#baytatil

[baytatil]

https://baytatil.blogspot.com/2021/04/urfa-hakknda-ksa-bilgiler-2.html

[baytatil]

Urfa Hakkında 2

Harran…

Zamanında ana yolların birleşme noktasında, ticaret hayatının yoğun olduğu, kapalı çarşılarla dolu, zengin bir yerleşim yeriymiş. Akadca metinlerde  Har-ra-na olarak geçer, anlamı; seyahat, kervan, kesişen yollardır. Akdeniz’i Pers topraklarına bağlayan bir konumdadır. Yaklaşık 4300 yıldır adı değişmemiştir. Hitit tabletlerinde, Hititler ile Mitanniler arasında yapılan bir anlaşmada Harran adı geçer. “Bu antlaşmaya Harran’daki Ay(Sin) ve Güneş Tanrısı şahit olsun…”

Urfa Devletinin Hristiyanlığı kabul ettiği dönemden çok daha ileriki zamanlarda Harran’da putperestlik devam etmiştir. Harran Sabiizmin merkezidir.

Zamanında Daysan ve Cüllab nehirleri arasında, bereketli topraklara sahip bir yer olan Harran zamanla bu ırmakların kurumasıyla zor günler geçirir. Yeniden canlanması GAP Projesi ile olur. Bugün ağırlıklı olarak pamuk (%70) tarımı yapılmaktadır, pamuğu %15 buğday ve %15 mısır tarımı izler. Harran bereketli günlerinde pamuklarının kalitesi ve tartı aletlerinin ünü ile anılırmış. Bugünde bölge ekonomisi pamuğa dayalıdır.

Kümbet Evleri

Dünyada çok özel bir mimariye sahip olan evler Harran’ın simgesidir.100-150 yıllık evler, kare planlı birimlerin bir araya getirilmesiyle ihtiyaçlar doğrultusunda genişletilebilecek şekildedir. Evler tarihi kentin yıkılmış yapılarından toplanan taş ve tuğlalar ile toprak sıvadan yapılmıştır. Kubbeler beden duvarının üstüne örülen bir kasnak üzerine bindirme tekniği ile tuğlalardan örülerek yapılır. Antik şehirden çıkan tuğlalar pişmiş topraktan olduğu için çok dayanıklıdır. Kubbe kısmında en tepede hava sirkülasyonu ve aydınlık için bir delik bırakılır. Ama bu açıklık yağmur girmeyecek şekilde ters v şeklinde 2 tuğla ile örülür. Evler dıştan elle uygulanan bir sıva ile kaplıdır, içtede sıva belli bir yüksekliğe kadar yapılır.

1979 yılında Sit Alanı ilan edilir. Bu tarihten sonra antik şehirden malzeme almak yasaklanınca yeni ev yapımında doğal olarak son bulur. Harranlılar da beton evlerde yaşamaya başlarlar, sur dışında yeni mahalleler oluşur.

[baytatil]

Güneydoğu Bölgesi’nin Kültür başkenti Urfa

Tarih boyunca Edessa, Ruha, Urha olarak anılmış. Edessa adını Büyük İskender vermiş, doğduğu şehrin adından dolayı. Urha, Süryanice ‘sulak yer’ demek. Araplarda Ruha olarak anılmış. GAP Projesi ile yeniden hayat bulmuş. Güneydoğu Torosların orta kısmının güney eteklerinde, Kuzey Mezopotamya’da yer alır.

Şehir merkezinde İbrahim Peygamber’in doğduğu mağara, Urfa Kalesi, Balıklı Göl, Arkeoloji ve Mozaik Müzesi, Tarihi Hanları ile sizi bekleyen Urfa’nın çevresinde de çok özel tarihi yerler bulunmaktadır.

Soğmatar

Suk, çarşı ve matar, yağmur sözcüklerinin birleşmesinden gelir adı. Yeni yerleşimin adı da Yağmurlu ’dur.

20.yy. ın başlarında, arkeoloji ’ye meraklı, Fransa’nın Bağdat Konsolusu Henri  Pognon köye giriş yolunun sağında dağa oyulmuş, üç tarafında insan boyutunda kabartmalar ve Süryanice yazılar bulunan bir mağara keşfetmiş, mağarada Onun adıyla anılır, Pognon Mağarası. Soğmatar da Harran gibi Sin’in merkezlerindendir ve M.S.2.yy. da olsa Sin Kültürünün somut kalıntılarını barındırması ile çok önemlidir.

Üstünde sunak yeri bulunan ve Kutsal Tepe diye anılan yerin çevresinde dokuz tepe daha vardır. Bu tepelerin giriş yerlerinin hepsinin Kutsal Tepe’ye bakması  belki de  gezegenler, ay ve güneşi temsil eden bir düzenlemedir.

Şuayip Antik Şehri

Yüzlerce yeraltı mağarası ve Roma-Bizans kalıntıları bulunuyor. Şuayip Peygamber buraya geldi mi bilinmez ama mağaralardan biri Onun Makamı olarak ziyaret edilir.

Han El-Ba’rur Kervansarayı

Tek Tek Dağları yakınında, Harran –Bağdat yolu üzerinde yer alır.13.yy. Eyyubi Döneminde inşa edilen kervansaray yazlık kışlık bölümleri, hamamı ile Selçuklu Kervansaraylarının tüm özelliklerini taşır.