Deduceren en Induceren
Tegenwoordig bedoelt men met logisch denkenmeestalredeneren en met logica bedoelt men het onderzoeken en beoordelen van redeneringen. In de filosofie noemt men redeneren doorgaans deduceren. Dit betekent letterlijk: afleiden. Een redenering, of afleiding, heet een deductie. Als een deductie (een redenering) juist is spreken we van een geldige deductie. Creatief denken noemt men doorgaans induceren en een creatieve gedachtegang een inductie. Even de verschillen op een rij.
Redeneren
Deduceren
Uit aannames volgt een conclusie
Een redenering is geldig of ongeldig
Indien de redenering geldig is, volgt de conclusie noodzakelijk (logisch)
Conclusie bevat geen nieuwe informatie t.o.v. aannames
Creatief denken
Induceren
Uit aannames volgt een idee
Een creatieve gedachte is niet juist of onjuist
Idee volgt niet noodzakelijk
Idee bevat nieuwe informatie t.o.v. aannames
Tot slot nog dit: logisch gezien zegt een conclusie niets nieuws ten opzichte van de aannames. Het kan echter zijn dat een conclusie voor ons wel iets nieuws zegt. Bijvoorbeeld omdat we niet eerder hebben geredeneerd met twee bepaalde aannames. We hebben dan gewoon nog niet eerder deze aannames met elkaar in verband hadden gebracht en de conclusie getrokken. Het volgende voorbeeld laat dit zien:
(voorbeeld 7)
aanname: Muziek is lucht in trilling
aanname: Ik adem lucht
(aanname: Als ik muziek hoor, dan is lucht in trilling)
conclusie: Als ik muziek hoor, dan adem ik muziek
Het kan zijn dat iemand zich de conclusie niet had gerealiseerd, terwijl hij de aannames voor waar houdt.