ang nagsisilbing gabay sa kanyang mga estudyante, kagaya ng isang parola na nagsisilbing gabay sa mga barko patungo sa kaligtasan, ginagabayan niya ang kanyang mga estudyante patungo sa mabuting pagpili. Sa oras ng pagkaligaw at kalituhan sa buhay ng mga kabataan, siya ang nagtuturo sa tamang direksyon. Sa kanyang patnubay, natutulungan niyang makatagpo ng landas ang kanyang mga estudyante patungo sa isang maliwanag at matagumpay na kinabukasan.

Isang kilala at respetadong propesor sa UP Integrated School na nakapagtapos ng master’s degree sa UP Diliman si Prop. Marvie Dela Cruz Manalo. Noong una, gusto niya sanang maging pulitiko, pero noong natuklasan ni Ma’am Marvie ang kanyang tunay na bokasyon sa pagtuturo. Bilang dating batang may ambisyon na maglingkod sa bayan, ngayon, isa siyang magaling na propesor, na humuhubog sa mga kabataang magiging lider ng kinabukasan.

Ayon sa kanya, noong bata siya, nais niyang maging isang pulitiko. Subalit, nang makatagpo siya ng isang mayabang na pulitiko noong Grado 3, nawalan siya ng ganang ipagpatuloy ang propesyon dahil ayaw niyang matulad sa kaniya. Sa halip, matapos siyang maturuan ng maraming guro at propesor na kanyang hinahangaan, nagpasya na rin siyang magturo.

Ipinaliwanag niyang naniniwala siya na kapag nagtuturo, dapat din ituro sa mga estudyante ang mga kasanayan na magagamit nila sa labas ng paaralan, tulad ng kritikal na pag-iisip. Dagdag pa niya, ang pagtuturo ng Senior High School ang pinakamabigat na hamon na kanyang kinakaharap dahil sa mas malaking responsibilidad nito dahil mas seryoso ito kaysa sa kanyang karaniwang setting.

Sa kabila ng mga paghihirap ng pagiging guro, ipinaliwanag ni Ma’am Marvie na ikinatutuwa niyang nakikita ang kaniyang mga estudyanteng nakangiti at sabik na mag-aral—ito raw ang pinakamahalagang bahagi ng pagtuturo. Ginagawa rin niya ang kaniyang makakaya upang maging malapit sa kaniyang mga estudyante nang madalian silang lumapit sa kaniya kapag may mga katanungan. Ngunit, kanyang nilinaw na hindi ibig sabihin nito na lenient siya sapagkat mahigpit pa rin siya kapag kailangan. Kuwento niya, na siya’y humarap ng isang hamon noong panahon ng pandemya, dahil nahirapan siya sa pagbuo ng koneksyon kasama ang kaniyang mga estudyante. Pero pinagsisikapan niya muli na mapalalim ang kaniyang relasyon sa kanila, sa pamamagitan ng pakikipag-ugnayan sa kanila at pagsisikap na bumuo ng isang matibay na relasyon.Ibinahagi rin niya na mayroon siyang maayos na plano para sa bawat klase, kasama na ang pagsasaliksik ng mga makabagong trends upang mas makisalamuha sa kanyang mga estudyante at maging mas epektibo ang paghahatid ng kaalaman. Dagdag pa rito, madalas na kinikilala at tinutugunan ni Ma’am Marvie ang magkakaibang pangangailangan ng kaniyang mga estudyante.

Kwento niya na kapag nakakaharap ang mga partikular na mag-aaral, gaya ng mga mahiyain at tahimik, gagawa siya ng isang safe space sa pamamagitan ng paglikha ng isang komportableng kapaligiran para sa kanila, at pagbibigay-daan sa kanilang malayang pagpapahayag, kung saan hinihikayat niyang maging komportable sila at makilahok sa klase. Madalas niyang tinatawag sila kapag sa tingin niyang nahihiya silang itaas ang kanilang kamay para sumagot. Isa pa sa ibinigay niyang halimbawa ang tungkol sa mga slow na mga mag-aaral, kung saan nagbibigay siya ng maraming pagkakataon para sa konsultasyon at puna na patuloy na nag-uudyok sa kanila na magsikap para higit pang maging mahusay. 

Gayunpaman, binigyang-diin niya ang hamon ng pagbibigay ng indibidwal na atensyon sa mga sitwasyon ng pangkatang gawain. Upang agapan ito, madalas niyang pinapayagan ang mga mag-aaral na pumili ng sarili nilang kagrupo dahil mas komportable silang makipag-ugnayan at makisalamuha sa mga taong kanilang pinagkakatiwalaan. 

Sinabi rin ni Ma’am Marvie na upang talagang masukat ang pag-unlad ng mag-aaral at pag-unawa nila sa mga aralin, naisip niya at ng iba pang guro sa Araling Panlipunan na lumayo sa mga pana-panahong pagsusulit mula noong pandemya. Bilang kapalit nito, gumagamit sila ng maraming mahahabang pagsusulit sapagkat base sa kanilang obserbasyon, mas sinusuri ng pagtatasa na ito ang kaalaman ng mga mag-aaral. Madalas din siyang dumalo sa mga seminar at workshop upang matuto ng mga bagong pamamaraan sa pagtuturo. Dumadalo siya sa mga seminar 3-4 beses sa isang taon, kahit na dalawa lang ang kinakailangan ng eskwelahan.

Sinabi rin ni Ma'am Marvie na gusto niyang maging mas mahusay na guro. Karagdagan pa sa mga seminar at workshop na pinapasukan niya, nakikipag-usap din siya sa ibang mga guro upang mapag-aralan ang mga bagong paraan ng pagtuturo. Ani niya, balak niyang kumuha ng PhD balang araw.

Tungkol sa stress at pagpapanatili ng isang malusog na work-life balance, ibinahagi niyang umasa siya sa iba noong simula. Ngunit ngayon, kaya na niyang tulungan ang kanyang sarili. Sinabi rin ni Ma’am Marvie na ang ehersisyo at isports ang kaniyang ginagamit upang makatulong sa kalusugang pangkaisipan at pisikal niya. 

Nang tanungin siya kung paano niya tinutugunan ang mga alalahanin sa mental health ng kaniyang mga mag-aaral sa silid-aralan, sinabi niya na nagkaroon ng kaunting debate sa pagitan ng mga guro. Ngunit sa pangkalahatan, kanilang inuunawa  ang ugat nito at ginagawa ang kanilang makakaya upang lutasan ito kahit papaano.  Subalit, hindi pinapayagan ang mga mag-aaral na gamitin ang mental health bilang isang dahilan para sa pagpapasa ng mga gawain na mababa ang kalidad. 

Bilang guro, ipinapaalam niya sa kanyang mga estudyante ang mga paraan upang matulungan ang kanilang sarili. Ngunit higit sa lahat, iginigiit niyang huwag matakot humingi ng tulong para sa kapakanan ng lahat. Sinabi niya ang kanyang mga saloobin sa pagkakapantay-pantay sa edukasyon at kung paano tayo makakaangat tungo sa mas patas na sistema ng edukasyon upang masuportahan ang mga guro—dahil hindi sila nakatatamasa ng sapat na tulong dito.

 Madalas na umaalis sa propesyon ang mga guro dahil sa kakulangan sa suporta, pati na rin ang mababang sweldo na nagiging hadlang upang patuloy silang makapagturo nang hindi na kailangang magkaroon ng pangalawang trabaho o umasa sa ibang pinagkakakitaan.

Bilang pangwakas, iminungkahi niya ang kanyang mga payo para sa mga mag-aaral ng UPIS na nagbabalak kunin ang University of the Philippines College Admission Test (UPCAT), na  mas mainam na pagtuunan ng pansin ang pagpapabuti ng mga marka sa high school, at huwag umasa lamang sa review center. Bagaman nakakatulong ang mga gabay ng mga ito, ibinahagi niya  na hindi masusing tinuturuan nito ang mga mag-aaral para sa pagsusulit. Dahil base sa kanyang obserbasyon, nagbibigay lamang ng tips ang mga ito para sa UPCAT. Hindi ito ganap na isang pag-aaral ng mga topic sa Admission Test dahil ang review centers, sabi niya, nagbibigay lamang ng mga pangkalahatang tip; hindi ang malalim na pag-aaral ng mga konsepto.

Mahal talaga ni Ma’am Marvie ang kanyang trabaho—isang patunay nito ang kanyang dedikasyon sa pagtuturo at malasakit sa mga kabataan. Bilang isang idolo ng mga guro na nagniningning ang puso sa paggabay at pag-aalaga sa mga kabataan, halimbawa siya ng titser na hindi lamang nagtuturo, kundi nagbibigay-inspirasyon at sumusuporta sa kanyang mga estudyante.

[peryodismo2425]

Pabango Niyang Nag-iiwan ng Bakas ng Pinagmulan

Ni Andrea Rae Rebaldo | Nobyembre 9, 2024

Sa kaniyang pagdaan, lilingunin mo ang malarosas niyang bango na magpapaalala sa ating tinahak na landas, kung saan ginabayan niya tayo gamit ang kaniyang hindi matitinag na pagmamahal sa pagtuturo. 

Isang matiyagang trabaho ang pagiging guro sa elementarya, lalo’t mas bata ang mga mag-aaral dito. Marami na ang mga naging danas ni Bb. Shawie sa loob ng UPIS, ngunit hindi niya hinayaang makaapekto ito sa kaniyang trabaho. Marami na siyang naging katungkulan sa loob ng labintatlong taon; mula sa pagiging guro sa asignaturang Filipino at pagiging tagapayo, hanggang sa pagiging puno ng Departamento ng Sining Komunikasyon sa Filipino.

Bakit at paano nga ba naging guro sa Filipino si Bb. Sharon Rose Aguila, o mas kilala ng mga taga-UPIS bilang Bb. Shawie? Noon pa man, mahilig na raw talaga siyang magbasa ng mga maiikling kwento. Isang awtor at guro sa Filipino ang kaniyang ina, na pinakamalaking inspirasyon niya para sundan ang kaniyang yapak; mayroon din siyang kapatid na babae na kasalukuyang nagtuturo ng parehong asignatura. “Pero sa akin, yung pagiging Filipino teacher ko, pakiramdam ko by blood din talaga,” ani niya. 

