Resim Biterken

[email protected] instagram.com/altasaysu resimbiterken.wordpress.com last.fm/user/resimbiterken

[resimbiterken]

Henri Matisse'nin "The Dessert: Harmony in Red" eseri

Önce esere hakim olan kırmızı rengi ve üzerindeki çiçek  desenlerinden bahsedeceğim. Eserin büyük bir kısmını kaplayan yemek masası, çiçek desenli kırmızı örtüyle kaplıdır. Bu görüntü, duvar için de geçerlidir ve ressam, odada birbirine geçen bu iki öğeyi ustalıkla ayırıp sunmuştur. 

Masada tabak içinde meyveler, dağınık meyveler, şarap sürahileri görüyoruz. Sağ tarafta (eserdeki tek figür) görünen hizmetçi kadın, sakince masayı düzenlemekte. Hizmetçi kadının kıyafeti, kontrast oluştururken saçları, düzenlediği meyvelerle tuhaf bir şekilde uyumludur.

Hizmetçi kadının hemen arkasında bir sandalye görüyoruz. Bu sandalyenin aynısından eserin sol tarafında da var. Az detaylı, tek figürlü ve odak öğesi bulunmayan resimde yer alan bu iki sandalye, bizi geometriye götürüyor. 

Sol taraftan devam ettiğimizde alanın büyük bir kısmını kaplayan bir peyzaj görüyoruz. Bu peyzajın bir tablo mu, yoksa bir pencere mi olduğunu ilk bakışta anlayamasak da onu üç boyutluymuş gibi gösteren pervazından 'pencere' olduğunu çıkarıyoruz. Bu pencere, resme derinlik katmakta. 

Aslında bu resim, kırmızı rengi ve dağınıklıktan ibaret. Dağınıklık, bizi bunu düzeltmekle görevli olan kişi olan (eserde) hizmetçiye götürür. Bu da eserdeki figürü kıymetli kılar ama yine de odağımızı bu figüre veremeyiz. Resim, Rusya'daki Hermitage Müzesi'nde. 

[resimbiterken]

Albrecht Dürer'in "Virgin and Child with Saint Anne" eseri

Resimde sol üstten sağ aşağı ve sonra sol aşağı doğru yerleştirilmiş üç figür görüyoruz.Sağ üstte yer alan figür, eserde yaşça en büyük olan Saint Anna'dır. Azize Anna, Meryem'in annesi ve hem Hıristiyanlık hem de İslam alemi için kutsal bir Azizedir. Azize Anna'nın sağ alt tarafında duran genç kızımız ise Meryem'dir.

Dikkatinizi çekmiştir; Meryem, oldukça genç görünmüyor. 16-17 yaşındaki bir kızın görünümüne sahip Meryem'in bakışları, bizi kucağındaki bebek İsa'ya yönlendiriyor. 

Uyuyan bebek İsa, bize burada 'ölüm'ü hatırlatmalı. Bildiğiniz gibi İsa, çarmıha gerilmiş ve çok acı çekmişti. İşte Azize Anna'nın uzaklara dalmış gözleri, İsa bebeğin kaderine duyduğu endişeden kaynaklı.

Meryem'in bebek İsa üzerinde ellerini birleştirmesi ise Tanrı'ya duyduğu şükranı gösteriyor. Meryem'in omzuna baktığımızda annesinin elini görüyoruz. Bu elbette teselli vermek amaçlıdır. 

Üç nesil arasındaki yaş farkının yaşlı kadın - toy genç kız ve bebek olarak anlatıldığı ve anlatılmak istenenin beden diliyle anlatıldığı eser, 1519 yılında 60 x 49.8 cm'lik ahşap panel üzerine yağlıboyayla yapılmış. 

[resimbiterken]

Rogier van der Weyden'in "Portrait of a Lady" eseri

Siyah V dekolteli bir elbise, altın işlemeli tokasıyla kırmızı kumaş kemeri, siyah bir banta sıkı sıkı topuz yapılmış başının üzerindeki transparan peçesiyle dikkat çeken bu genç kadın, karın hizasında ince parmaklı ellerini birleştirerek ürkek ve narin bir duruş sergilemekte. Beyaz teni, açık renk saçları, duru yüzü ve pahalı kıyafetleriyle aristokrat olduğunu düşündüğüm figür, 15. Yüzyıl Fransa Bölgesi Burgonya modasına uygun. Bunu sanat tarihçileri söylüyor. 

