Tijdens mijn verblijf in Hamburg valt mij het groot aantal verwijzingen naar hoorproblemen op. Veel audiciens, maar ook spandoeken met “Interesse in gebarentaal? Kom eens binnen!”. Ik stap de metro in en ga tegenover een vrouw zitten. Ik zie haar vanuit mijn ooghoeken af en toe kijken, maar ze zegt niets. Dan schraapt ze haar keel en vraagt mij in het Duits of ik hoortoestellen draag. Dat is het geval. Vervolgens gebaart ze met haar handen, waarop ik antwoord dat ik geen gebarentaal beheers. Sterker nog, dat ik in Hamburg op eigen initiatief les heb om mijn Duits te verbeteren. Als ik zeg dat ik uit Nederland kom, antwoordt ze in het Nederlands dat zij half Nederlands is. Ze wil graag gebarentolk worden en dacht dat ze met mij wel kon oefenen. Helaas.
Een dag later stappen een vrouw en haar dochter van een jaar of 15 de bus in en gaan direct achter mij zitten. Ik vind ze stil, maar zie vervolgens de dochter in gebarentaal druk spreken met haar moeder. De vraag komt steeds terug: is dat typisch voor deze stad? Op zondagmorgen zeer vroeg bezoek ik de Fischmarkt. Dat zou een hele belevenis worden. En inderdaad, het is fantastisch om mee te maken. De één na de andere malloot schreeuwt om aandacht voor zijn waren, terwijl in een oude fabriekshal twee livebands spelen en iedereen bier en bratwurst nuttigt. Het is 7:15 uur. Eenmaal weer buiten, klinken luidruchtige meeuwen en meerdere sirenes. Ik kom langs de 'Holländische Blumenkönig”, die met zijn stemvolume een helikopter zou overstemmen. Na vijf minuten lopen, hoor ik hem nog. Ik heb mijn antwoord.