Sa katunayan, hindi dapat magiging guro sa elementarya si Bb. Shawie dahil pang-Grado 7 ang kaniyang nai-demo para makapasok sa UPIS—subalit, guro para sa Grado 3 ang kinakailangan ng paaralan. Pinag-isipan niya itong mabuti dahil pangarap niya talagang magturo sa mas mataas na grado, pati na rin sa kolehiyo. Ipinagpasa-Diyos niya ang kaniyang desisyon bago magpasyang pumasok sa UPIS. Sa kasalukuyan, wala naman siyang nararamdamang pagsisisi sa kaniyang naging desisyon na magpatuloy dito. 

Sa kabila ng kaalaman niyang magiging malaking hamon ang pagtuturo ng Filipino sa elementarya, lalo na sa mga grupo ng mag-aaral na mas sanay sa wikang Ingles, nagpursigi pa rin siyang magturo dahil nais niyang ibahagi ang kaniyang pagmamahal sa asignaturang ito.

“Hindi lahat ng gusto mo at hindi lahat ng nakaplano sa isip mong mangyari, mangyayari,” ani niya. Sa trabahong ito, nangangailangan ng interaksyon sa mga bata, kaya kinakailangan mong maging matiyaga at magkaroon ng mahabang pasensya dahil hindi maiiwasan ang kakulitan nila sa loob ng klase.

Dagdag pa rito, hindi naging madali para kay Bb. Shawie ang paghawak ng mga mag-aaral dahil magkakaiba ang mga interes ng kabataan, na nagiging sagabal sa pagpukaw ng kanilang atensyon. Kaya kada taon, nag-iisip siya ng iba’t ibang estratehiya kung paano magiging epektibo at kaaya-aya ang kaniyang pagtuturo; madalas niyang gawin ang tradisyunal na paraan ng pagtuturo katulad ng paggawa ng visual aids at mga pisikal na materyales na nakatutulong sa klase. 

Dahil nakasanayan na ni Bb. Shawie ang tradisyunal na pagtuturo o pagbibigay ng gawain, mas nahirapan siya noong nagkaroon ng online classes. Sa mode of learning na ito, mas mahirap matutukan ang mag-aaral dahil online lang nagkikita at nagkaklase, kaya kinailangan niyang mag-adjust at mag-aral ng mga bagong paraan ng pagtuturo. “Pakiramdam ko lalamunin ako ng online classes,” banggit niya. Nagkaroon pa raw sila ng sariling Google Classroom nilang mga gurong magkakaibigan upang matutuhan nila ang iba’t ibang features ng aplikasyong ito. 

Para sa kaniya, mas gusto niya talaga ang face-to-face classes kahit na nakakapagod sapagkat mas matututukan niya rito ang mga mag-aaral, at mabibigyan ng agarang tulong kapag nahihirapan sila. Gayunpaman, hindi niya naitangging mayroon ding magandang naidulot ang online classes sa kaniya. Sa pag-aaral ng mga bagong paraan, marami siyang natuklasang bagay na maaari niyang magamit para sa klase. Ipinagpapasalamat niya rin ito dahil hindi na lamang siya limitado sa tradisyunal na paraan ng pagtuturo.

Sa kabila ng mga mapa-online o face-to-face mang hamon, mayroon din siyang mga hindi malilimutang karanasan na tumatak sa kaniyang puso. Sa tuwing may estudyanteng yayakap, simpleng babati, o kahit anong pagpapakita ng pagpapahalaga, agaran itong nagpapawala ng kaniyang pagod; ito ang numero unong pinapahalagahan ni Bb. Shawie. Hindi niya rin malilimutan tuwing nakikita niya ang growth ng mga estudyante magmula noong unang araw sa klase hanggang sa pagtagal. Ika niya, “Kapag mayroon akong pinagpe-perform sa klase na hindi inaasahan na ay ang galing pala…Kaya pala nilang gawin kahit na minsan pakiramdam mo, ano, tama pa ba yung pinagagawa ko sa klase,” dito niya nararamdaman na may natutuhan at napupulot silang aral sa kaniyang pagtuturo.

Bilang dating estudyante ni Bb. Shawie, marami siyang iniwang magagandang aral na panghabang-buhay na dadalhin ng bawat mag-aaral. Katulad ng kaniyang pabango, nag-iiwan ito ng magandang amoy na nagpapaalala sa mga masasayang karanasan noong elementarya. Kaya sa kabila ng paulit-ulit na paalala, patuloy nating pahalagahan ang bawat aral na iniiwan ng ating mga guro at dalhin ang naantig na puso’t isipan sa labas ng paaralan. 

[peryodismo2425]

Sino ang mamumuno sayo?: Pananalamin sa Kalagayan ng Isang Student-Leader

Ni Ian Rafin | Nobyembre 10, 2024

Sa isang umaga sa silid-aralan na tinatamaan ng malakas na sinag ng araw, nakaupo ang estudyanteng nakatingin sa aralin at tahimik na nakikinig sa mga sinasabi ng kaniyang guro. Ngunit sa katahimikan na ito, hindi mo mahahalata ang nangyayaring paghihirap na kinikimkim. Sapagkat sa mga matang aakalain mong nakapako sa whiteboard, hindi napapansin ang isang isip na malapit nang mapa-idlip.

Namamahala ang PKA sa mga school activities kagaya ng flag ceremony, Leadership Camp, UPIS Days, at iba pa. Sila rin ang nakikipag-usap sa mga Year Level Organizations o YLOs upang maiayos ang kani-kanilang mga proyekto. Dahil sa kahalagahan ng trabahong ito, mahirap at matiyaga itong gawin. Ayon sa kaniya, “May times na sabog ako,” dala ng napakaraming pulong na kinailangan niyang puntahan upang masigurado ang kalidad ng kanilang mga proyekto na minsan pang umaabot ng alas singko ng hapon, kung saan nakauwi na ang karamihan ng mga estudyante sa kani-kanilang mga bahay.

Sa kadahilanang iyon, nawalan din siya ng panahon upang makapag-aral. Nawala ang pagbabalanse niya sa kaniyang oras at minsan pa nga, bihira na siyang umaabot sa deadlines ng kaniyang mga asignatura. Dahil dito, napilitan siyang kumuha ng oras mula sa kaniyang tulog at personal na mga gawain. Hindi ito naging maganda para sa kaniyang kalusugan sapagkat nakukulangan na siya ng oras para sa tulog at sa pansariling libangan; para bang umiikot na lang ang kaniyang buhay sa mga responsibilidad bilang isang lider-estudyante.  Ika niya, “Hindi ako nagpa-pause,” humantong pa nga sa panahon na sobrang bigat na at nakatulog na siya sa klase kaya nakaligtaan niya ang paksa na iyon. Tila paunti-unti siyang binibitak ng kaniyang mga tungkulin sa PKA.

Masasabing mahirap talaga ang pagiging opisyal ng PKA, at naranasan mismo ito ni Matt dahil sa kaniyang maraming responsibilidad. Ngunit kung tatanungin mo siya kung nanghinayang ba siyang tumakbo bilang miyembro ng PKA, hindi ang isasagot niya.

Ayon kay Matt, mahirap man ang trabaho sa PKA, maraming magandang bagay ang nadala nito sa kaniyang buhay. Isa na rito ang “sense of belonging” sa kaniyang mga kasama sa PKA, kung saan natuto siyang makisalamuha at magkaroon ng tapang na makipag-usap sa iba’t ibang klase ng mga tao matapos ang dalawang taon na walang personal na pakikipag-ugnayan  dahil sa pandemya. Nagkaroon din siya ng karanasan sa pamamahala at pagtatrabaho na dala ng kaniyang mga responsibilidad sa PKA. Bunga nito, natuto siyang tumanggap ng kritisismo at naging mabilis sa paggawa, mga bagay na ginagamit na niya ngayon at magagamit hanggang sa hinaharap.

Bukod pa sa mga ito, pinakapinahahalagahan niya ang binigay na direksyon ng PKA sa kaniyang buhay, kung saan nagkaroon siya ng layunin at gawain sa araw-araw — ang bigyan ng direksyon ang kapwa niya estudyante.

Inihalintulad niya ang karanasan niya sa PKA sa ehersisyo dahil masakit at mahirap man gawin, nakakatulong ito para sa ikabubuti niya. Ani nga ni Matt, “tumakbo, napagod, pero lumakas”.

Sa kasalukuyan, Grado 11 na si Matt at hindi na siya kabilang sa PKA, kaya nalulungkot siya minsan dahil nami-miss niyang makausap ang mga naging kasama niya rito. Nawala na raw ang “sense of fulfillment” na dala ng kaniyang responsibilidad. Kahit na ganoon, isinaad niya na dapat tumingin na tayo sa hinaharap, sapagkat nasa bagong kabanata na tayo ng buhay. Ayon nga sa isang sikat na kataga, “don’t be sad that it’s over, be happy that it happened”.

Sa kabuuan, makikita kay Matt ang mga kalidad ng isang student-leader, isang taong gumagabay sa kaniyang kapwa, kagaya na lamang ng isang salamin sa mata. Ngunit katulad na lamang ng lahat ng bagay, bibitak at masisira ito kapag pinabayaan na lang, kaya mahalaga na tingnan natin ang kalagayan ng mga tumutulong sa atin. Ganoon din dapat para sa ating student-leaders, na wala mang silang problema sa ating sariling paningin dahil sa kanilang talino at galing, hindi natin maitatangi na tao pa rin sila, isang tao na paminsan-minsan napupuno at napapagod din. 

Sa tingin mo ba, kilala mo na ang mga namumuno sayo, para mapahalagahan at maunawaan ang kanilang mga sakripisyong ginagawa upang mabigyan tayo ng ngiti sa ating mga mukha?