Kısaca özetlemeye çalıştığım figürün dış görünümünde ziyade aslında Weyden'in bu kusursuz figürünü resmederken kullandığı teknik önemlidir. Eser, izleyicinin gözüne hemen çarpacak türden keskin bir dengeye sahiptir. Kadının yüzü, elleri ve bedeninin düzgün çizimi kusursuzluğa çok yakındır. Elbisesinin koyuluğu, tenin beyazlığı ve şeffaf peçesi, farkettirmeden kendini beğendiren önemli öğeler. V dekoltesinden görünen ve başındaki peçeyle uyumlu şeffaf iç giysisi de bu öğeler arasında gizli bir detay. Bu dekolteye biraz dikkat ederseniz, ters elmas biçiminde olduğunu görürsünüz. Aynı şekilde dekoltedeki şeffaf iç giysi de bir başka ters elmastır. 

Figürün alnına doğru çıkık ve yuvarlak başı, yanak çukurlarındaki kırmızılık, düşük göz kapakları ve ten renginden biraz koyu kaşları (yorumcular "olağandışı şekilde geride" bulsa da) ve bir teki görünen kulağı, figürün sakin ve içe dönük haline destek veriyor. Buna, kısaca "beden dili" desek yanılmayız sanırım. 

Yeşil ile mavi karışımı arka plan, ve figüre odaklanmamız için oldukça koyu boyanmış. Bu durum, resmi zamansız ve mekansız yapıyor. Yani bu, sadece bir portredir ve bütün algımız, genç kadına yönelmelidir. 1460 senesinde; 37 x 27 cm'lik panel üzerine yağlıboyayla yapılan eser, Hollandalı ressamın en değerli işlerinden biri.

[resimbiterken]

Hüseyin Avni Lifij'in "Alegori / Savaş" eseri

Ön plandan başlayalım. Üç figür göze çarpar; sol tarafta bize doğru dönük bir yaşlı kadın ve hemen yanında biri çıplak, diğeri yarı çıplak iki genç kadın. Genç kadınlardan biri, bize arkası dönüktür ve diğer iki kadın gibi kendini kaybetmiş bir şekilde yatmaktadır. Bir savaş sahnesine yerleştirilen çıplak kadınlar, pek çok şekilde yorumlanabilir. Çıplaklık, insanoğlunun en korunmasız hali olduğu için bunu savaşta mağdur olan kadınların savunmasız hissetmesi şeklinde yorumlayabiliriz. Veyahut, erkeklerini savaşta kaybetmiş olabilirler. Aynı şekilde Lifij, doğuştan zayıf yaradılışlı olan kadın cinsini çıplak resmederek, savaşta insanoğlunun içinde bulunduğu psikolojik durumu anlatmak istemiş olabilir?

Sol üste baktığımızda yaşlı bir erkek figür görüyoruz. Zayıf, güçsüz, çelimsiz bir halde olan gücüyle yürümeye çalışan bu yaşlı adam, "savaşmak" fillinin insana indirgenmiş anlamını ifade ediyor. Figürün ufuğa doğru bakması, umudu için savaştığı fikrini destekliyor. Ön plandaki kadınlarla zıtlık oluşturan bu anlatı, aslında savaşın bizzat kendisini anlatıyor. 

Sağ tarafta bir parça göl, bulutlar, yük taşıyan birkaç erkek figürü var. Bu öğelerin hepsi, puslu bir kızıllık içinde resmedilmiş. Savaş psikolojisini görsel olarak anlatmak için kırmızı ve sarı rengini tercih eden usta Lifij'in kadın figürlerini çizerken annesini model aldığı bilinmekte. 

