(society30)

seen from China
seen from Türkiye
seen from Switzerland

seen from Malaysia

seen from United States
seen from China
seen from United States

seen from Austria
seen from Canada

seen from United States
seen from United Kingdom

seen from Germany

seen from United States
seen from United States
seen from United States
seen from United States
seen from Hong Kong SAR China

seen from Malaysia
seen from United States

seen from United States
(society30)
Samenwerken beter dan fuseren?
Hans Schenk, verbonden aan de Utrecht School of Economics, onderzoekt al jaren het nut van fusies en overnames. Samen met 30 onderzoekers heeft hij inmiddels meer dan 25.000 fusies en overnames onderzocht (verdeeld over vijf grote industriële fusiegolven). En hoewel de omstandigheden en onderzoeksmethoden verschillen, telkens komt er hetzelfde uit: fusies gaan meestal mis.
De resultaten van Schenk zijn in de afgelopen jaren bevestigd door onderzoeken van adviesbureaus als KPMG, PriceWaterhouseCoopers (PwC), Boston Consulting Group (BCG) en Hewitt. En alhoewel de meeste van deze onderzoeken gaan over fusies in het bedrijfsleven, zien we een vergelijkbaar patroon bij organisaties als gemeenten, woningcorporaties,waterbedrijven (pdf), onderwijsinstellingen en zorginstellingen.
Maar liefst zeven van de tien fusies en overnames kosten meer dan dat ze opleveren en vijftien procent draait zelfs uit op een ramp. Slechts in vijftien procent voegt een fusie of overname iets toe. Overheden en organisaties weten dat. Toch zit er weer een nieuwe golf aan te komen. Dit keer moeten de publieke omroepen fuseren. De belangrijkste reden is dat men op deze manier een deel van de bezuiniging van 200 miljoen eurodenkt te realiseren. Maar zijn fusies daarvoor wel de beste oplossing en zo nee, wat is het alternatief?
Jos Bartels, die in 2006 aan de Universiteit Twente promoveerde op het gebied van veranderingsprocessen, stelde destijds al vast dat de helft van alle fusies mislukt door cultuurverschillen en het feit dat werknemers zich niet meer kunnen identificeren met de nieuwe organisatie. Bartels heeft het daarbij over de fusie van identiteiten waarbij hij o.a. verwijst naar de sociale identiteitstheorie uit de jaren 70.
De sociale identiteitstheorie stelt dat we onze identiteit voor een groot deel ontlenen aan groeperingen waarvan we ons deel voelen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de eigen groep en andere groepen. Volgens de sociale-identiteitstheorie wordt met identificatie een verband gelegd tussen individu en groep. Groepskenmerken worden eigen kenmerken en het falen van groepsleden wordt gevoeld als het eigen falen, net zoals hun succes het eigen succes wordt. Bartels: “Identificatie kun je het beste met een voorbeeld uitleggen. Je studeert een bepaalde opleiding X. Je bent op een feestje en andere mensen praten negatief over jouw opleiding X. Voel jij je dan beledigd door deze uitspraken? Ga je meteen in de verdediging? Zo ja, dan identificeer je jezelf sterk met deze organisatie X. Er is daarnaast een positief verband tussen de waardering van organisatie X en de identificatie van iemand met organisatie X.”
Afgelopen maand verscheen in Intermediair het artikel ‘Waarom bedrijven het fuseren niet kunnen laten‘ waarin opnieuw wordt gesteld dat fusies en overnames bijna altijd uitdraaien op een vernietiging van kapitaal, banen en ambities. Ook Intermediair verwijst naar het onderzoek van de Utrechtse fusie- en overnameprof Hans Schenk die stelt dat fusies in het algemeen geen geld opleveren maar geld kosten. De enigen die er altijd geld aan overhouden zijn bankiers, advocaten en consultants.
Als fuseren niet de oplossing is, wat dan wel? Samenwerken! Zeker in een tijdperk waarin de identiteit van een organisatie belangrijker is dan ooit. Organisaties hebben immers steeds minder controle over hun eigen communicatie en daarmee over hun imago. Die wordt in toenemende mate bepaald door medewerkers, klanten en andere betrokkenen. En laten we eerlijk zijn, wie voelt zich nog betrokken bij een bedrijf met 30.000 medewerkers, een school met 10.000 docenten of een publieke omroep zonder herkenbaar geluid. Persoonlijk geloof ik sterk in kleine(re) organisaties met eigen herkenbare identiteit en heldere propositie die op een slimme manier (oa. via digitale media) samenwerkt (zie ook: Hoe bepaal je de strategie van een succesvolle netwerkorganisatie?).