[peryodismo2425]

Kwelang Ugong ng Kasiyahan

Ni Jibril Abanag | Nobyembre 7, 2024

“U-nibersidad ng Pilipinas!”, “Let’s go, UP!”, “Go fight, Fighting Maroons!” — ito ang ilan sa mga maririnig nating sinisigaw ng UPIS Junior Pep Squad kada may laro ang mga junior varsity. Sa kabila ng maraming tagumpay at kabiguan ng ating koponan kada UAAP season, walang tigil pa rin na pumupunta ang grupong ito upang sumuporta sa ating mga manlalaro.

Kilalanin natin si Kyan Torres, isang bass drummer ng UPIS Junior Pep Squad, na nagsimula bilang miyembro noong Abril 23, 2023. Layunin ng Pep Squad ang magbigay ng enerhiya at mang-hype sa mga manonood at atleta sa kanilang mga kompetisyon sa pamamagitan ng pag-cheer, pagsayaw, at pagtambol.

Binubuo ang grupo ng dalawang klase ng miyembro: mga dancers at drummers. Nagsisilbing mukha ng grupo ang mga dancer, at madalas na mapapansin na sumisirko-sirko sa ere. Samantalang, narito rin ang mga drummers na walang humpay sa kakapalo ng mga beats na naririnig natin sa bawat mahalagang okasyon sa UPIS. Kung ang mga dancer ang humahataw sa sahig na madalas kayong pinapabilib at pinapanganga, ang drummers naman ang bahala sa ating magpasabik sa pamamagitan ng pagtatambol at pagpapadinig ng mga nakakaganang kanta. 

Dahil sa kanyang pagiging drummer, nakilala siya sa kaniyang husay at dahil “iconic” ang kaniyang estilo ng pagpalo. Ayon sa kanyang mga kasama, siya raw ang may pinakamagandang anyo sa pagpalo, kung saan maihahalintulad mo ang kaniyang porma sa isang boxing stance na medyo patagalid at ang mga binti ay ginagamit upang pagkunan ng enerhiya sa pagtambol. Higit pa rito, ang kanyang pagiging “kwela” at masayahin sa bawat ensayo ang nakakapagbigay-aliw sa kaniyang mga kasama. Siya ang tipo ng tao na hindi nauubusan ng biro kahit gaano na katindi ang hingal sa pag-eensayo, na kahit naguguluhan na ang utak sa pagod ay mangaasar pa at bigla-biglang kakanta—ito ang maituturing na hindi malilimutang katangian ni Kyan. Matapos ang matinding pag-aaral, paniguradong stressed ang kaniyang kapwa estudyante. Kadalasan, hindi maiiwasan ang pagiging matamlay kapag nag-eensayo na nagpapahina sa diwa ng pagiging cheerleader. Kaya kung makakatulong ang kanyang mga tirada, para mapangiti ka lamang, gagawin niya ito.

Kapag tinanong siya kung ano ang pinakamagandang nangyari sa kaniya bilang isang miyembro ng Pep, paniguradong isasagot niya rito ang bawat interaksyon kasama ang kaniyang mga kagrupo. Ayon nga sa kaniya, tawagin mo na itong medyo “cliche”, ngunit ito talaga ang katotohanan. 

Katulad niya ang instrumento niyang tambol; maingay at nakakapukaw ng atensyon, ngunit masarap sabayan lalo na kapag dama mo ang tinutugtog nito. Para kasi ‘yang mga biro niya na mapapatawa ka talaga kahit anong kagustuhan mo magseryoso.

Sa nalalapit na panahon, susubukin muli ng panahon ang kanilang mga kakayanan sa pagdating ng mga bagong oportunidad. Kabilang na rin dito ang mga panibagong trainee na sasama sa karanasan ng varsity na ito. Maipapayo lang ni Kyan sa mga bagong trainee, “Kailangan po talaga ng patience, kahit yung mismong pagpunta lang kada training session”.

Sa usapang sosyalisasyon o pakikibagay, sinasabi ni Kyan na kailangan mo lang daw pumagitna sa pagiging mahiyain at pagkaroon ng malakas na loob. O kumbaga raw, dapat marunong bumalanse pagdating sa pakikisama. May mga tao raw kasi talaga na papasok sa buhay mo na minsan, sobrang hirap kausapin dahil ayaw ipakilala kung sino talaga siya, o kaya naman mahirap pakisamahan, na dapat alam mo kung paano gawin dahil kailangan dito ng teamwork, at pagkakaisa.

Maging halimbawa sana ang kwento ni Kyan Torres para sa kabataan na masyadong seryoso dahil sa kaniya-kaniyang mabigat na pasanin sa buhay. Dapat ipakita mo kung sino ka talaga, lalo na kung sa ganitong paraan, nakakapagpasaya ka rin ng iba. 

[peryodismo2425]

Nakaraan at Kasalukuyan: Pagsubok ng Isang Guro 

Ni Faith L. Mendoza | Nobyembre 9, 2024

Sa pagsapit ng alas-otso ng umaga, nagsisitakbuhan na ang mga estudyante at guro papasok sa kani-kanilang mga silid-aralan. Ilalabas na agad ang mga kwaderno at bolpen ng bawat isa, at magsisimula nang magturo ang mga guro ng aralin sa klase. May ilang inaantok pa, at karamihan, pagod na. Ngunit madalas, nakatulala lang tayo sa pagod natin at hindi natin nabibigyang pansin ang mga pagsubok na nararanasan ng mga gurong nagtatiyagang magturo. 

Kaya ngayon, ating tuklasan ang pananaw ng isang guro–ang pananaw ni Ma’am Janine Dela Paz, isang guro  mula sa Departamento ng Sining Praktika sa UPIS.

Bago pumasok si Ma’am Janine sa UPIS, nagturo muna siya sa isang pribadong tutorial center. Nagkaroon siya ng pag-aalinlangan sa pagtuturo dahil mas nagugustuhan niya ang larangan ng negosyo at industriya ng pagkain. Ngunit hanggang sa unang hakbang lamang siya ng panayam nakakapasok, kaya naman sinubukan niyang pumasok sa isang tutorial center. Dito, natanggap siya agad-agad. Nagtagal siya nang ilang mga buwan doon at noong 2017, nagsimula siyang magturo sa UPIS.

Maraming nakakakilala kay Ma’am bilang masigla at masayahing magturo. Ngunit hindi naman talaga tayo parmilyar sa kung ano ang kuwento sa likod nito.

“Walang buwan na hindi ako umiiyak,” iyan ang sinabi ni Ma'am Janine tungkol sa kanyang karanasan sa mga unang taon niya sa UPIS. Sa mga panahong ito, kinailangan niyang gawin ang lahat mula sa simula tulad ng mga quiz, visual aids, at lesson plan. “Ayoko ng ganitong buhay…” dagdag niya, dahil kahit tuwing weekend at madaling-araw, labis pa rin ang pagtatrabaho niya. Napakabigat ng trabaho sa UPIS kumpara sa karanasan niya noong nagtatrabaho pa lang siya sa isang tutorial center..

Bilang baguhan, nangangapa siya sa kapaligiran at mga kasama niya sa trabaho. Mainam na sabihing napakahirap talagang maging isang guro. Bukod dito, isa siya sa mga naging Food Service Manager sa canteen. Sila ang nag-aasikaso ng mga gawain dito tulad ng paghahanda ng pagkain at pagtulong sa pagbebenta. Kaugnay nito, hindi lang pagtuturo ang naging trabaho niya, kaya nagkakapatong-patong ito. Tugon niya, ang mga unang taon ng pagtuturo ang pinakamahirap talaga. Dahil sa kanyang sobrang pagkapagod, tila nagiging bumbilya siya na walang pahinga at pakurap-kurap dahil sa labis na pagkakagamit. Bumbilyang dating maliwanag ngunit ngayon, napupundi na.

Ilan lamang iyan sa mga pagsubok na hinarap  ni Ma’am Janine. Noong nagkaroon ng pandemya, panibagong hamon na naman ang hinarap niya.

Naging online ang mga klase kaya madalas, nagkakaroon ng technical difficulties ang mga guro at estudyante. Bukod dito, dahil hindi raw siya ‘yung tipo ng tao na “techy”, nahihirapan siyang gumamit ng iba’t ibang plataporma kaya madalas siyang natambakan ng mga kailangang i-tsek na gawain. Kailangan din niyang mag-isip ng mga paraan kung paano magiging kahali-halina ang kanyang klase. Mahirap daw ito lalo’t nakapatay naman ang kamera ng karamihan. Aniya pa nga, “Kulang na lang bumalentong ako para makuha ko ‘yung atensyon ng mga bata…”

Magkakaiba rin ang pag-uugali ng bawat batch kaya naging hamon ito para sa kanya. Isang UPIS alumni si Ma’am Janine, kaya akala niya na pareho lang ang kilos ng mga estudyante dito sa kanyang sariling batch, ngunit hindi pala. Dati, maraming pinapagawa sa kanila ngunit madiskarte naman sila. Pero ngayon, parang kaunting gawain na ibigay sa mga mag-aaral, magrereklamo na umano agad, at gayundin sa pag-uulat. Bago magkaroon ng pandemya, kayang magpahayag ng mga estudyante nang malinaw at maayos. Pero ngayon, hirap na ang mga estudyante at laging may binabasa sa cellphone. Ayon sa kanya, dahil siguro ito sa epekto ng online classes. Kapag online kasi, pwede kang tumingin at magbasa nang may kodigo. Hindi na rin kasinghigpit ng dati ang eskwelahan sa paggamit ng gadget, kaya mas madalas itong ginagamit, at nakadepende na halos lahat ng estudyante dito pagdating sa pag-uulat.