[resimbiterken]

Paul Gauguin'in "Christmas Night (The Blessing of the Oxen)" eseri

"Christmas Night (The Blessing of the Oxen)" adlı eserinde, pek de Fransız köylülerine benzemeyen iki insan figürü ve iki öküz görüyoruz. Resimde anlatılmak istenen açıkça okunuyor. Yılbaşı gecesi öküzlerini kutsatmak isteyen iki köylü, onları Mısır işi bir frizin önüne getirmiş. 71 x 82.6 cm ebatlarındaki bu yağlıboya tablo, Indianapolis Sanat Müzesi'nde.

Aralık ayının son günü; yeni yıla girilecektir ve güneş batmıştır. Bunu, ufukta resme derinlik katan kırmızılıktan anlıyoruz. Uzun zaman kar yağmış, lakin şu an yağmamakta. Simsiyah başlıklı iki kadın figürü, başlıklarının siyahından daha açık tonda kıyafetle birbirlerine bakmaktalar. Kadınlar ön planda değil; ana figürlerimüz öküzler. 

Antik Dönem'de öküz; mal ve insan taşımasının yanı sıra eti yenilip gübresinden faydalanılan, derisinden çeşitli eşyalar yapılan, hatta yeri gelince vücut ısısı ve nefesiyle bir 'ısıtıcı' işlevi gören kıymetli bir hayvandı.Günümüzde hala hayvancılığın en kıymetli canlılarından biri olan öküz, özellikle Antik Çağ'da söz ettiğim faydaları sağladığı için köylünün yaşamında büyük yer tutardı. İşte bu sebeple köylü, öküze duyduğu vefa ve minnetini göstermek maksadıyla onu kutsatmaktadır. 

Sağ tarafta, öküzlerin yöneldiği yapı, Mısır figürlerinin yer aldığı ve muhtemelen hayvancılıkla ilgili bir hikayeyi konu alan bir frizdir. Sahip oldukları iki öküzü Noel günü bu frizin önüne getirdiği için muhtemelen köylüler için çok önemlidir. Pek çok yorumcuya göre Gauguin, böyle bir kutsama törenine şahit olmuş ve bu olayı eserine bu sayede bu kadar gerçekçi aktarabilmiştir?

[resimbiterken]

Gustav Klimt'in "Portrait of Friederike Maria Beer" eseri

Aslında söz konusu bayan, 1914'te Egon Schiele tarafından portrelenmişti. Bunu bilen Klimt, bu sebepten portreyi yapmak istemediyse de sonunda ikna oldu ve 200.000 Kron karşılığında eseri tamamladı. Lakin bu eseri yaparken ressam, Maria'dan üzerindeki ceketi tersten giymesini istedi. Bu, Klimt'in dehasını harekete geçirirken arka planla büyüleyici bir uyum yakalamasını sağladı. 

Siyah, arkadan topuzla toplanmış saçları ve beyaz teniyle sanki bir fotoğrafmışçasına gerçek görünen Maria'nın yüzü, arka plandaki Kore işi figür ve desenlerin önünde durduğu için daha da tuhaflaşıyor; akabinde daha gerçek görünüyor. Bu detay, esere bir 'kolaj' havası vermiş.

Maria'nın kıyafetlerine baktığımızda yakası, etekleriyle birlikte kürk detaylı ceketinin üzerindeki renk karmaşası göz yoruyor. Bu görüntü, Maria'nın kürk ceketini tersten giymesi sonucu ortaya çıkmış. Kırmızı dudakları ve elmacık kemiklerindeki kırmızı boyayla bir parça erotizm katılan figürün duruşundaki anlam, daha çok bir 'amazon' havasında. 

1891 senesinde doğan Avusturyalı Maria'nın yaşamı nasıl geçti, bilmiyoruz; lakin 1980 senesinde mutsuz sonla biten evliliği sonrasında intihar ederek öldüğü bilgisi biyografisinde yazıyor. Klimt'in Maria'nın karakteristik özelliklerine göre resmettiğini düşündüğüm bu portre, İsrail'de sergileniyor. 

[resimbiterken]

Nicolas Poussin'in "The Massacre of the Innocents" eseri

İncil'deki bu hikayeden daha önce Rubens'in aynı adı taşıyan tablosunu yorumlamaya çalışırken bahsetmiştim. 'Kutsal Aile', yani Meryem, Yusuf ve Bebek İsa'nın Mısır yolculuğunun (bu yolculuğu Carracci resmetmişti) sebebini gördüğümüz bu tablo, 147 x 171 cm ebatlarındaki kanvas üzerine yağlıboyayla yapılmış. Tablo, Fransa'daki Conde Müzesi'nde sergileniyor. 

