Gerçeklik algımız ve mantığımız çalışırken birçok sebeple objektiflikten sapmaya uğruyor. -Bir konudaki ilk öğrendiğimiz bilgi her zaman yeni öğrendiğimiz bilgide sapma yaratıyor. Örneğin bir şeyin değerini, fiyatını değerlendirirken hafızamızdaki ilk bilgiye göre kıyaslama yapıyoruz. -Bize bir değere mâl olan şeye mantıksızca daha fazla bağlanıyoruz. Örneğin bir şeye zamanımızı ya da paramızı verdiğimizde onu bırakmak bizi daha çok yaralıyor. - Var olan inançlarımızla uyumlu doğruları arıyoruz. Diğer bilgileri göz ardı etmeye meyilliyiz. - Dunning-kruger etkisi: Daha çok bildikçe daha az güveniyoruz. Bir konuda uzmanlaştıkça o konuda bilmediklerimizin daha çok farkına varıyoruz. - Geri tepme etkisi: Temel inançlarımıza meydan okunması bizim onlara daha güçlü bir şekilde inanmamıza yol açıyor. Kişiliğimizin bir parçası haline getirdiğimiz inançlara meydana okunulduğunda bunu kendimize ve kimliğimize saldırı olarak algılıyoruz. - Barnum etkisi: Bulanık verilerde boşlukları doldurarak bilgiyi kişiselleştiriyoruz. Örneğin falcıların söylediklerini kişiselleştirerek onların doğru söylediğini düşünüyoruz. - Geçmişi olduğundan daha iyi, geleceği olacağından daha kötü algılıyoruz. - Çerçeveleme: Birçoğumuz sınır olmadan düşündüğümüzü sanarız halbuki bilginin ulaşım şekli ve içeriği biz de sınırlar oluşturuyor. - Her ne kadar adil olduğumuzu düşünsek de her zaman bir grupta en sevdiğimizi bize en çok benzeyeni seçeriz. - Kendimizi duruma göre değerlendirirken karşımızdakini karakterleriyle değerlendiririz. Örneğin uykusuzken yavaş hareket ettiğimizde yavaşlığımızı uykusuzluğumuza bağlarız. Karşımızdaki kişinin yavaşlığını ise yavaş bir insan olmasına. - En son durumunuz, güçlü duygunuz, hafızanızdaki farklı bilgiler yaşadığınız durumda ilk aklınıza gelen ve ilk kabul ettiğiniz yargıları yaratır - Bir şeyi çok iyi anladığınızda ve yapabildiğinizde başka bir kişinin onu anlayamayabileceğini ve yapamayabileceğini daha güçlükle hatırlarız - Başarısızlıklarımızı dış faktörlere, başarımızı kendimize bağlamaya yatkınız. #barnumeffect #barnumetkisi #duningkrugereffect #geritepmeetkisi https://www.visualcapitalist.com/24-cognitive-biases-warping-reality/ (Sarıyer, İstanbul) https://www.instagram.com/p/CYIEta3oNSB/?utm_medium=tumblr