Ngayon naman, medyo nakakagaan sa loob bahagyang naginhawahan noong nasabi ni Ma’am na nakapag-adjust na siya sa kanyang trabaho. Mahirap pa rin naman ang kanyang trabaho, ngunit talagang mas malaking pasanin ito noong una. Hindi na rin siya gumagawa ng trabaho kapag weekend. Ika niya, “‘Pag weekend, kailangan kong magpahinga,” sa pamamagitan ng paggala. Paminsan-minsan upang maibsan ang stress na kanyang nararamdaman, at pagtrabaho na lamang kung kailangan—parang isang bumbilya na kailangang ipahinga upang hindi lumabo ang liwanag nito at masira agad. Hindi na rin siya Food Service Manager sa canteen kaya gumaan ang kanyang trabaho. At siyempre, nakakatuwang makita na mahusay siya sa kanyang trabaho. Ang liwanag na dating napundi, muling lumiwanag. 

Kung maihahalintulad si Ma’am Janine sa isang bagay, may pagkakatulad siya sa isang bumbilya. Nagbigay siya ng liwanag at ideya sa mga estudyante tungkol sa kung ano nga ba ang mga pagsubok ng mga guro na hindi natin nabibigyan ng pansin. Dagdag dito, siya mismo ang nagbibigay ng liwanag at karunungan sa mga estudyanteng kanyang tinuturuan. At mula sa kanyang mga salita, “Palagi lang gawin ang best sa lahat ng ginagawa kahit na minsan ay nahihirapan na. Darating ‘yung araw na makikita niyo ang bunga ng lahat ng pagsisikap at paghihirap na napagdaanan niyo.”

[peryodismo2425]

Bagong Simula, Isang Binhi ng Pag-asa

Ni Martha Caasi | Nobyembre 9, 2024

Bagong taon, bagong mga mukha, gaya ng mga munting binhi na handang umusbong, puno ng pag-asa at posibilidad. Nagsisimulang mag-ugat, magtaglay ng pangarap, at handang magbigay-buhay sa bagong simula.

Bawat taon, may mga bagong estudyante na humahakbang mula elementarya patungong high school. Kilalanin natin si Josel Angeleen 'Jeleen' Apdian, isa sa mga estudyanteng humakbang patungo sa high school ngayong akademikong taon 2024-2025 sa UPIS.

Isang student-athlete at student-leader, tinatanggap ni Jeleen ang mga bagong responsibilidad sa simula ng kanyang paglalakbay sa high school. Kasama sa kanyang mga tagumpay ang pagiging dancer ng UPIS Pep Squad at ang pagkapanalo bilang Secretary ng Freshman Association. Binabalanse niya ang kanyang mga tungkulin bilang Secretary habang patuloy na nagpapakita ng husay sa kanyang piniling sport.

Student Jeleen: Hakbang sa Bagong Lupa

Sa laki ng gusali at dami ng silid-aralan, hindi ka ba maliligaw?

Bilang bagong estudyante na humakbang mula elementarya, hindi naiwasan ni Jeleen ang kaba at excitement sa unang araw ng pasukan. Bagamat bago siya sa gusali ng UPIS High School na puno ng mga bagong pook at daan, hindi naiwasan ni Jeleen at ang kanyang mga kaibigan na maligaw. Sa bagong kapaligiran, natural lang na mag-alinlangan at magtanong sa sarili kung paano nila maaabot ang kanilang destinasyon sa tamang oras.

Ngunit, tulad ng isang binhi, hindi niya kayang tumubo kung walang patak ng pagkakamali at pagkakatuto. Kwento niya, sadyang hindi niya makakalimutan ang karanasang ito sapagkat maliban sa natutunan niya kung paano maglakbay sa napakalaking gusali na ito, napagtanto rin niya kung gaano kahalaga ang kanyang mga kaibigan sa kanyang buhay. Sila ang kasama niya sa mahihirap na sandali, at malaki ang epekto ng kanilang suporta sa pagbibigay gabay at lakas.

“The main thing that helps me adjust in this is the people around me,” aniya. Tinukoy niyang hindi siya nag-iisa sa kanyang paglalakbay, binibigyang-diin ang personal na pasasalamat sa suporta mula sa mga tao sa kanyang paligid. Habang inaangkop niya ang kanyang sarili sa bagong kapaligiran at gusali, alam niya na palagi niyang maaasahan ang kanyang mga kaibigan at pamilya na magbigay ng gabay at tumulong sa kanya upang makagawa ng mga tamang desisyon.

Student-Athlete Jeleen: Pagsasanib ng Pamilyar at ‘Di-Pamilyar

Isang munting binhing patuloy na tumutubo, nabibigyan ng maraming pagkakataon upang magtagumpay at umusbong. Pinili niyang magpatuloy sa kabila ng mga bagyo ng pagsubok, at pinapakita ang kanyang lakas at determinasyon na mag-ugat at magbunga.

Isang bagong landas sa kanyang paglalakbay ang nagbukas nang sumali siya sa Pep Squad, kung saan nagsimula siyang matuto at magsaliksik ng mga bagong oportunidad sa kanyang paligid. Bilang isang dating gymnast, nagsanay siya nang ilang panahon bago niya napagpasyahan na itigil ito dahil sa pandemya. Hindi praktikal ang online na training, aniya. Gayunpaman, hindi nawala ang kanyang pagmamahal para sa isport at pagnanais manatiling konektado sa isang bagay na pamilyar sa kanya.

"I find Pep relaxing," kwento niya. Sa kanyang isipan, isang takas ito mula sa kabigatan ng buhay. Nagbibigay ito ng pahinga dahil nailalayo siya mula sa mga akademikong gawain at obligasyon. Binanggit din niya na nakatulong ang pagsasanay sa pagpapabuti ng kanyang paggamit ng oras at presence of mind. Dahil sa pag-eensayo, mahalaga ang pagiging mentally active at alerto. Idinagdag pa niya na ginagamit niya ang mga kasanayang ito upang mapabuti ang kanyang akademikong pagganap at mapahusay pa ang kanyang pagbabalanse ng mga responsibilidad.

Student-Leader Jeleen: Binhi sa Gitna ng Hardin

Sa kalagitnaan ng bagong hardin ng kanyang batch, isa siyang lider na handang maglingkod kasabay ng iba pa niyang mga responsibilidad.

Hindi lamang isang student-athlete si Jeleen, kundi isang student-leader din na kumakatawan sa kanyang batch at aktibong nagpapalakas ng kanilang samahan. Sa pamamagitan ng pakikilahok sa pagpaplano ng mga fundraisers at pagiging kinatawan ng kanyang batch, natutulungan niyang mapatibay ang kanilang ugnayan. Sadyang nag-iiba ang binhing ito sa mga mata ng iba, sapagkat kahit pare-pareho ang natatanggap na araw at tubig ng lahat, naipakita niya ang kanyang pagkakaiba sa hardin na puno ng iba't ibang halaman, na may kasamang malasakit at dedikasyon upang mapalago at mapabuti ang kanyang paligid.

Bilang parte ng kanyang pangarap na magsilbi sa komunidad, ibinahagi rin niya ang kanyang hangarin na tumakbo para sa Pamunuang Kamag-Aral (PKA) sa hinaharap. Kwento niya na nauna ang kanyang papel bilang lider bago ang pagsali sa isang koponang pampalakasan. Dagdag niya pa na may karanasan siya mula sa PKA 3-6 bilang Treasurer ng KA-Alab Party noong 2023, at dahil dito, nadagdagan at napabuti ang kanyang mga kasanayan sa pamamahala. Tiyak na may maaambag siya sa pamumuno, na nagpapakita ng kanyang kakayahang pagsasamantala sa bawat pagkakataon na dumating sa kanya.

Bilang isang estudyante na abala sa iba’t ibang mga gawain, sadyang hindi madaling pagsabayin ang lahat ng ito. Ngunit ayon kay Jeleen, "If you want to do something, you can go for it." Ipinaliwanag niya na maaaring magsimula ito bilang isang hamon, ngunit matututuhan mo ring balansehin ang lahat ng iyong mga kagustuhan at passion habang patuloy na sumusulong. Dagdag pa niya, "You can still enjoy while doing a lot of things," sapagkat hindi mo dapat isuko ang iyong mga napiling commitment at dapat mong hanapin ang saya sa iyong mga tungkulin.

Habang pinagmamasdan natin ang paglago ng binhing ito, naaalala natin na simula pa lamang ito ng kanilang paglalakbay. Tila mahirap ang pag-aalaga sa isang binhing patuloy na nangangailangan ng araw at pasensya. Ngunit sa bawat hakbang, patuloy na bumubunga sila na puno ng sigla at determinasyon. Kaya habang patuloy sila sa kanilang landas, nakikita natin silang namumukadkad at nagiging isang magandang bulaklak na nagbibigay ng makabagong kulay at liwanag sa hardin ng UPIS.

[peryodismo2425]

Bidang Sekyu!

Ni Tenshi Bedico | Nobyembre 9, 2024

Araw-araw, nakikita mula alas-siyete ng umaga hanggang alas-kwatro ng hapon na nakapuwesto sa ilalim ng hagdanan ng Katipunan Wing ng UPIS 7-12 building ang security guard na si Kuya Dan.  Laging nakaalerto at nagbabantay sa likod na parte ng gusali—buong araw na nakamasid sa mga nangyayari sa eskwelahan ng mga estudyante, guro, tauhan, at custodians. Pero sa araw na ito, matutuklasan natin ang kanyang simpleng pang-araw-araw na serye sa likod ng kanyang buhay bilang sekyu ng UPIS.

Si SG Dan Lauz, o mas kilala bilang Kuya Dan, mahigit isang dekada nang nagtatrabaho bilang isang security guard sa UPIS matapos siyang i-assign ng Northcom Security and Investigation Agency rito. Ayon sa kanya, wala na siyang iba pang establisyimentong pinagtrabahuan bilang isang sekyu—nagmula na sa UPIS ang lahat ng mga karanasan niya sa pagbabantay sa gusali at  komunidad ng UPIS. 

“Andito na ako mula pa noong 2014, nakita ko na mula pagkabata at ‘yung paglaki ‘yung mga estudyante—marami na rin talaga kaming napa-graduate,” nakangiti niyang sabi. 