Poussin, esere, zemine yakın; yani düşük bir açıdan bakmamızı istemiş. Biz, elindeki kılıçla ayağını göğsüne bastığı bebeği öldürmeye hazırlanan Romalı askerin caniliği ile can havliyle ellerini iki yana açmış bebeğin masumiyeti arasındayız. Acı içinde haykırarak askerin kalçasına sarılan kadın figürü ise tahmin edeceğiniz gibi, bebeğin annesi. "Masumların Katli" konusunu işleyen her tabloda 'anne' figürü "Meryem"; katledilen bebekler ise aslında "İsa"dır. Daha doğrusu bu kutsal ikilinin safiyetine sahiplerdir. 

Eserin sağ tarafında bebeği katledilen bir annenin feryadı izleyicinin içine işler. Sol taraf ise sağa göre daha yavaştır. Kılıcını bebeğe kaldıran askerin hareketi, bebeğin ellerini kaldırışındaki teslimiyet sanki zamanı durdurmuştur. Poussin dikkatimizi sağdaki annenin acısını içimizde hissetmemizi isterken acaba soldaki ahengi farkedip esere daha sanatsal bir bakışla bakmamızı istiyor olabilir mi?

Arka planda mavi kıyafetli bir kadın görüyoruz. Bu kadın, yüksek ihtimalle oğlunu Romalı askerlere kaptırıp kontrolsüzce acısını yaşamakta. Daha da arkaya gidersek bir yapıyla karşı karşıya geliriz. Bu, bir tapınaktır. Zamanında Atina ile Mora Yarımadası'nı birbirine bağlayan şehir devleti Korint'te inşa edilen bu yapıyı Poussin, özellikle eserine yerleştirmiş olmalı. 

[resimbiterken]

Twitter hesabım

http://twitter.com/neymarcunyir11

[resimbiterken]

Francesco Hayez'in "Melancholy Thinking" eseri

Resimde gördüğünüz kadın figürü, ressama poz veriyor. Sağ dirseğini yasladığı duvar çıkıntısı ve sağ elini tutan sol eliyle bize doğru dönük duran figürün hemen solunda farklı türlerden çiçeklerin oluşturduğu bir vazo içindeki demet, esere hem portre hem de natürmort özelliği yüklüyor. Çiçeklerin serbest görüntüsüyle figürün üzerindeki elbisenin dağınık duruşu uyum içinde. 

Figürün üzerindeki omuz dekolteli mavi tonlarındaki elbisesinin sol omzu bütünen aşağı kaymış, lakin genç kadın bundan pek haberdar görünmüyor. Yüzündeki sakin ve melankolik ifadeye baktığımızda, genç kadının depresyonda olduğu net bir şekilde anlaşılıyor. Hayez, sanki bütün yeteneğini kadının yüz ifadesini resmederken kullanmış gibidir. 

Açık tenli kadının el bilekleri ve omuzlarının açıkta oluşu, ona erotik bir hava katıyor. Aynı şekilde mavi elbisesinin dağınıklığı, yine erotik atmosferi desteklemekte. Bununla birlikte dönem kadınlarının yaptığı gibi topuzla tutturulmayıp gelişigüzel bırakılan koyu renk saçları, erotizmi açık omuzlardan bile daha çok çağrıştırmakta. 

Sol arka tarafta gölgesinin vurduğunu gördüğümüz figür, bir kadının melankolik halinin Hayez tarafından yorumlanmasıdır. 1842 senesinde tamamlanan 140 x 104 cm'lik yağlıboya tablo, Milano'da özel bir koleksiyonda saklanıyor. 

