It's All In The Family
Dé ruggengraat van de Belgische economie? Familiebedrijven. Onderzoek toont aan dat zowat 80 % van de Belgische ondernemingen in familiehanden is. Van kleine eenmanszaak tot beursgenoteerde reus: de familie heeft de touwtjes in handen. Ruzie komt voor in de beste families? Misschien. Zorg dat je vooraf goede afspraken hebt gemaakt en voldoende voorbereid bent.
Familiebedrijf gedefinieerd
Een bedrijf is een familiebedrijf als het aan twee voorwaarden voldoet: de familie heeft op de algemene vergadering een meerderheid van de stemmen en ten minste één vertegenwoordiger van de familie is actief in het dagelijkse bestuur. Het is dus geen must dat de bedrijfsleider een familielid is. Zolang de familie een vertegenwoordiger in de raad van bestuur heeft en rechtstreeks of onrechtstreeks (via constructies zoals holdings etc.) de meerderheid van het stemrecht heeft, spreken we over een familiebedrijf.
Van een leien dakje?
Een familiebedrijf besturen is geen evidentie: zakelijke en familiale logica staan vaak lijnrecht tegenover elkaar. Het mijn-kind-schoon-kind-principe maakt dat de criteria voor werknemers en familieleden soms verschillen. Dat leidt niet alleen tot spanningen op de werkvloer, maar ook tot moeilijke situaties tussen familieleden onderling. Mensen krijgen jobs toegewezen op basis van hun achternaam in plaats van hun kwaliteiten. Gevolg? Ze zijn niet bekwaam genoeg om hun job naar behoren uit te voeren. Als die incompetentie een weerslag op de bedrijfsresultaten blijkt te hebben, leidt dat vanzelfsprekend tot conflicten.
Code Buysse
Onder het voorzitterschap van Baron Paul Buysse stelde een commissie een code op voor deugdelijk bestuur in niet-beursgenoteerde bedrijven. De Code Buysse bevat ook een belangrijk luik over de corporate governance van familiebedrijven. Het pleit voor de oprichting van een familiecharter én een familieforum:
Het familiecharter is zowat de grondwet van het familiebedrijf. Het legt de spelregels vast waaraan de familieleden zich dienen te houden. Elk charter is maatwerk. Wettelijk verplicht? Nee, maar door het charter na te leven zien familiebedrijven een onmiskenbaar positieve invloed op hun duurzaamheid en groei.
Het familieforum is eerder een informatiemedium: familiale aandeelhouders blijven op de hoogte van de ontwikkelingen en de gebeurtenissen in het bedrijf, ook al nemen ze geen actieve rol op.
Opvolging
Een familiebedrijf overlaten aan de volgende generatie is voor veel bedrijfsleiders een heel teer punt. Want wie is de geschikte kandidaat? Wie heeft een voldoende groot draagvlak bij de familiale aandeelhouders? Wie is bekwaam om de job uit te oefenen? Niet zelden volgt de pijnlijke conclusie dat een alternatief buiten de familie misschien wel een betere optie is. Tijd nemen om alle scenario’s te bekijken voor u een beslissing neemt, is dan ook geen overbodige luxe.
Alles op zijn tijd
Ga dus zeker niet overhaast te werk. De opvolging is een proces waarbij veel emotionele keuzes komen kijken. Doe een beroep op de raad van bestuur of op een externe adviesraad. Maak een totaalplan op en hou rekening met fiscaal-juridische factoren. Stel het belang van uw bedrijf altijd centraal en ga gestructureerd en met open vizier te werk.
Wilt u meer weten over het runnen en overlaten van familiebedrijven? SIM Belgium biedt u begeleiding op maat. Neem contact op voor meer informatie.