Tulad ng mga karakter sa mga kinagigiliwang teleserye na araw-araw nating napapanood sa telebisyon, bumibida si Kuya Dan sa tungkulin o gampanin niya bilang tagabantay at tagaprotekta ng mga taong nasa loob ng gusali—hindi nagmimintis pagdating sa kanyang nakatakdang iskedyul ng mga gawain bago at habang nagtatrabaho. 

Nagsisimula ang kanyang araw sa pag-alis sa kanilang tirahan nang alas-kwatro ng umaga patungo sa kanilang security base. Matapos ang kanyang isang oras at mahigit na biyahe, makakarating siya sa kanilang security base para sa kanilang lingguhang guard mounting kung saan isinasagawa ang inspeksyon sa kanilang uniporme at firearms, pagtatakda ng kanilang mga gawain at responsibilidad, at ang pangkalahatang pag-oorganisa nilang mga sekyu ng kanilang mga tungkulin sa kabuuan ng araw. Matapos nito, muling bumabiyahe si Kuya Dan patungo naman sa UPIS at dadating ng alas-siyete ng umaga para makapagsimula na sa kanyang duty. 

Sa loob ng kanyang tungkulin sa buong araw, umiikot ang kanyang mga gawain sa pag-iikot—partikular na sa  likod ng gusali kung saan siya kadalasang nakapwesto—pagbabantay at pagraradyo ng kanyang report mula sa kanyang base, paninigurado ng seguridad ng kanyang lugar, pagbubukas at pagsasara ng mga gate sa loob ng eskwelahan, muling pag-iikot sa gusali ng UPIS pagkatapos ng mga klase para sa pag-iinspeksyon ng mga silid-aralan, at pagsasara ng mga pinto ng mga pasilyo sa bawat palapag. 

“Sa araw-araw, kailangan namin kayong protektahan; sa inyo na rin umiikot ang trabaho ko—ang routine ko,” ani Kuya Dan 

Kadalasang nakakausap at nakakasalamuha ni Kuya Dan ang mga taong inatasan siyang protektahan at bantayan sa pang-araw-araw. Bilang isang ‘bida’ sa teleserye ng kanyang buhay, mistulang sumusuportang mga karakter ang mga guro, estudyante, tauhan, at mga kawani na bumubuo ng araw-araw niyang serye at responsibilidad bilang isang sekyu. 

Palagian siyang makikita na binabati pabalik ang mga estudyante at gurong dumadaan sa kanyang base sa araw na iyon. Kapag naman tapos na ang kanyang duty, nakakasanayan niya nang makipagkwentuhan sa mga kawani sa paaralan tungkol sa naging takbo ng kani-kanilang mga araw. Ayon sa kanya, malaking bahagi na ng kanyang buhay ang mga taong nakakasalamuha niya sa sampung taon niyang pagtatrabaho at pagbabantay sa loob ng gusali ng UPIS 7-12. 

Bilang parte ng iba’t ibang komunidad sa UPIS na pinoprotektahan ng mga security guard na katulad ni Kuya Dan, alam ng lahat ang kanyang kahalagahan sa pagpapanatili ng ating kaligtasan sa loob ng gusali ng UPIS 7-12. Kaparehas ito ng kanyang sariling depinisyon ng importansya ng kanyang trabaho—ngunit sa mas malalim niyang perspektibo, nakikita niya ang pagtatrabaho bilang isang security guard sa UPIS na isang paraan upang ipakita ang kanyang pagmamahal at suporta sa kanyang pamilya, lalong-lalo na ang kanyang trabaho ang pangunahing pinanggagalingan ng pantustos para sa pag-aaral ng kanyang mga anak na nag-aaral na sa hayskul at elementarya. 

Matapos ang mahabang araw ng pagtatrabaho sa UPIS, parte na ng kanilang family bonding ang panonood ng iba’t ibang mga palabas o teleserye. Partikular na sinusubaybayan ni Kuya Dan ang teleseryeng “Batang Quiapo” na pinagbibidahan ni Coco Martin bilang si “Tanggol”  at kinagigiliwan na primetime show ng mga Pilipino sa kasalukuyan. Si Armando “Mando” Mendoza, isang pulis sa nasabing teleserye na pinagbibidahan ni Allan Paule, ang paborito niyang karakter sa palabas na ito. 

Sa pag-uugnay ng karakter na ito sa trabaho at personal na buhay ni Kuya Dan, nagustuhan niya ang pagiging isang tapat at marangal na pulis ni Mando. Nais niyang ipagpatuloy ang mabuting pag-uugali at pakikitungo ni Mando sa kabuuan ng palabas—‘di lamang sa kanyang trabaho, kundi pati na rin sa teleserye ng sarili niyang buhay; maigting na pinanghahawakan ang personal na mga prinsipyo at paniniwala na nananatiling nakaangkla sa kung ano ang marangal at tama. 

Bagaman sampung taon at mahigit nang umiikot ang teleserye ng buhay ni Kuya Dan bilang isang security guard, hindi sumuray ang kanyang debosyon sa pag-usad sa kanyang buhay-trabaho sa UPIS. Mula sa teleseryeng kinagigiliwan, dala-dala ni Kuya Dan ang kabutihan at katapatan ni Mando sa tunay na buhay—sa kanyang pinagbibidahang gampanin sa UPIS bilang isang marangal na sekyu.

[peryodismo2425]

GURO NG BAYAN: Ang Alamat ni Ma’am Dian

Ni Justice Aguinaldo | Nobyembre 9, 2024

Kung may kaakibat na pera ang paghahakot ng karanasan sa trabaho, siguro nakabili na ng isang mansyon si Ma’am Dian. Sa dinami-dami ba naman kasi ng mga nahawakan na niyang posisyon, aakalain mong hawak na rin niya ang kapangyarihang magbago ng anyo.

Noong 2006, nagsimulang magtrabaho bilang guro ng asignaturang Ingles sa UPIS si Prop. Diana G. Caluag, na kilala rin bilang “Ma’am Dian.” Sa humigit-kumulang 18 taon na niyang pagtuturo sa paaralang ito, iba’t ibang trabaho na ang kaniyang naranasan. Kabilang na rito ang pagiging Head ng CA English Department, tagapayo ng Pamunuan ng Kamag-Aral, pati Officer-in-Charge Principal sa loob ng isang semestre. Sa kasalukuyan, nanunungkulan siya bilang Pangalawang Prinsipal para sa mga Programang Pang-akademiko. Ngunit, anuman ang maging trabaho ni Ma’am Dian at saan man siya itakda, paniguradong dala-dala niya ang hiwaga ng pagiging guro ng bayan. 

Kwento ng Pinagmulan

Nasa propesyon ng pagtuturo ang karamihan sa pamilya ni Ma’am Dian, kaya masasabing tila minamana nila ang pagiging guro. Kaya bago pa man maging isang ganap na guro, nalantad na siya sa larangang ito.  

Kwento pa nga ni Ma’am Dian, lumaki siya sa isang bahay na hindi nalalayo ang hitsura sa mga silid-aralan ng kaniyang paaralan. Bukod kasi sa mga titser na nakatira rito, ginamit din ang kanilang bahay para sa inoorganisang ‘afternoon school’ sa kanilang lugar. Dito nagtitipon-tipon ang kanilang mga kapitbahay, na kadalasan mga bata, upang impormal na maturuan. Naaalala pa nga niya na sabay-sabay silang magkakalaro at magpipinsan na pumupunta sa kanilang bahay para mag-aral. 

Isa na sa mga namumukod-tangi na tagapagturo rito ang tita ni Ma’am Dian, na siyang nagpaaral sa kaniya. Masasabi niya na ang kaniyang tiyahin ang may pinakamalaking papel sa pagiging guro niya. Saksi siya sa paraan ng pagtuturo ng kaniyang tita, na maihahalintulad sa isang guro ng bayan. Halos buong barangay ang pumupunta sa kanilang bahay upang magpaturo o magpakonsulta sa kaniyang tita – mag-aaral man o kapwa guro rin, bata man o matanda. Gayunpaman, ni isang beses humingi ng anumang kapalit ang kaniyang tita. Patuloy siyang naging bukas sa mga nangangailangan ng tulong at gabay sa lahat ng pagkakataon.

“40 years siyang nagturo, tapos parang na-dedicate talaga niya ‘yung buhay niya sa pagtuturo sa public school,” paglalarawan pa ni Ma’am Dian. 

Pagiging isang Guro ng Bayan

Makikita ang pagiging huwaran ng kaniyang tita sa buhay ni Ma’am Dian. Bago pa man nagsimulang magtrabaho sa UPIS, bumalik muna siya sa kaniyang dating hayskul, ang St. Paul College sa San Rafael, Bulacan upang magturo ng ilang taon. Ayon sa kaniya, isa itong paraan ng kaniyang pagsusukli at pagbabalik sa paaralan, lalo na’t isa siya sa mga naging iskolar dito. 

Pero nang makakuha ng imbitasyon na makapagturo sa UPIS, tinanggap niya ito. Para kasi kay Ma’am Dian, talagang naiiba ang sistema ng pagtuturo sa UP kumpara sa iba pang mga paaralan, partikular na iyong mga nasa probinsya. 

“You really have academic freedom. You have more time and opportunities to explore. ‘Yung sistema rin na ini-implement sa UP at UPIS, parang ideal sa akin,” sabi pa niya.

Higit sa lahat, nagustuhan ni Ma’am Dian ang pagiging liberal at “little UP” ng UPIS. Nais niyang ilaan at gamitin dito ang kaniyang mga kaalaman at pagsasanay na natutuhan mula sa kaniyang mga taon bilang mag-aaral ng kolehiyo sa Unibersidad ng Pilipinas. 

Mga Pagsubok ng Bida

‘Ideyal’ man ang paaralan ng UPIS, hindi pa rin ito malaya mula sa mga hamon at paghihirap. Kung may kaakibat na pera nga lang talaga kasi ang paghahakot ng karanasan sa trabaho, siguro nabawasan na ang mga problema ni Ma’am Dian. 