[resimbiterken]

Ali Sami Boyar'ın "Ayasofya" eseri

1892 yılında, yani 12 yaşında ilk resim dersini okuldaki resim hocası Kaymakam Şükrü Bey'den alan Boyar, 21 yaşında Harbiye'den 'Teğmen' rütbesiyle mezun oldu. Bir sene geçmeden içinden hiç atamadığı tutkusu resme yönelen Boyar, Sanayi-i Nefise'ye (bugünkü Mimar Sinan GSF) girdi. Osman Hamdi başta olmak üzere pek çok önemli ressamdan ders aldı ve 1935 senesinde Ayasofya Müzesi Müdürlüğü'ne atandı. 6 yıl sonra da bu yapıyı konu alan bir kitap yayınladı. 1967 senesinde son nefesini veren Ali Sami Boyar'ın Ayasofya'nın içten görünümünü resmettiği bu eser, tarihi açıdan büyük önem taşır. 

532 yılında Bizans İmparatoru 1. Justinian tarafından yaptırıldığı bilinen Ayasofya, bir katedraldi. 1453'te Sultan Mehmet'in fethiyle alınıp camiye dönüştürülen eser, iki dini bir araya getirdi ve ortaya büyüleyici bir dini/ tarihi atmosfer çıktı. Bugün hala aynı atmosferi koruyan bu yapı, mimari açıdan da önemlidir. İki mimar; Miletli Isidoros ve Trallesli Anthemius'un tasarladığı yapı, Boyar'ın göreve başladığı 1935'ten beri müze olarak hizmet vermekte. 

Açımız, Ayasofya'nın iç mekanı; zeminden birkaç basamak yukarıda bir yer. Tavandan sarkan dev avizeler, kahverenginin koyu tonlarıyla boyanmış sütunlar, yapının üst katlarının da zeminle aynı büyüleyici hava sahip olması ilk dikkat çekenlerden. Resmin en üstüne baktığımızda yapının tavanı değil; dev iki kemer görüyoruz. Bu kemerler, bizi mekanın zaten içinde olmamıza rağmen 'giriş'e, hep girişe yönlendiriyor.

Ressamın detaylı resmettiği eserinde sanatsal açıdan en değerli özellik, derinlik algısını da yaratan 'ışık' unsurudur. Işığın yapı içindeki seyri, Ayasofya mimarisine daha çok hayran olmamızı sağlarken ışığın gelişi ve dağılımı, mekanın gerçekten içindeyken yukarıya baktığımızda hissettiğimiz yükseklik algısını veriyor. Esere baktığımızda mimariye o kadar odaklanırız ki müzeyi ziyarete gelen iki küçük kız çocuğu figürünü (yazının son paragrafına ekleyerek yaptığım gibi) çok geç farkederiz. 

[resimbiterken]

Raphael'in "Portrait of a Young Man" eseri

Yarım büst şeklinde resmedilen bu genç adam, bir kısım sanat tarihçisine göre Raphael'in kendisi. Lakin bizim tam olarak güvendiğimiz yegane sanat adamı Giorgio Vasari, bu gencin Raphael olmadığını söylüyor. Vasari'ye güveniyorum. 

Gelelim figürümüze. Sol profilden poz vermişse de bu genç adamın beyaz yüzü doğrudan bize dönük. Dönem genç burjuva delikanlıları arasında moda olan uzun saçlarıyla etkileyici bir uyum yakalayan omzuna attığı kürk, onun üst tabakadan biri olduğunu apaçık gösteriyor.  Aynı şekilde üzerindeki şair gömleği, başındaki şapkası, vakur ve nazik duruşu da bu fikrimi destekliyor.

  İç mekanda olan genç adamın açık renk yüzüyle duvarın rengi uyum içinde. Bu açık renk uyumu, figürün omzundaki kürkü daha fazla ortaya çıkarıyor. Mekan dedim; eserin sol tarafına duvar çizilmişken sağ tarafında bir peyzaj görüyoruz. Figürün içinde olduğu yapının penceresinden görünen bu peyzajda gökyüzü, ağaçlar, dağlar ve bir kale görüyoruz. 59 x 75 cm'lik ahşap panel üzerine yağlıboyayla yapılan esere derinlik veren bu peyzajın İtalya'da olduğunu tahmin ediyorum.

