Rapportcijfer 3,9. Diepe zucht.
Michiel van der Pols kan zich het moment nog goed herinneren, ruim twee jaar geleden. De Tarwewijk, waar hij stadsmarinier is (zeg maar: superambtenaar), kreeg een dreun. Op de Veiligheidsindex 2010 scoorde de wijk een dikke onvoldoende. Het slechtst van heel Rotterdam. Dramatisch. "Ik had zoiets niet verwacht", zegt Van der Pols nu.
Het was een hard gelach, en vooral voor de 12.000 bewoners van de Tarwewijk. De afgelopen twee jaar bezochten tal van studenten het gebied in Rotterdam-Zuid om onderzoek te doen naar 'het getto'. In de media verschenen sombere verhalen. Een krant stuurde zijn oorlogsverslaggever naar de Tarwewijk, iemand die doorgaans naar echte brandhaarden in Afghanistan en Libië afreist.
Rob van der Rest, inmiddels acht jaar woonachtig in de wijk, geloofde zijn oren niet. Een 3,9? Op drugsoverlast scoorde de wijk zelfs een 0,2. "Dan zouden er dus op elke hoek van de straat vijf dealers moeten staan", zegt Van der Rest. "Ik durf gerust 's avonds om elf uur de straat op."
Niemand in de Tarwewijk wil de problemen bagatelliseren. De vooroorlogse volksbuurt wordt al tientallen jaren geplaagd door criminaliteit en overlast. Grootste bron van ellende: de kleine, vervallen woningen, hoofdzakelijk in handen van particulieren, ideaal bezit voor huisjesmelkers. Er wonen nu opvallend veel Oost-Europeanen, zoals Polen en Bulgaren, in de wijk. Het resulteert in woonoverlast. Toen stadsmarinier Van der Pols 2,5 jaar geleden in de wijk neerstreek, stuitte hij op nog twee hardnekkige problemen: vuil op straat en drugsoverlast. De Tarwewijk vroeg om een keiharde aanpak.
De gemeente sloot in 2010 in totaal 26 drugspanden. De Mijnkintbuurt, in het zuiden van de wijk, kreeg een speciale behandeling. Straatcoach Samir Zekanovic, een boomlange man, vestigde zich in de buurt. Hij loopt drie keer per dag langs alle portieken, onderzoekt kelders op illegale bewoning en stuurt zonodig bouwinspecteurs en de politie erop af. "Ik probeer problemen altijd eerst pratend op te lossen", zegt Zekanovic. "Maar als de honing niet werkt, volgt het azijn."
De straatcoach heeft de Tarwewijk zien opfleuren, vertelt hij. "De 'stalen deuren'-periode, toen her en der drugspanden werden dichtgespijkerd, is echt voorbij." Voetballende kinderen schieten weer deuken in auto's. Dat is, hoe paradoxaal ook, een goed teken, vindt Zekanovic.
Wie gesprekken voert in de Tarwewijk, hoort regelmatig de term 'Burger Blauw'. Een soort brigade van actieve vrijwilligers uit de wijk. Elke veertien dagen trekken ze door de straten, voorzien van portofoon voor onmiddellijke bijstand van de politie. "We noteren alles", vertelt Van der Rest, secretaris van Burger Blauw. Fietswrakken op straat, vuil naast containers, kapotte raampjes, slechte bestrating, vervuilde portieken. "Wij werken goed samen met het reinigingsbedrijf Roteb en Stadstoezicht. Een week later zijn nagenoeg alle meldingen aangepakt." Het lijkt iets kleins, maar voor de leefbaarheid van de wijk is het van groot belang.
Kijk, zegt stadsmarinier Van der Pols: "Ik heb wel geleerd dat we de mensen hier niet moeten gaan opvoeden. Het heeft geen zin." Er zijn gebieden in deze wijk waar in een jaar tijd 37 procent van mensen er nieuw is komen wonen. De Tarwewijk is voor velen een trampoline naar een beter leven elders. Van der Pols: "Ik zie de wijk als een hotel dat we zo netjes mogelijk moeten houden." Dat zal pas veranderen als de rotte woningvoorraad wordt aangepakt, voorlopig een illusie.
Een 5,5. Diepe zucht. Nu van opluchting.
De Tarwewijk heeft in de nieuwe Veiligheidsindex een grote sprong voorwaarts gemaakt. De bewoners krijgen het 's avonds in het buurthuis te horen van de stadsmarinier en burgemeester Ahmed Aboutaleb. De achterliggende cijfers stemmen hoopvol. Meldingen van bedreigingen: van 71 in 2009 naar 22 vorig jaar. Meldingen van drugsoverlast: van 51 naar 19. Burengerucht: van 735 naar (nog altijd) 576.
Er is taart, er klinkt applaus. Rob van der Rest toont een glimlach. "Ik wist dat het de goede kant opging. En nu verder omhoog, richting de 6." Zekanovic zegt: "Je hoorde iedereen in de stad piepen over de Tarwewijk. En nu zie je dat dit niet altijd terecht is."
Maar het resultaat is broos, weten alle betrokkenen. Zeker in de Tarwewijk. Achterover leunen is uit den boze.
Rotterdam net iets veiliger: nog twee probleemwijken
Rotterdammers voelen zich iets veiliger dan twee jaar geleden. De stad scoort een 7,5 op de Veiligheidsindex, in 2010 was dit 7,3. Bij de eerste meting, in 2001, kwam Rotterdam nog uit op een 5,5. Burgemeester Aboutaleb zei gisteren bij de presentatie van de nieuwe cijfers 'tevreden' te zijn.
In de Veiligheidsindex krijgen alle 63 Rotterdamse wijken een beoordeling van 1 tot 10. Dit rapportcijfer is een combinatie van gegevens van officiële instanties, zoals de politie, en van meningen van in totaal 16.000 Rotterdammers over de leefbaarheid in hun buurt. De veiligheid is zowel objectief als subjectief verbeterd, zegt Aboutaleb. Wat verder opvalt:
Rotterdam kent geen onveilige wijken (score lager dan 3,9). Wel twee probleemwijken (score tussen 3,9 en 4,9). Het gaat om Hillesluis (4,8) en Bloemhof (4,5), twee gebieden in deelgemeente Feijenoord 'op' Zuid. De vorige Veiligheidsindex telde nog zes probleemwijken.
De slechtste wijk van de stad is niet meer de Tarwewijk (gestegen van 3,9 naar 5,5), maar Bloemhof. Dat gebied kampt met hardnekkige problemen als inbraak, drugsoverlast en diefstal. Wat hier nog steeds nadreunt, is een geruchtmakende schietpartij naar aanleiding van wildplassen, zomer 2010.
De grootste daler is Beverwaard, een wijk in deelgemeente IJsselmonde op Zuid: van 7,2 naar 5,4. Hier hebben twee drugsgerelateerde moorden het gevoel van onveiligheid aangewakkerd.
Van alle wijken vallen er 35 in de categorie 'veilig' (een score vanaf 7,1). Katendrecht, het schiereiland in Rotterdam-Zuid en voormalige hoerenbuurt, springt er uit: van 7,6 naar 9,0.
Korpschef Frank Paauw van de politie Rotterdam-Rijnmond waakte gisteren voor te grote tevredenheid. Het aantal overvallen in de regio stijgt sinds begin dit jaar explosief. De gevolgen daarvan zijn niet zichtbaar in deze Veiligheidsindex.