“Maraming hamon ang pagiging guro… marami talaga. Isa na diyan, hindi naman kataasan ang sweldo,” ani niya.

Nang matanong tungkol sa mga isyung hinaharap, unang pumasok sa isip ni Ma’am Dian ang mababang sahod sa UPIS. Hindi man daw ito kasimbaba ng sweldo sa iba pang mga pampublikong paaralan, mararamdaman pa rin ang sakit sa bulsa, lalo na kung kumuha ka ng mga posisyon bagaman wala itong katumbas na sahod. Sa ating paaralan kasi, kahit na maging tagapayo ng isang club, wala itong dagdag sa iyong kikitain. 

Gayunpaman, hindi ito itinuturing na hadlang ni Ma’am Dian na makapagpapapigil sa kaniyang magturo. Sabi nga niya, “Hindi mo siya ginagawa para maghanap ng pera, parang alam mo ‘yun dapat.” Para sa kaniya, sulit pa rin ang pagiging bukas sa mga oportunidad at trabahong maaaring itakda sa kaniya, kahit na pakiramdam niya na, minsan, hindi sapat ang kaniyang kaalaman at karanasan para rito.

Sabi nga niya, “Kahit hindi ko pa alam kung paano gagawin, ‘yung willingness na tanggapin siya is worth it gawin. May bagay ka laging matututunan kapag nag-engage ka sa isang bagay na hindi mo usually ginagawa.”

Noong unang taon nga niyang magturo sa UPIS, sinama agad siya sa organisasyon ng Kab Scouts sa elementarya bilang isa sa mga tagapayo nito. Bagaman hindi pa kailanman nararanasan ni Ma’am Dian ang pagiging scout—lalo na ang pagiging tagapayo nito sapagkat walang scouting sa kaniyang dating paaralan sa San Rafael—tinanggap niya pa rin ito.

“Hindi ako naglalagay ng, ‘Ito lang ang gusto kong gawin.’ Kung ano man ang dumating na opportunity, o kung saan kailangan, ok lang tanggapin kasi maaaral naman ang mga bagay,” dagdag pa niya.

Pagtutulungan ng Bayan, Para sa Bayan

Binigyang-diin din ni Ma’am Dian ang kahalagahan ng pagtutulungan. Ikinuwento niya na noong mga nakaraang taon, may problemang lubos na mahirap at mabigat na bumungad sa komunidad ng UPIS: ang pandemya. Nagulantang ang lahat—guro man o mag-aaral—sa napakalaking pagbabago sa ating mga buhay. 

Noong panahon ng pandemya, tumatak sa isip ni Ma’am Dian ang pangangailangan ng bayanihan at pagkakaisa, kung saan tinitiyak na walang napag-iiwanan. Kahit naghihirap ang mga tao sa iba’t ibang paraan, mahalaga ang manatiling bukas at handang mag-abot ng tulong sa ating kapwa. Lubos din na makatutulong kung pipiliin nating  matuto mula sa iba. Ang mga ito raw ang makapagraraos sa atin sa hamong ito; at gayundin ang ginawa ng UPIS. 

“Sa UPIS, na-realize ko noon, magtutulungan talaga ‘yung mga tao para magawa yung goal,” sabi ni Ma’am Dian. 

Napansin niya na nagsikap ang UPIS, lalo na ang kaguruan nito, na aralin ang mga online na plataporma, tulad ng Google Classroom, Zoom, at iba pa, upang epektibong makapagturo at makapag-aral sa gitna ng pandemya. Kahit pa sa mahahabang taon ng pagtuturo ng mga malapit nang magretiro, pinili nilang matuto ng mga hindi nila nakasanayan, partikular na kung paano sila makapagtuturo nang online.

“I am useful where I am”—ito raw ang kaisipan na isinaalang-alang, isinasapuso, at isinasabuhay ni Ma’am Dian. At sa panahon ngayon, kung kailan lugmok pa rin sa kahirapan ang bansa at patuloy na hinaharap ang mga pagsubok na epekto ng pandemya, ang siping ito ang iiwan niyang mensahe para sa mga kapwa niya guro. Hinihikayat niya rin sila na maging isang guro ng bayan, na lumilingon sa pinanggalingan at nagseserbisyo sa iba. Kasabay nito, kinakailangan din ang pagtutulungan nang walang hinihinging kapalit.

Ayon nga kay Ma’am Dian, “Those are the types of help that sustain us.” 

Pinapaalalahanan tayo ni Ma’am Dian na, kahit ano—o ilan—pa man ang posisyong hinahawakan, lagi’t lagi nating tandaan na maging isang guro ng bayan din.  

[peryodismo2425]

Tulak ng Pinto: Pagpasok sa Bagong Paligid

Ni Uno Macadaan | Nobyembre 10, 2024

Umagang umaga, mga alas-siyete pa lang, at amoy sa halos buong paaralan ang bagong tabas na damo ng quad. Naglalakad si Kyle papunta sa kanyang bagong homeroom sa ikatlong palapag ng Quirino Wing. Magaspang ang ramp at mahaba ang kanyang kailangang lakarin. Pagpasok niya sa silid, naramdaman ni Kyle ang lamig ng kandado ng pinto, naririnig ang bawat bahagi habang pinipihit, ang “click!” nang ito’y umabot sa dulo ng mosyon, ang bigat sa paghila nito pabalik, at ang matinis na tunog galing sa mga kawit-kawit. Malamig at presko ang simoy ng hangin na kanyang kasama. Sa wakas, nakapasok na si Kyle Arcenal.

Taon-taon, mayroong tinatanggap  na lateral students, o ang mga mag-aaral na nanggaling sa ibang paaralan, sa UPIS. Isa doon si Kyle Arcenal, na kasalukuyang estudyante ng Grado 7-Earth. Nagmula siya sa The Learning Tree Child Growth Center, Quezon City (TLT), kung saan siya nag-aral mula kinder hanggang elementarya. Masaya naman umano ang oras niya roon ngunit sa haba ng panahon na iyon, sa isang maliit na batch na pare-pareho ang mga kaklase, hindi ka ba magsasawa nang kahit kaunti? Ito ang dahilan kung bakit siya pumasok sa UPIS. 

Sinubukan niya ring pumasok sa ibang hayskul. Kasama rito ang Philippine Science High School System o Pisay, dahil ito ang dalawang eskuwelahang pinakapumukaw ng atensyon niya. Ngunit, isang mahiwagang araw habang naglalakad pauwi mula sa munting gusali ng TLT, tumunog ang kanyang cellphone nang tawagan siya ng kanyang nanay upang ibalita sa kaniya na nakapasa siya sa UPIS. 

Para kay Kyle, nakakatuwang bagay ito sapagkat mahaba ang prosesong pinagdaanan niya. Maraming kinailangang gawin at dokumentong kunin ang kanyang ina para maging eligible lang siya na makapag-aral dito. Sayang naman daw ang lahat ng iyon kung masaraduhan siya ng oportunidad.

Hindi nawala ang ngiti niya sa kanyang pagpasa sa UPIS. Sa kasalukuyan, nalulugod naman daw siya sa kanyang bagong kapaligiran. Mas madaldal man ang mga estudyante rito sa oras ng klase, mas matulungin naman daw sila lalo na kapag may hindi siya naiintindihan sa paksa. Dulot ng mga guro na masigasig sa pagtuturo, mga custodian na napakabait at matulungin, pati na rin ang kanyang mga gawain na hindi naman daw masyadong mahirap ngunit may sapat pa rin na hamon, “Maganda naman so far,” ang mga karanasan ni Kyle dito sa UPIS. Sa kabila ng paninibago, hindi naman siya nahirapang magkaroon ng bagong mga kaibigan, kaya hindi siya nagsisisi na binuksan niya ang pinto patungo rito. 

Mula sa malalaking pagbabago–tulad ng paglilipat ng kwarto bawat klase na hindi nila ginagawa sa TLT dahil maliit lang naman ang gusali, pagkaroon ng malaking gym at open space, pagkakaroon ng guidance counselor na wala sila sa kanyang lumang paaralan, dahilan kung bakit wala siyang makausap tungkol sa kanyang mga problema sa eskuwela noon–hanggang sa mga detalyeng hindi natin karaniwang napapansin tulad ng pagkakaayos ng upuan sa “U” na posisyon. 

Mayroon pa ring nararamdaman si Kyle na kaunting pamilyaridad sa mga maliit na bagay, tulad ng mga telebisyon at whiteboard na nasa harap ng silid, pati sa mismong arkitektura ng gusali. Sira man ang ilan sa mga upuan at maiksi ang oras sa pagitan ng mga klase, nasisiyahan pa rin siya sa bago niyang paligid dahil mas nakabubuti naman para sa kanya na nasa bagong paaralan siya kaysa naman manatili sa TLT. 

Hindi maibabahagi ng kanyang mga karanasan ang kwento ng ibang mag-aaral. Nabibilang siya sa mga bago nating nakakasama kada akademikong taon, isa sa mga napakahalagang bahagi ng komunidad natin dito na nagdadala ng mga taong mula sa iba’t ibang lugar na mayroong iba’t ibang karanasan na dinadala nila dito. Sa pagbukas ng isang pinto, pumapasok din ang preskong hangin tulad niya sa UPIS.

[peryodismo2425]

Mga Bayani sa Paaralan: Mga Hamon at Tagumpay

Ni Steph Refuerzo | Nobyembre 11, 2024 

Sa bawat klase, may kwento. Kadalasan, nakatuon tayo sa kwento ng isang estudyante. Pero paano naman ang kwento ng mga bayani na nasa likod ng bawat mag-aaral, , ang mga gumagabay sa kanila sa bawat aralin at tumutulong sa kanila na maging pinakamahusay na bersyon ng kanilang sarili? Nakikita natin sila araw-araw, ang ating mga guro, ngunit naisip na ba natin kung ano ang kuwento nila? Mga pagsisikap na walang hadlang at kapaguran, malasakit na galing sa kanilang puso, at  dedikasyon sa pagtuturo o pagtulong sa mga estudyante sa kabila ng mga pagsubok?