[resimbiterken]

Rembrandt'ın "A Man Seated Reading at A Table in A Lofty Room" eseri

Neredeyse sadece kahverengi, sarı, siyah ve beyaz kullanılarak yapılan tabloda çok net bir ayrım var. Üst ortada dikdörtgen bir alan hariç bütünen karanlık olan sessiz sakin esere bakarken sanki okuyan birini rahatsız ediyormuşuz gibi bir his içine giriyoruz. Sol tarafta gördüğümüz erkek figürü, masaya dayanmış; bütün aklını ve dikkatini önündekini kitaba vermiş. Bu durumda ona "filozof" unvanını rahatlıkla yakıştırabiliriz. 

Resim hakkında yapılan analizlerde, figürün önündeki kitabın apokrif kitaplardan Tobit metni olduğu yazıyor. Yahudi olup olmadığı çok tartışılan Rembrandt, bu eserine bir din adamından ziyade bence bir teologu yerleştirmiş. Benim fikrim bu yönde. 

Eserin üst orta kısmındaki ışık, pencereden geliyor. Okuyan bir kimsenin içinde bulunduğu karanlık odaya belli bir noktadan gelen ışık, istisnasızdır; her daim "Aydınlanma"yı anlatır. Hollandalı'nın işinde de bunu görmekteyiz. Başka bir açıdan baktığımızda, sağ taraftaki merdiven basamakları ve tavanın bu kadar yüksek oluşu, buranın bir ev olamayacağını zaten gösteriyor. Yalnız başına okuyan adamın felsefi bir meditasyon yaptığını söyleyebiliriz?

[resimbiterken]

Caravaggio'nun "Sleeping Cupid" eseri

"Sleeping Cupid", yapılış sebebi, kendinden daha önemli eserlerdendir. Çünkü Caravaggio bu eseri Malta Şövalyesi Alof de Wignacourt'un siparişi üzerine 1607 yılının Temmuz'undan 1608 yılının Ekim ayı arasında hazırlamıştır. Peki nedir "Malta Şövalyeliği"? Kısaca açıklayayım; 

Bilindiği kadarıyla 1080 yılında Kudüs, Müslümanlar'ın kontrolündeyken Kudüslü yaşlı Hıristiyanlar'ı tedavi etmek maksadıyla St. John Hospital adında bir tedavi merkezi kuruldu. "Hastane" manasına gelen "Hospital" kelimesinin kaynağı belki de buna dayanıyor olabilir? Bir süre sonra Papa 2. Paschal, bir ferman yayınladı ve bu oluşumda yer alan hastabakıcıların "Hospitaliyer Şövalyeleri" olarak anılmasını emrederek burayı resmen bir askeri tarikat haline getirdi. O vakitten itibaren keşişlerin de dahil olabildiği Hospitaliyer Şövalyeleri, ciddi savaşlara girip adını tarihe yazdırdı. 

İşte bu eseri sipariş eden de Caravaggio'nun portresini de yaptığı Malta Şövalyesi Alof de Wignacourt'tur. Bu sebepten figürümüz Cupid, görmeye alışık olduğumuz halinden uzak, kanadının üzerine kıvrılmış uyumakta. Buradaki konu, Aşk'ın uyumasından fazlası; dünyevi zevklerden uzaklaşmaktır. 

9-10 yaşındaki çocuk bedeninde, fakat biraz daha olgun bir hale sahip olan Cupid, 'tombul' diyebileceğimiz vücut formunda karşımıza çıkıyor. Sol üç çeyrekten gördüğümüz yüzünde derin bir uykuda olduğu anlaşılan Cupid'in yayını bırakıp oklarını bir yastık gibi kullanması, dünyevi zevklerden uzaklaşma mesajını destekliyor. Yani, kanatları ve oklarını görmesek bu figür, 10 yaşında uyuyan bir çocuktan fazla değildir. 

[resimbiterken]

Giorgione'nin "The Tempest" eseri

Resmin sağ tarafında bebeğini emziren bir anne figürü var. Bu figür, sıradışı duruşuyla dikkat çekiyor. Çünkü emziren bir anne, bacaklarını bu şekilde açıp bebeğini böyle tutmaz. Bu durum, figürün İsa'yı emziren Meryem olma ihtimalini yok ediyor. Bazı yorumculara göre bu kadın, bir fahişe ya da çingene? Öyle ya da böyle, anne olmaya hazır olmayan bir kadının bebeğini sahiplenme içgüdüsünü gördüğümüz bu kadın, 15. Yüzyıl'da yapılmış bu eserde doğrudan bize baktığı için önemli bir konuma sahip.

