Blog(2) Kitapların Dünyasında Gezinirken Çocuklar için Kitap Seçimi Nasıl Yapılmalıdır?
Kitaplar çocukların bilişsel, duyuşsal, psiko-motor alanlarını destekleyen ve gelişimlerine etki eden önemli bir araçtır. Kitaplar çocukların kişilik gelişimine katkı sağlar. Çocuklar kitap sayesinde düşünme, problem çözme, yaratıcılık özelliklerini geliştirirler ve bununla birlikte dış dünyayı tanıma fırsatı bulurlar. Bu bağlamda kitap da dünyayı çocuğa tanıtan önemli materyallerden biridir. Okuma alışkanlığını çocuğa kazandırmak ve çocukları kitaplardan zevk alır hale getirebilmek çocuğa sunulan kitaplarla doğru orantılıdır. Bu nedenle kitapların zengin dünyasını çocuklar için aralarken ebeveynlere ve öğretmenlere çok iş düşmektedir. Çocuğun okuma alışkanlığını kazanabilmesinde okuyabileceği yapıtların seçimi büyük yer tutar. Özellikle çocuklar için kitap seçiminde, dikkat edilmesi gereken ölçütlerin neler olması gerektiği önemli bir konudur. Bu süreçte çocuğun ilgi alanına hitap edecek iyi özellikte bir kitabın bulunması, çocuğu kitaba teşvik etme noktasında en önemli araçtır.
İyi Bir Kitap Seçerken Dikkat Edilmesi Gereken Unsurlar
Öncelikle dikkat edilmesi gereken birçok nokta vardır. İyi seçilmiş bir kitap, çocukların iyi bir okur olmasını sağlarken kötü seçilmiş bir kitap ise onları kitapların dünyasından uzaklaştırabilir.
1. Kitap seçerken birinci adım, çocuğun ilgi alanını belirleyebilmektir. İlgi alanını bildiğimiz bir çocuk için kitap seçmek kolay olacaktır. 2. Çocuklar için yazılmış masal, öykü ve romanlarda Türkçe iyi kullanılmalı ve kitaplardaki yazılar anlaşılır olmalıdır. 3. Değişik kültürlerde ortaya çıkmış kitaplar, çocuklara evrensel bir bakış açısı kazandırıp farklı kültürleri tanıtması açısından fayda sağlayabilir. Kitaplar kültür taşıyıcısıdır, bizlere yeni ufuklar açar. Yalnız bu kitaplar iyi bir çevirmenin elinden geçmelidir. 4. Yukarıda da bahsettiğimiz gibi çeviri bir kitap alacaksak çevirisinin iyi yapılmış olmasına bakılıp içerisinde yabancı sözcükler bulunmamasına dikkat edilmelidir. Aksi taktirde okumanın öncelikli faydalarından biri olan dil gelişimi ve ifade edici dil becerisi için tercih edilen kitap etkisiz kalabilir. 5. Kitap seçerken mutlaka pedagojik ölçütlere uygunluğuna da bakılmalıdır. 6. Küçük yaş grupları için kitabın konusu kadar kitabın görsellerle desteklenmesi de dikkat çeker. Kısacası nasıl kaleme alındığından çok nasıl resimlediği de önemlidir. Özenle kaleme alınmış bir kitap titizlikle resimlenmişse hak ettiği ilgiyi görebilir. 7. Kitaplarda iyi kavramının aşırı derecede vurgulanmaması kötü kavramına da yer verilmesi önemlidir. Bu kavramların kullanımıyla öğretici ve ders verici olma dozunun kaçırılmadığı kitaplar çocuğa kendi doğrularını seçme açısından hak tanıyacaktır. 8. Ödül almış kitaplar özellikle tercih edilmelidir. Çünkü bu kitaplar bazı önemli kriterlere göre ödüle layık bulunmuş eserlerdir. 9. Herkes okuduğundan keyif almayı çok önemser. Bu anlamda kitaplar mesaj kaygısından uzak olmalıdır. Ancak okuyucunun düşünmediği şeyleri de düşündürmeli, bilgi dağarcığına yeni şeyler katmalıdır. Örneğin tarih kitabı okumak istemeyen bir kişi için bu konuları tarihi bir romanda okumak daha ilgi çekici olabilir. 10. Kitaplar, titiz bir şekilde kaleme alınmış ve resimlenmiş olsa bile bazen grafik tasarımı, sayfa düzeni ve kullanılan malzeme açısından hak ettiği ilgiyi görmeyebilir. Bu gibi özellikleri de göz önüne alarak kitap seçimlerimizi dikkatle yapmalıyız.
Çocuklara Kitap Okuma Alışkanlığını Kazandırmak için Öneriler
Kitap okuma alışkanlığına erken yaşlarda başlamak iyidir. Bunun için çocuk daha okuma yazmayı öğrenmeden boyama kitapları, resimli kitaplar alınmalı ve çocuk uyumadan önce ona kitap okumak da faydalı bir yöntemdir. Kitap fuarlarına ve kitapçılara gidilmelidir. Buralarda yapılan geziler çocuklarda kitap okuma bilinci geliştirmek için önemli fırsatlardır. Burada gezen insanların da kitaplarla ilgilenmesi çocuğa kitap okumanın doğal bir alışkanlık olduğu izlenimini verecektir. Özellikle yazar söyleşi-imza günlerine çocuğu götürüp yazarları görmesi ve onlara soru sorması sağlanmalıdır. Böylelikle kitap yazarları hakkında bilgi sahibi olan çocuk, yazarını bildiği bir kitabı daha da heyecanla okuyacaktır. Kitap okuma alışkanlığının kazanılmasında çocuklara model olma önemlidir. Çocuklar günün belirli saatlerinde aile bireyleriyle kitap okumalıdır. Çocukların kendilerine ait bir kütüphanesi olmalıdır. Evlerinde kendi tercih ettikleri yapıtlardan oluşan bir kitaplık çocuklara kitaplarla haşır neşir olma konusunda fayda sağlayacaktır. Çocuklara şeker, çikolata yerine kitap hediye edilmelidir. Çocuklar kitap okuma alışkanlığı kazandıkça kitapların şeker ve çikolatadan daha leziz geldiğini düşünecektir.
KAYNAKÇA
Yukarıdaki yazı hazırlanırken www.cocukicinicerik.com ve www.egitimsistem.com’un kitaplar hakkındaki görüşlerinden esinlenerek özgün bir şekilde kaleme alınmıştır.
Bu konularda daha fazla bilgi sahibi olmak isteyen okuyucular için bilimsel makale örnekleri:
https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/197991 https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/537271 https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/442231