Apat na taon nang nagtuturo  si Sir Prince Cacal sa UPIS  sa ilalim ng Departamento ng CA English, Music, at Art. Tulad ng ibang guro, naapektuhan ng pandemyang COVID-19 ang kanyang karanasan sa pagtuturo, kung saan hindi lamang sa akademiko nagkakaroon ng mga pagsubok, kundi pati na rin sa pagkatao at pag-iisip. 

Paglisan mula sa pugad

Tulad ng isang ibon na nagkakaroon ng mga pagsubok sa buhay pagkatapos lumipad mula sa kanyang pugad, isa sa pinakamalalaking hamon na hinarap niya ang pagsisimula ng kanyang karera bilang guro sa kalagitnaan ng pandemya. Kakatapos niya pa lang ng kolehiyo noong kasagsagan ng pandemya kaya naputol ang kanyang akademikong taon, at dalawang buwan lamang siyang nagsilbi bilang isang student teacher. Nang maging guro siya, imbis na makaharap ang pisara at ang kanyang mga estudyante, screen ng laptop at mga litraro lamang ng mga estudyante ang kanyang nakita.

Sa kabila ng mga paghihirap na naranasan ni Sir Prince, nakahanap siya ng positibong pananaw sa kanyang sitwasyon sa pamamagitan ng pag-aaral ng kung paano gumamit ng online set up.

Bukod sa pandemya, naging isa sa mga pinakamatinding hamon bilang isang guro ang pamamahala ng kanyang pag-aaral at pagtuturo. Kinailangan niyang umasa sa sarili niya para mabuhay at magpatuloy–isipin ang kanyang budget sa pang-araw-araw at kung paano balansehin ang kanyang oras bilang isang estudyante at isang guro. Bilang mag-aaral, tungkulin niyang maasikaso ang mga gawain sa paaralan at mga darating na pagsusulit na kailangan niyang pag-aralan habang tinitiyak na handa rin siya para sa paparating na mga turo sa kanyang mga mag-aaral at paghahanda ng kanilang mga takdang-aralin.

“Challenges lang ‘yon at mao-overcome ko din ‘yon,” ani Sir Prince noong tinanong kung paano nalampasan ang mga isyu na kanyang pinagdaanan  bilang isang taong may responsibilidad sa kanyang sarili at trabaho. Ayon sa kanya, naging paghahanda  sa anumang mga hamon na maaaring harapin ang kanyang mga karanasan mula sa kolehiyo. 

Isang mantra niya sa sarili at sa kanyang mga estudyante tuwing nahihirapan o nais na tumalikod sa mga tungkulin bilang estudyante o bilang isang tao ang: “Take things one step at a time— you really have to be patient— Marami kang kailangan tanggapin na mahirap at matagal pang makukuha.”

Ibon, bakit ka lumilipad?

Sa dami ng mga pagsubok na kanyang hinarap at kinakaharap sa kasalukuyan, tiyak na may dahilan kung paano niya nagawang ipagpatuloy ang pagiging isang guro. Nang matanong si Sir Prince kung sino o ano ang kanyang naging inspirasyon o motibasyon upang magpatuloy sa kabila ng mga hamon, kanyang sinagot na tinitingnan niya ito sa dalawang pananaw—maikling inspirasyong nababatay sa kanyang mga pakikipag-ugnayan at tungkulin para sa araw na iyon, at pangmatagalang inspirasyong naaayon para sa kanyang kinabukasan.

Ngayon, isa pang nagsisilbing inspirasyon ang kanyang mga estudyante. Para kay Sir Prince, sapat na motibasyon ang bawat tagumpay na nakikita niya sa kanila at ang kanilang pagkatuto sa loob at labas ng kanyang silid-aralan. Nagiging sulit ang kanyang mga hamon at sakripisyo tuwing nakikihalubilo at nakikipagkwentuhan siya sa kanyang mga estudyante. 

Bukod sa paggabay sa mga mag-aaral sa kanilang pag-aaral at pagtuturo sa kanila ng kurikulum, malaking tulong din ang pakikisalamuha niya sa kanyang mga mag-aaral at kasamahan sa trabaho, bilang isang extroverted na tao,  likas na palakaibigan si Sir Prince. Ayon kay Sir Prince, isang malaking katangian na kinakailangan bilang isang guro ang abilidad na makipag-socialize sa iyong mga makakasama sa paaralan. Samantala, ang pagnanais na maging isang mas mahusay na guro naman ang isa sa mga bagay na nagpapanatili sa kanyang patuloy na itulak ang  sarili.

Hindi lamang hamon ang dala ng pagtuturo 

Kung may mga paghihirap sa trabahong ito, tiyak na mayroon ding mga bagay na nagpapasigla dito. Ayon sa kanya, ang pagtulong niya sa Junior Association sa pag-aayos ng JS Prom bilang Grade Level Coordinator noong nakaraang taon ang isa sa mga hindi niya malilimutang karanasan.  Iyon kasi ang unang pagkakataon niya na maging gabay sa mga estudyante upang makabuo ng isang masaya at makabuluhang pagdiriwang.

Ibinahagi rin ni Sir Prince na isa sa mga masayang karanasan niya ang makita kung paano makipagtungo ang mga estudyante ng UPIS sa pamamagitan ng pag-aaral at pagtutulungan sa isa’t isa. Natutuwa at namamangha siya tuwing nakikita niya kung paano nailalahad ng mga estudyante ang kanilang mga sarili. Kung minsan, hinihiling niya na malaya niya ring maipahayag ang kanyang sarili tulad ng kanyang mga estudyante.

Huling destinasyon 

Ginagawa ng mga guro ang kanilang buong makakaya upang higit na maunawaan ng kanilang mga mag-aaral ang kanilang mga aralin sa pamamagitan ng paggamit ng iba't ibang estratehiya at pakikisalamuha, tulad ng isang ibon na nagtuturo sa kanilang inakay na lumipad.

Walang duda na mahirap maging guro sapagkat hindi lamang pagbibigay ng kaalaman  sa mga mag-aaral ang tungkulin na dala ng propesyong ito. Higit nilang tinutulungan ang mga estudyante na maging mas mahusay at handa para sa kanilang kinabukasan sa kabila ng pagharap sa mga sariling problema at responsibilidad.

At kung ang mga guro tulad ni Sir Prince, nakikita ang kanyang mga estudyante—nakikita ang UPIS—bilang kanilang inspirasyon, gawin nating aral ang kanilang mga sakripisyo at dedikasyon sa paaralan o bilang isang indibidwal at gawing inspirasyon bilang kapalit para sa ating mga gurong gumabay sa atin sa buong taon ng pag-aaral.

[peryodismo2425]

Bakit naman, Sir?: Pag-ambon sa Mundo ng Isang Guro

Ni Ian Rafin | Nobyembre 10, 2024

Isa sa mga problema ng mga estudyante ngayon ang mental health na pinag-uusapan at kinokonsidera ng ating mga guro ukol sa pagbibigay ng mga gawain. Ngunit, habang importante na bigyang-diin ito, mahalaga ring isaisip na pati ang ating mga guro—nakakaramdam ng sarili nilang mga problema.

Nagsimulang magturo si Sir Joseph Carlo A. Guiao, o mas kilala rin bilang “Sir G”, nang maging student teacher o ST noong ikalawang semestre ng Akademikong Taon 2022-2023. Sa sumunod na taon, nagturo na siya bilang isang ganap na guro ng Matematika.

Sa ganitong oras natin unang nakita si Sir G. Tila mayroon siyang naranasang  ambon—hindi man nakakasira, isang abala naman sa pang-araw-araw. Dulot ito ng agarang pagsalang niya sa pagtuturo sa UPIS matapos ang kolehiyo at practicum. Idagdag pa ang napakarami niyang responsibilidad sa kaniyang unang taon kung saan naging homeroom adviser ng 10-Kamagong, Math 10 at Elem Calculus teacher, Math Club at BSP adviser, pati na rin miyembro sa mga committees.

Ayon kay Sir G, nahirapan siya noon sa pag-angkop at pag-adjust sa napakarami niyang tungkulin. Mula sa pagtuturo, paggawa ng mga materyales, pati na rin sa pagdidisiplina ng mga estudyante, kinailangan itong gawin ni Sir bilang trabaho ng isang guro. Hindi dahil hindi natin nakikita, hindi na ito totoo. Ani nga ni Sir, “may intangible talaga”.

Hindi rin nakatulong na nakakatakot umano ang mga estudyante sa UPIS. Ayon kay Sir Joseph, “common expectation although misconception… lahat ng students sa UPIS very advanced sa content.” Sabi niya na maaaring nanggagaling mula sa advanced na curriculum ng ating paaralan. “Diverse ang students”, isa rin iyan sa naranasan niya bilang isang guro. Sa dami ng mga estudyante na kaniyang tinuturuan, “one thing might not work for another”.

Mayroon pa ngang pagkakataon na nais na niyang bumitaw, lalo na kapag nabibigatan na siya. Inilarawan niya ito bilang isang paulit-ulit na paggawa sa isang nakakabagot na bagay ng pangmatagalan kung saan para bang patong-patong na ang mga problema. Ayon sa kaniya, palaging umaaligid ang pakiramdam ng pagsuko sa puntong gusto niya na lang tumakbo mula sa bigat ng akumuladong dinadala o pinapasan.

Kahit pa ganoon, nagpatuloy pa rin siya at hindi sumuko. Tiniis niya ang hirap at pagod para maturuan tayong mga mag-aaral. Sapagkat motibasyon niya sa kaniyang pagtuturo ang saya na nararamdaman niya kapag umaalis ang kaniyang mga estudyante mula sa silid-aralan na may dalang bagong kaalaman, kung saan napapangiti niya ang kaniyang mga estudyante gamit ang mga bagong kaalamang kaniyang binigay. Ani niya, “if you’re a teacher, you give people the opportunity to create a sense of equality,” isang simbolo ng kaniyang pagmamahal sa mga estudyante at pagtuturo.

