Τα άλλα αγάλματα που τραγουδούν ακόμα
Θεορρέτης, Μενεκράτης, Διονυσιάδης και Oρέστης. Αυτά τα 4 μόνον από τα 15 συνολικά ονόματα προστάτεψε η μοίρα από τη λήθη. Αυτά μόνο τα 4 ονόματα των δημιουργών βρήκαμε στη βάση της ζωφόρου του μεγάλου βωμού της Περγάμου, που όλοι αναγνώριζαν πως στάθηκε ένα από τα θαύματα ομορφιάς του αρχαίου κόσμου.
Σ’ αυτή την πόλη, που έλαμψε για μερικούς μόνον αιώνες, την «πρώτην της Ασίας Μητρόπολιν», έζησαν οι 11 ανώνυμοι, όπως και πλήθος άλλων ανδρών, που η ιστορία δεν συγκράτησε στις δέλτους της την ύπαρξή τους.
Η Πέργαμος, στεφανωμένη από την περίφημη βιβλιοθήκη της, ακτινοβόλησε σαν ένα από τα πολυτιμότερα διαμάντια του Ελληνισμού, σαν μία κορυφή από το τρίπολο πολιτισμού εκτός Ελλάδας, μαζί με την Αλεξάνδρεια και την Αντιόχεια.
O Ευμένης ο Β’, αφού κατανίκησε τους επικίνδυνους Γαλάτες γείτονές του, αποφασίζει να υψώσει θυσιαστήριο βωμό προς τιμήν του Σωτήρα Δία και της Νικηφόρου Αθηνάς (181-156 π.Χ.).
Η αρχιτεκτονική σύλληψη είναι συναρπαστική, όσο και πρωτότυπη. O βωμός ανοίγει τα χέρια του σε μια μεγαλειώδη αγκαλιά για να υποδεχθεί τους πιστούς, που πρέπει πρώτα ν’ ανεβούν ταπεινόφρονα την από 24 σκαλοπάτια κλίμακα που οδηγεί στον τόπο της θυσίας.
Αλλά την αρχιτεκτονική τελειότητα του βωμού συναγωνίζεται επάξια η εκπληκτικής ζωντάνειας ζωφόρος, που «περιζώνει» τη βάση του. Μια Γιγαντομαχία άφθαστης τελειότητας, αντίλαλος της πρώτης νίκης επάνω στα θηριώδη στοιχεία της φύσης κι όπου η κλασική ευγένεια των Oλυμπίων αντιπαρατίθεται στα τερατόμορφα χαρακτηριστικά των εχθρών τους. Κι ακόμα, ιστορημένος δίπλα της ο μύθος του Τήλεφου, γυιού του Ηρακλή και μυθικού ιδρυτή της πόλης.
Τα καλοδιατηρημένα ερείπια του βωμού ήσαν τόσον έκπαγλης ομορφιάς, που ό,τι είχε διασωθεί μεταφέρθηκε στο Βερολίνο, όπου κι έκτοτε στεγάζονται εκεί.
Η Πέργαμος θα σβήσει μέσα στους αιώνες, έστω κληροδοτώντας μας τον Γαληνό, αλλά και την περγαμηνή, μια εφεύρεση που θα μας συνοδεύσει για μιάμισυ περίπου χιλιετία ακόμα. Αλλά τα απομεινάρια του βωμού της θα μας υπενθυμίζουν πάντα σε ποιο ύψος μπόρεσε να σταθεί ο πολιτισμός προτού ενσκύψουν τα στίφη των βαρβάρων.
Και δυστυχώς, αυτά τα Άλλα Ελγίνεια είναι για τον πολιτισμό που τα γέννησε για πάντα χαμένα.
http://www.vassiliskampolis.gr