Gezondheid van Louis XIV (De zonnekoning)
Dit bekende schilderij uit de achttiende eeuw, dat zich nu in het Louvre bevindt, werd op vraag van een kleinzoon, Felipe V, gemaakt die toen op de Spaanse troon zat. Beide koningen hadden een innige band. De verouderde Louis, toen 64 jaar, ging na wat twijfelen akkoord. In die jaren had Louis enorm veel last van zijn jicht, wat soms tijdelijk ervoor zorgde dat hij niet meer zelfstandig kon lopen. Rond zijn 48 jaar had hij reeds vroege jichtaanvallen.
Ook werd Louis al op jonge leeftijd kaal als gevolg van de roodvonk die hij tijdens een veldtocht kreeg op twintigjarige leeftijd. Het was toen één van de gevaarlijkste ziektes en velen stierven eraan. De koning had last van hoge koorts en zware migraine. Hij genas, maar verloor zijn haar. Sindsdien droeg hij altijd een pruik.
Tijdens het schilderen van bovenstaand schilderij had de koning ook geen tanden meer. De koning had voordien verschillende rotte tanden, die zorgden voor een onwelriekende mond. Zijn tanden werden stelselmatig getrokken. Dit verliep niet altijd even goed. In 1685 had de koning weer eens tandpijn. De tandartsen beslisten daarom om de 'dikke, door cariës uitgevreten kies in de bovenkaak' te verwijderen, maar dit verliep minder hygiënisch dan nu. Het gevolg: een onstoken sinus maxillaris en mond. Aangezien er nog grote cariës in de boventanden zat en om infecties te voorkomen, hebben de artsen alle tanden linksboven verwijderd. Het trekken verliep enorm moeizaam en ging gepaard met het afbreken van 'een stuk van het linkerkaakbeen'. Op deze manier ontstond er een gat tussen zijn gehemelte en zijn neusholte, waardoor Louis enkel nog traag kon eten. Het drinken verliep zeker problematisch doordat het deels in zijn neus kwam en vervolgens 'als een fontein naar buiten spoot'. Dit gat hebben ze gedicht door veertien keer met hete kolen en gloeiende ijzers in het gehemelte te duwen. Door de ontbrekende tanden kon hij niet meer goed kauwen en dit kan eventueel zijn latere spijsverteringsproblemen verklaren. Daarnaast was zijn bovenlip ingevallen door het gebrek aan tanden in zijn bovenkaak . De 'mondhoek zakte wat af' en zijn neus was ook wat gaan hangen. De vele operaties gebeurden telkens onverdoofd, want verdoven bestond toen nog niet.
De koning heeft dus gedurende zijn leven veel pijn geleden en dit verergerde naarmate hij verouderde door de vele gezondheidsproblemen die zich ontwikkelden. Hij had, naast de reeds opgesomde problemen, last van de volgende kwalen:
Vaak hoesten en keelonstekingen
Maag- en darmproblemen: hij kreeg dagelijks lavementen en produceerde veel stoelgang. Er waren soms dagen dat hij hiervoor wel tot 22 keer in één dag naar het toilet moest. Maaltijden of regeringsraden moesten op deze momenten onderbroken worden. Het feit dat hij veel en gulzig at, kan een oorzaak zijn van de maag- en darmproblemen. Het overmatig eten zorgden ervoor dat hij op het einde van zijn leven enorm verdikt was.
Al deze gezondheidsproblemen leidden tot een verminderde levenskwaliteit. De laatste jaren van zijn leven kreeg hij meer behoefte aan privacy en trok hij zich steeds meer terug in een ander en kleiner paleis.
Terug naar het schilderij. Louis was zo tevreden over het schilderij dat hij direct kopieën bestelde en onder meer naar zijn kleinzoon in Spanje stuurde. Het origineel wou de koning zelf houden.
Bron: De zonnekoning: glorie en schaduw van Lodewijk XIV (Johan Op De Beeck)