Kaya hiling din ni Sir G na makisama tayo kapag nagtuturo siya. “Teaching is two way, students should also do their part,” hinikayat niyang sumagot sa mga tanong ng guro, magpasa ng mga requirements, magsulat ng notes, at ang pinakamahalaga—makinig at makisalamuha sa klase. 

Bilang mga estudyante, nakakalimutan natin minsan na hindi lang tayo ang nahihirapan.  Marami tayong hindi nakikita dahil sa sarili nating mga ambon. Gayunpaman, hindi ibig sabihin na wala nang ulan para sa iba. Sapagkat may ngiti man ang panlabas ng isang tao, hindi pa rin natin alam kung ano ang itinatago sa puso niya. Alalahanin natin na tao rin ang ating mga guro, mayroon din silang pakiramdam. Kaya sana, huwag na tayo dumagdag sa pasanin nila dahil para sa atin din naman ang kanilang mga ginagawa.

Laging tatandaan, nangangailangan naman ang lahat ng tulong paminsan-minsan. Kung nahihirapan man ang ating mga guro, kung inaambon man sila minsan, sana tayo na ang magsilbing sinag ng araw na magbibigay ng liwanag, upang makita ang bahaghari pagkatapos ng ulan. 

[peryodismo2425]

Salamin, Salamin, Kanyang Mga Pangarap Alamin

Ni CJ Magdaong | Nobyebre 9, 2024

Guro sa agham, tagapagpayo ng homeroom at science club, at estudyante sa Master’s Degree—iyan lang naman ang mga ginampanan ng isa sa ating mga guro na si Teacher Joyce Cocamas sa kauna-unahan niyang taon sa UPIS.

Madalas natin siyang makita sa pasilyo ng elem o hayskul building na may suot na salamin sa mata at bitbit na mga libro. Kapag nakakasalubong natin siya at bumabati tayo, lagi siyang nagbibigay ng kaway at ngiti. Isang ganap na guro si Teacher Mary Joyce B. Cocamas ng UPIS simula noong 2019. Katulad ng lahat, mayroon siyang mga pagsubok  na hinaharap ngunit mayroon ding mga pinapangarap, hindi lamang para sa kanyang sarili, kundi para sa mga estudyante, guro, at mga kawani.

Nagsimula siya bilang isang student teacher sa UPIS noong 2018 kung saan naging tagapagpanuto niya sina Ma’am Zenaida Bojo at Ma’am E.J. Angeles, na mga guro din ng Agham sa UPIS. Nang makapagtapos dito si Teacher Joyce, gusto niyang maranasan kung paano magturo sa labas kaya sinubukan niya ito sa isang pribadong paaralan sa Greenhills, San Juan. Nang bumalik siya sa UPIS upang makipagkita kina Ma’am Bojo, nabalitaan niya na may opening para sa pagiging guro dito, kaya naman kinuha niya ang oportunidad na ito. 

Sinlinaw ng salamin sa mata ang kagustuhan niyang magturo sa  UPIS. Kapag tinanong kung bakit,  dahil ito sa kalapitan sa kanyang tirahan, kalayaan sa pagtuturo, at kultura ng UPIS. Sa kanyang palagay, naiiba ang UPIS sa ibang mga paaralan. Ani ni Teacher Joyce, mas nararanasan niya ang kalayaan sa pagtuturo dito kumpara sa ibang paaralan dahil pinahihintulutan siyang gumawa ng sariling mga gawain para sa mga estudyante. Samantalang sa pribadong paaralan na kanyang pinasukan, gawa na ang mga aktibidad at pagsusulit kaya mistulang pagbibigay na lamang nito ang kanyang naging trabaho, at hindi pagtuturo ng mas detalyado.

Ulap sa Paningin

Hindi naman maiiwasang magkaroon ng mga hamon ang isang guro na katulad ni Teacher Joyce. Ayon sa kanyang mga karanasan, ang pag-aadjust dito sa UPIS ang una niyang hinarap. Pinagsabay-sabay niya ang iba’t ibang mga tungkulin at gawain tulad ng pagiging guro ng mahigit sa pitumpung estudyante habang nag-aaral para sa Master’s Degree, sapagkat kinakailangan ito para maging permanente sa pagtuturo.

Kulang-kulang at sobrang luma na rin ng mga kagamitan sa paaralan kaya nais ni Teacher Joyce at ng iba pang mga guro sa Departamento ng Agham at Matematika, na maranasan ng bawat estudyante ang paggamit ng mga instrumento sa loob ng laboratoryo. Ngunit dahil nga sa kalagayan na ito, naghahati-hati ang mga grupo sa isa-isang kagamitan, na naglalaan na lamang ng kakaunting oras para sa paggamit. “Gusto namin na lahat tayo magkakaroon ng hands on experience–matutong gumamit, humawak talaga ng microscope sa field. Kaso lang, since kulang ‘yung resources natin, kailangan by group, kulang ‘yung oras natin, hindi lahat talaga nakaka-hands on experience. So, isa ‘yon sa mga struggle namin,” ani ni Teacher Joyce.

Hindi naging madali para kay Teacher Joyce ang lahat ng pagsubok na ito. Ngunit dahil hindi maaaring sumuko; naging determinado siyang isaayos ang mga bagay na kaya niyang kontrolin sa buhay. Para magawa ito, mahalagang nagkaroon siya ng support system mula sa mga nakapaligid sa kanya. Nagbibigay suporta ang kanyang mga kasama sa pagtuturo, lalo na ang mga naging ka-batch niya sa pagpasok sa UPIS. Tumatayong gabay naman ang kaniyang departamento tuwing nahaharap siya sa mga problema sa pagtuturo. Tulad ng pagsusuot niya ng salamin sa mata, nakatulong ang mga taong nakapaligid sa kanya upang maging malinaw ang kaniyang mga tungkulin.

Maliban sa suporta, mahalaga rin ang pag-aalaga sa sarili. Ayon sa kanya, kapag hindi siya nakakatulog nang maayos, bumabagal ang kanyang kilos, mas malabo ang pagdedesisyon, o nagkakasakit. Bilang mga guro, ginagawa nila ang kanilang buong makakaya para masuportahan ang mga pangangailangan ng mga estudyante, kaya nais  paalalahanan ni Teacher Joyce ang mga kapwa-guro na alagaan ang kanilang mga sarili. 

Sinag ng Araw

Sa anim na taong pagtuturo rito ni Teacher Joyce, malinaw ang kanyang mga pangarap para sa UPIS. Inaasahan niya maging maayos ang pasilidad nito at hindi masayang ang mga maaari pa nitong pakinabang sa atin. Nais niya ring magkaroon ng mas maraming kagamitan sa loob ng mga silid, lalo na sa mga laboratoryo ng paaralan upang mas maranasan ng mga estudyante ang paggamit ng mga ito.

Maliban sa mga guro, mayroon din siyang mga pangarap para sa ibang mga kasapi  ng paaralan. Para sa mga estudyante, nais ni Teacher Joyce na magkaroon sila ng mas masustansyang pagpipilian at abot-kayang pagkain sa canteen ng elementarya at high school. Para naman sa mga guro, kanyang pinapangarap na magkaroon ng mas malaking espasyo sa faculty room at mabigyan sila ng sapat na suporta para matustusan ang mga gastusin sa pagtuturo. Sa mga kawani naman, nais niya ng mas malawak na espasyo para sa kanilang pagpapahinga, sapat na suporta, at benepisyo para matustusan ang kanilang mga pangangailangan.

Bukod sa masustansyang pagkain para sa mga bata, inaasam niya rin na magkaroon sila ng mas komportableng pag-aaral kung saan hindi nila kinakailangan mag-alala sa pinansyal na mga usapin, at malubos ang limitadong panahon sa eskwelahan sapagkat hindi panghabambuhay ang ligaya na makukuha natin dito. Kaya isa rin sa mga inaasahan niya para sa mga estudyante ang maging sapat ang kanilang mga natutuhan dito sa UPIS para matupad ang kanilang mga sariling pangarap. Hiling ni Teacher Joyce na makapagtapos sila nang pinagmamalaki ng paaralan—may talino, kahusayan, at mabuting gawi. Malinaw ang mga pangarap ni Teacher Joyce para sa paaralan kahit minsan nasisilawan ang mga salamin niya sa mata, dahil nakikita niya mismo ang mga pagsubok na dinadanas ng bawat miyembro dito. 

Para naman sa kanyang sarili, inaasahan ni Teacher Joyce na mas mapabuti pa ang pagtuturo at madagdagan ang mga itinuturong paksa bukod sa Biology at  Earth Science, nais niyang maturo ang Chemistry, sapagkat interesado rin siya dito. Nais niyang makatulong sa pagsasaayos ng pasilidad sa pamamagitan ng pagkuha ng suporta o donors mula sa labas ng paaralan. Ngunit sa kanyang mga pangarap, isa sa mga pinakatumatak ang masuportahan ang mga estudyante, hindi lamang sa aspeto ng pag-aaral, kundi sa personal na mga problema rin nila.  

“Kahit na pakikinig lang ang kaya kong ibigay, alam nila na hindi sila nag-iisa sa mga hinaing nila.” ani ni  Teacher Joyce.

Bilang estudyante, ang mga guro na tulad ni Teacher Joyce ang nagbibigay sa atin ng sinag ng araw sa tuwing makulimlim ang mga ulap. Sila ang nagbibigay gabay at nagpapalinaw ng mga malalabong paksa. Isa sila sa mga pinakamahalagang bahagi ng ating komunidad sapagkat kahit na hindi sa aspeto ng pag-aaral, nagagamit din natin ang kanilang mga turo sa mga personal nating buhay. Sana lamang sa hinaharap, kapag tayong mga estudyante na ang nakapagtapos at natupad ang ating mga pangarap, magbibigay tayo ng pasasalamat sa mga guro na nagpalinaw ng ating mga tinahak na pagsubok at hindi malimutan ang kanilang mga iniwang aral, hindi lamang sa ating isip kundi pati na rin sa ating pagkatao.