EU wil geen ministerie van waarheid, maar eigenlijk ook weer wel
Volgens de Europese Commissie is nepnieuws een gevaar voor de samenleving en moeten platforms als Facebook en Google er harder tegen optreden. “We kunnen het niet toestaan dat onze samenleving wordt gemanipuleerd,” zei eurocommissaris Vera Jourova.
De vraag is natuurlijk wat er wordt verstaan onder nepnieuws. “Wij willen geen ministerie van waarheid creëren. De vrijheid van meningsuiting staat niet ter discussie,” zegt Jourova. “Er wordt in georganiseerd verband wantrouwen gezaaid en de democratische stabiliteit wordt ondermijnd. Het zou naïef zijn om dit toe te staan. De desinformatie over coronavaccins is een goed voorbeeld. We willen niet dat desinformatie onze kans om zeep helpt om door vaccinatie uit de corona-ellende te komen.”
Wie verspreidt vooral nepnieuws? Dat is volgens professor Cees Hamelink de overheid. “Het idee bestaat dat de grote producenten van nepnieuws de sociale media zijn, maar we moeten ons heel goed realiseren dat degenen die ons op grote schaal voorgelogen hebben en propaganda hebben bedreven, de overheden zijn,” zei Hamelink onlangs in Café Weltschmerz.
“De geschiedenis zit vol met voorbeelden waaruit blijkt dat overheden zeer onbetrouwbare partners voor burgers zijn.” Professor Hamelink noemt als voorbeelden 9/11, de oorlog in Afghanistan, de inval in Irak en ook de nazipropaganda van Goebbels. “Overheden hebben er vaak belang bij om de informatie een beetje bij te kleuren.”
Lange tijd schreven de media dat er massavernietigingswapens waren gevonden in Irak. “Wat me heel erg lang heeft gestoord, was dat op de voorpagina van NRC Handelsblad naar aanleiding van de speech van Colin Powell – waarin hij zei dat ze definitief bewijs hadden dat er massavernietigingswapens waren gevonden – stond dat we eindelijk de feiten weten. Dat hadden die jongens en meisjes beter kunnen weten. Als zij hun huiswerk hadden gedaan, dan hadden ze geweten dat van het verhaal van Powell heel veel helemaal niet kon kloppen. Colin Powell heeft dat later ook toegegeven. Daar zijn we op grote schaal misleid.”
“De grote leugenaars, dat zijn de overheden. De media fungeren vaak als hun doorgeefluik.”
