#hetongewildewesten

[freekdesmedt]

#HOW — Geen podcast over waarden

Het mag geen filosofie-podcast worden, of geen podcast over filosofie.

Het mag ook geen historisch overzicht van de grote denkers worden, van Aristoteles tot Zarathustra, daar zijn al boeken genoeg over. We gaan geen filosofen analyseren, we gaan niet debatteren wié nu de grootste is (dat zijn toch Marx en Plato, als je even rondvraagt), noch wie hem of haar het meest gelezen heeft, of het beste begrepen – daar mag het allemaal niét over gaan.

Ik wil dus ook geen gesprekken met ‘de beste ambassadeur van het gedachtegoed’ van Michel Foucault, of Immanuel Kant, of Julia Kristeva, of een andere Prof. Dr. Helmut Namedropper. En al zeker geen debat tussen mensen die jaren hebben doorgestudeerd over een specifieke stroming (hoeveel Verlichtingsfilosofen kunnen er op één naald dansen?), die dan hun zelfgeschreven cursus nog eens mogen komen rechtvaardigen.

Waarover mag het dan wél gaan?

Wel: over “westerse waarden” dus. En hoe eraan te ontsnappen. Want waarden zijn, net als de meeste woorden, wapens. En er worden misschien wel veel opiniestukken mee geschreven, we praten er nog altijd te weinig over. Ik wil er méér over praten. (Ik schrijf er al een beetje over, maar dat zijn meer vragen zonder antwoord.) En dat hoeft zeker niet énkel met Bart De Wever zijn (al mag dat zeker wel).

Het punt is net dat ‘onze’ waarden ‘van ons’ zijn – je zou kunnen zeggen dat ze zonder centrale autoriteit bestaan, dat ze feitelijk gedragen (moeten?) zijn door een meerderheid van het volk, of de burgers, en dus niét ‘door God gegeven’ (of toch niet meer), maar stevig geworteld in zaken als vrijheid van meningsuiting, scheiding der machten, de Verlichting, secularisme, gelijkwaardigheid, individualisme, de rechtstaat, solidariteit (of ga ik nu al te ver?) en zo meer. Het zijn de blinde vlekken, vage grenzen en grote onvolkomenheden waarover ik het wil hebben.

Geen interview, maar een gesprek. Niet in de studio, maar ergens comfortabel. Niet live, maar als podcast.

En ook niet met een al te specifiek doel (een herwaardering aller waarden?), maar vooral met een vertrekpunt, een insteek.

Een begin. Geen einde.

Ik ben geen kenner, en ik wil het ook niet worden.

Ik wil domme vragen stellen, en slimme antwoorden krijgen. Ik wil zekerheden ontmantelen. 

Het Ongewilde Westen.

Wat denk je?

[freekdesmedt]

#HOW — Wat heet representatief?

Als we ervan uitgaan dat onze volksvertegenwoordigers daadwerkelijk het volk vertegenwoordigen, dan lijken we hopeloos verdeeld. Als we dan ook nog eens enkel de krantenkoppen lezen, onmiddellijk kamp kiezen — wat we nu eenmaal altijd doen — , en het bijhorend artikel alvast delen met iedereen in onze filter/feedback-loop, dan krijg je inderdaad staalharde, tegenstrijdige waarheden.

Als we ervan uitgaan dat voornamelijk bange blanke bejaarden gekozen hebben om zich van de Europese Unie af te snijden, terwijl de jongeren net aansluiting willen, dan kan je van een generatiekloof spreken. Als we er dan ook nog eens van uitgaan dat een niet-kritische massa zich domweg om de tuin heeft laten leiden door meester-manipulatoren, dan moeten we onze nieuwe meesters erkennen...

Wat plaats jij daar tegenover? En wie representeer jij?

~

Als we ervan uitgaan dat de lone wolf een symptoom is van een grotere, bredere, wapencultuur, dan kan het gaan lijken alsof iedereen die tégen een strengere wapenwetgeving is, de moordpartij goedkeurt...

Als elke zwarte man een gemeenschap vertegenwoordigt, wanneer hij wordt vermoord door een politieagent (die de overheid vertegenwoordigt), dan is de Burgeroorlog inderdaad nog aan de gang...

Als we denken dat de getaande terrorist de (grootste) religie van zijn (groot)vaderland vertegenwoordigt, dan lopen onze straten over van dreiging...

Als we vinden dat de sultan negatief afstraalt op zijn besnorde onderdanen, dan wordt het lekkerste, hartigste eten gemaakt door fascisten...

Als de man in de truck half-Tunesisch is, dan is het Frankrijks schuld: koloniseren was geen goed idee...

Waar eindigt de speler, en begint de bal?

Waar het begint het spel?

Ik kan niet zeggen dat ik weet hoe ik het moet aanpakken, of welk punt ik wil maken (vertegenwoordig ik daarmee een generatie?), maar: wij representeren erop los, en dat doet ons geen goed. Wij veralgemenen en geloven dat onze veralgemening steek houdt — wij denken dat wij de enigen zijn die niét veralgemenen...

~

Je wil dat iedereen vertegenwoordigd wordt: in de politiek, in de economie, in de media. Per rijke man moet er een rijke vrouw zijn, per mannelijke toppoliticus een vrouwelijke; per kenner een ontkenner. Maar een vertegenwoordiger, zelfs als het een vertegenwoordiger van progressivisme is, is conservatief.

Ah?

Ah ja: als ik als progressief wil dat iemand mij representeert, dan wil ik dat die mijn progressiviteit uitdraagt. Met andere woorden: hij of zij hoeft niet méér progressief te zijn dan ik. Idealiter is het een gelijkaardig progressief iemand, gelijkaardig tot na de komma. Anders vertegenwoordigt zij mij niet. Of hij. Niet minder vooruitstrevend, maar zeker ook niet méér.