Dus samenwerken aan de ‘achterkant’, en een eigen herkenbare identiteit aan de ‘voorkant’. Ben benieuwd wanneer ze dat in Den Haag ook inzien!
Economische crisis katalysator voor society 3.0?
Komende tijd schrappen de twintig grootste werkgevers van Nederland bijna 37.000 banen, 8 procent van het totaal aldus Volkskrant. De Volkskrant baseert zich daarbij op eigen onderzoek onder de top honderd grootste werkgevers van Nederland. Het aantal banen dat verdwijnt is zo hoog omdat juist grote werkgevers als overheidsdiensten en banken de komende jaren naar verwachting flink krimpen.
Dat er de komende jaren banen zullen verdwijnen is gezien de huidige economische crisis geen verrassing. Het Centraal Planbureau (CPB) waarschuwde deze week dat de werkloosheid het komend jaar snel gaat stijgen nu Nederland voor de tweede keer in korte tijd in een recessie is beland. Volgens het UWV worden vrijwel alle sectoren geraakt door de crisis.
Dat grote organisaties steeds kleiner worden is echter niet alleen een gevolg van de huidige economische crisis maar heeft ook te maken met een aantal marktontwikkelingen die we al jaren waarnemen.
Door sociale en technologische ontwikkelingen zien we dat een groot aantal organisatie-onderdelen niet meer direct nodig zijn of op eenvoudige manier kunnen worden uitbesteed. Dit varieert van eenvoudige administratieve handelingen als payrolling tot hoogwaardige kennisvergaring. Daarnaast neemt het belang van een herkenbare identiteit voor organisaties toe. Hoe groter een organisatie, hoe complexer het is om te komen tot een breed gedragen identiteit. In dit verband wezen we eerder al op het feit dat samenwerken beter is dan fuseren.
Persoonlijk blijf ik de huidige economische crisis dan ook zien als een zegen omdat organisaties zich daardoor moeten focussen op hun kerncompetentie (waarom besta je als organisatie en waar lever je echt toegevoegde waarde) en daarnaast op zoek moeten naar gespecialiseerde, kleinere en goedkopere partijen om mee samen te werken. Organisaties die geen toegevoegde waarde hebben en niet in staat zijn om samen te werken met andere partijen, zullen de komende jaren van het toneel verdwijnen. Ik ga dit weekend eens rustig de lijst van grootste werkgevers van Nederland bekijken en proberen een voorspelling te doen welke organisaties in 2020 niet meer bestaan.
De wereld zoals we die nu kennen, zit in een interessant tijdsgewricht en gaat nog enorm veranderen. De trends wijzen er al langer op... Social media gaat nog een vlucht nemen (factor 7 heftiger dan nu is de verwachting!) maar ook social business en de manier waarop organisaties zaken doen en écht mét hun klant aan het beste product werken ook: we weten het nog half niet. Dit filmpje (reclame YouTube: The One Dollar Shave Club) illustreert een beetje wat ik bedoel en waarom de wereld nog enorm gaat veranderen qua social business (=key), communicatie en de inzet van social media. Deze gasten zetten een slim klein bedrijfje op met bescheiden middelen en een sterke campagne: jong, scherp en brutaal en dagen zo in één keer de hele branche uit. Daar gaan de standaard business cases! En in elke branche kan dit gebeuren. Waarom? Omdat de jongstezelf ondernemende generatie het ánders wil, klaar is met de logge, gesloten dinosaurusbedrijven en denkt: we verzinnen het zelf wel. Reken maar dat ze hier bij Gilette en Wilkinson onrustig van worden...
Het is voor ieder weldenkend mens wel duidelijk dat er veel zaken structureel in ons land verkeerd zijn en inmiddels al gewoon zijn ontspoord. We hebben onszelf vastgezet. Vanuit de historie kijk ik in het boek SOCIETY30 vooruit. Hoe kan het anders? Of zelfs hoe moet het anders, want als we op gelijke voet doorgaan, glijden Nederland en Europa nog verder af. Wat kunnen we anders doen? En waarom is het ook leuk en gemakkelijk om het anders te doen? Onze wereld is sterk aan het veranderen en er gebeuren al heel veel mooie dingen.