Sol taraf baktığımızda bir genç adam figürü görüyoruz. Kimine göre bir çoban olan bu figür, dönem İtalyası'nın La Compagnie della Calza denilen Venedik eğlence gösterilerinin erkek göstericilerinden biri. Bunu çift renkli çorapları ve kıyafetlerinden anlıyoruz. Elinde uzun bir sopa bulunan bu figür, bebeğini emziren anneden tarafa bakıp gülümsüyor; lakin baktığı onlar değil. X ışınlarıyla bakılan eserde bu erkek figürün yerinde büyük bir leylek var. Leylek, 'anne sevgisi'ni simgeliyor. 

Figürün hemen arkasında bir dikdörtgen sütun ve üzerinde silindir şeklinde iki sütun görüyoruz. Tarihi açıdan pek çok anlama gelebilen bu sütunlar, eserin ahlaki alegori içerebileceği şüphesini destekliyor. Geriye baktığımızda; bize doğru gelen nehrin üzerinde tahta bir köprünün varlığı dikkat çekiyor. Tarihçiler tarafından Mısır olduğu düşünülen bu yerdeki beyaz renkli yapılar, bir diğer önemli unsur. 

Sağ tarafta gri çatılı yapıya yakından bakalım. Çatısında bir leylek görüyoruz. Yukarıdaki paragrafta, erkek figürün yerine bir leylek yapıldığını; daha sonra ressam tarafından düzeltildiğinden bahsetmiştim. Bu leylek, anne sevgisi veyahut barışın simgesi olabilir. Gökyüzüne baktığımızda ise fırtına öncesi bir zamanda olduğumuzu anlarız. Yani, eserdeki zamandan bir süre sonra büyük bir fırtına çıkacaktır. 

Daha ileride bir başka beyaz yapı var. Kahverengi tonlarında bir sembolün seçilebildiği bu yapının duvarı, Giorgione'nin dehasını bir kez daha ortaya koyuyor. Bu sembol, İncil'deki Markos Bölümü'nün yazarı olan Aziz Markus'un Aslanı'dır. 

[resimbiterken]

Jacob Isaacksz van Ruisdael'in "The Jewish Cemetery" eseri

Mekan, Amstel Nehri yakınlarındaki Ouderkerk Yahudi Mezarlığı. Buraya birkaç kez gelen Ruisdael, yerinde pek çok eskiz hazırladı ve 1655 - 1660 arasında bu ve en aşağıda paylaştığım ikinci versiyonu resmetti. Gerçekte, mezarlığın içinden akan bir nehir yok sağdaki ağaç yok. 142.2 x 189.2 cm ebatlarındaki tablo, Detroit Sanat Galerisi'nde yer alıyor. 

Nesnel olarak bakınca tabutlarla ve gökyüzüyle yaratılan karanlık atmosfer, Ruisdael'in kullandığı kapalı renklerle desteklenerek eseri daha bunalımlı bir hale getirmiş. Sağ üst tarafta yıkık bir yapı görüyoruz. Bu yapı, mekana 'terkedilmiş' havası veriyor. Bunun zıttını veren diğer detaylara bakalım;

Eserin sol orta kısmında görünen yarım gökkuşağı ve sağda oldukça canlı ve sağlıklı görünen ağaç, esere adeta "ben yaşıyorum" dedirtiyor. Yıkık bir yapı ve mezarlığın bizi direkt Ölüm'e götürdüğü resimde Yaşam'ı bu kadar açık ifade eden öğeler, Ruisdael'in yaptığı başarılı alegoridir. 

[resimbiterken]

Annibale Carracci'nin "Landscape with the Flight into Egypt" eseri

Hikayeyi, Peter Paul Rubens'in "Masumların Katli" adlı eserini yazarken anlatmıştım. Yahudiye Kralı Hirodes, Meryem adlı bir kadının Mesih doğuracağını haber alınca bölgede 2 yaşından küçük tüm erkek bebeklerin öldürülmesini emretmiş ve Roma askerleri bunu yerine getirmişti. Bu katliamı haber alan Yusuf, ailesini korumak için Meryem ile bebek İsa'yı alıp Mısır'a kaçtı. Bu sayede hayatta kalan Kutsal Aile'nin bu yolculuğu, Carracci'nin resminin konusunu oluşturuyor. 

Kutsal Aile'nin yolculuğundan ziyade bir peyzaj işi olan resimdeki en önemli nokta, figürlerden ziyade arka planda gördüğümüz Mısır'dır aslında. Bulutların arasından beliren ufuk çizgisi ve kahverengi geniş bir kaleyle derinlik algısı yaratan eserin zeminine baktığımızda İsa'yı kucaklamış Meryem (koruyucu rolü) ve arkalarında siyah bir ata yol gösteren Yusuf'u görüyoruz. Meryem'in üzerinde, klasik kırmızı elbisesi ve lacivert pelerini var. Yusuf ise gerçeğe uyularak yaşça daha olgun resmedilmiş. 

Konusu "yolculuk" olan eserde yola çıkan, salt Kutsal Aile değil; sağda gördüğümüz üzere hayvanlarını otlatan çobanlar ve suya baktığımızda sandalla gezen bir yerliye de rastlıyoruz. Yani resim, Milattan sonraki dönemin en mühim kişilerinden olan Kurtarıcı İsa ve onu korumakla yükümlü ailesi, neredeyse yok sayılarak adeta Barok Dönemi eseri olarak karşımızda. 

Eninden ikiye kesilmiş yarım daire biçimindeki eserin bu şeklinin sebebi, Roma'daki bir şapelin (bugünkü Doria Pamphilj Galerisi) zemin katı için yapılmış olmasıdır. Kardinal Pietro Aldobrandini'nin siparişiyle yapılan eser, 122 x 230 cm ebatlara sahip. 

[resimbiterken]

Pablo Picasso'nun "Portrait of Dora Maar" eseri

Siyah saçlı, iki burunlu bir kadın başı görüyoruz. Aslında gördüğümüz iki burun değil; başın, iki farklı açıdan aynı anda görünümüdür. Soldaki kırmızı göz, sağdaki yeşil göz; her iki göz de doğrudan bize bakmakta. Kırmızı dudaklar, kırmızı küpeyle kadınsı bir uyum oluştururken tek elini yanağına götüren figürün bakımlı eli ve kırmızı ojeli tırnakları, kadınsılığını iki katına çıkarmış. Bir diğer kırmızı detay da yanağında; saplı bir elma şeklinde boyanan yanakta dikkatli bakınca küçük bir limon da görünüyor. Ekşi ile tatlının bir arada bulunması kadınlığa veyahut doğrudan Dora Maar'în şahsına bir gönderme olabilir. 

Siyah saçlarıyla uyumlu giydiği siyah ceketinin içinde geometrik desenli bir bluz var. Altında ise kırmızı kareli bir etek. Farklı yöne doğru çizilmiş çizgilerin bir arada bulunuşu, Picasso'nun Kübizm akımına verdiği bu eseri daha da ilginç kılarken eserden biraz uzaklaşıp figürün bir sandalyede ve bize çok yakın mesafede oturduğunu farkediyoruz. Koyu renkli ahşap sandalyenin tasarımı da yine geometrik açıdan incelenebilir. 

Mekan, iç mekan. Figür üzerinde kullanılan mavi, kırmızı, sarı ve yeşil renkleriyle enlemesine ve diklemesine çizgilerden duvar görüntüsü yaratan Picasso, buranın br kutu gibi görünmesini sağlamış. Resme bütünen bakınca Dora'nın bir hapishanede olduğu düşünülebilir; lakin kanımca mekan daha derin. Dora'nın kendi kendini zihinsel sınırları içinde hapsettiğini anlatmaya çalışan ressam, bunun için beyaz arka plan üzerinde çeşitli renklerle tuğla görüntüsü veriyor. 

1937 senesinde, 92 x 65 cm'lik kanvasa yağlıboyayla tamamlanan "Portrait of Dora Maar" adlı bu tablo, Paris'teki Picasso Müzesi'nde sergileniyor.