Hướng dẫn cách check Barcode - phần 1
Khi mua hàng, ai cũng mong muốn sẽ sở hữu được hàng chính hãng với chất lượng tốt nhất đã được công ty chủ quản kiểm duyệt và đảm bảo bởi uy tín của họ. Việc mua phải hàng nhái, hàng giả không những khiến bạn tốn những khoản tiền rất lãng phí mà nhiều khi còn mang lại bệnh tật khi sử dụng, nhất là đối với hàng mỹ phẩm, dược phẩm hay thực phẩm chức năng.
Để giúp các bạn mua được hàng chính hãng, Shop Mẹ Mon xin có bài hướng dẫn dưới đây. Bài viết sẽ hơi dài một chút nhưng mình tin là có nhiều thông tin hữu ích cho các bạn :D
Phần 1: làm sao để xác định hàng chính hãng. Xin thưa, đó chính là dựa vào hệ thống mã vạch ( barcode) trên sản phẩm.
Hệ thống barcode ( mã hàng hóa) được sử dụng hiện nay được cung cấp bởi GS1 – một tổ chức phi lợi nhuận có thành viên trên hơn 100 quốc gia phát triển nhất. GS1 được điều hành bởi đội ngũ quản lý gồm những người đứng đầu của các tập đoàn kinh tế đa quốc gia, những nhà bán lẻ lớn nhất và những nhà máy sản xuất hàng tiêu dùng lớn nhất. Chính vì thế, hệ thống Barcode mà GS1 đưa ra được áp dụng rộng rãi trên hầu hết tất cả các sản phẩm có mặt trên thị trường: từ mỹ phẩm, quần áo, giày dép, thực phẩm.... Một trong những mục tiêu của GS1 là đưa ra được một tiêu chuẩn toàn cầu trong việc quản lý và cung ứng hàng hóa.
Lan man một chút như vậy để các bạn hiểu được vì sao dùng barcode trên hàng hóa có thể xác định được hàng chính hãng hay không, nhất là hàng hóa đến từ các nước phát triển như Anh, Pháp, Mỹ, Nhật, Hàn..... Các bạn có thể vào trang chủ của GS1 để tìm hiểu thêm nếu muốn.
Hệ thống Barcodes cho hàng hóa cũng rất đa dạng, phù hợp cho nhiều mục đích sử dụng khác nhau như: các loại thuốc đặc biệt (hệ thống mã Datamaxtric), các kiện hàng hóa to ( Hệ thống mã ITF-14), các mặt hàng bán đại trà (Hệ thống mã EAN/UPC)...; trong đó các loại barcode trên các mặt hàng chúng ta thường thấy chính là hệ thống barcode EAN/UPC này.
UPC – Universal Product Code: hệ thống barcode dùng cho toàn cầu, nhưng không giống như tên gọi của nó, hệ thống này chủ yếu dùng cho thị trường Mỹ và Canada và là hệ thông barcode nguyên thủy.
EAN – European Article Number : hệ thống barcode dùng cho thị trường châu âu, nhưng thực ra lại là hệ thống barcode dùng phố biến nhất trên toàn thế giới hiện nay, là sự nâng cấp của hệ thông UPC.
Dạng barcode EAN và UPC như hình dưới.
EAN có 13 số trong khi UPC có 12 số nhưng về cơ bản EAN và UPC giống nhau. UPC khi quy ra EAN sẽ mặc định thêm số 0 phía trước. Nếu bạn nhìn thấy hàng hóa nào có barcode 12 chữ số, thì hàng hóa đó 99% là xuất sứ từ Mỹ hoặc Canada. Sở dĩ mình nói 99% là vì hầu hết các nước hiện nay đều đã tham gia hệ thống barcode, nhưng không phải tất cả. Do đó, hàng hóa có 12 số barcode cũng có thể bị giả :D
Để đơn giản lại thì bạn chỉ cần nhớ hệ thống EAN, còn nếu gặp barcode 12 số, bạn hãy tự động thêm số 0 vào đầu. Và mã Quốc gia để bạn check thủ công là 3 số đầu tiên trong dãy 13 con số trên hàng hóa của bạn.
EAN là sự nâng cấp từ UPC nên mọi máy đọc được mã EAN đều có thể đọc được mã UPC.
Để check mã quốc gia sở hữu sản phẩm, bạn có thể tham khảo trang ở đường link sau:
http://www.gs1.org/barcodes/support/prefix_list
Một số mã quốc gia phổ biến:
US & Canada: 000-019, 030 -039 ( áp dụng cho mặt hàng thuốc), 060 – 099.
Nhật: 450 – 459 ; 490 – 499.
Tuy nhiên, đó là mã quốc gia sở hữu thương hiệu, chứ không phải nơi sản xuất mặt hàng. Họ có thể thuê một nước khác để sản xuất để giảm chi phí sản xuất cũng như vận chuyển đến thị trường tiêu thụ.
Ví dụ một cây son Estee Lauder của mình có barcode là : 887167008595
Nhìn vào barcode, bạn có thể biết nó có mã UPC ( 12 con số và cách bố trí mã UPC đã nêu trên), do đó nó có xuất sứ từ Mỹ hoặc Canada. Khi thêm số 0 vào trc mã UPC này để thành mã EAN ( áp dụng cho toàn cầu) và lấy ra 3 con số đầu là 088 – thì đó chính là mã quốc gia của Mỹ.
Tuy nhiên, cây son này lại được sản xuất tại Bỉ. Do nó bán tại thị trường Châu Âu ( mình đang ở Anh), nên có lẽ nhà sản xuất Mỹ đã thuê nhà máy sản xuất tại Bỉ để tiết kiệm chi phí vận chuyển từ Mỹ sang Anh, và nhiều phụ phí khác có thể phát sinh.
Nhưng công ty chủ quản của mặt hàng này tại Mỹ, nên mọi tiêu chuẩn về chất lượng, mẫu mã không những phải đáp ứng đúng của công ty mà còn phải đáp ứng đúng của thị trường Anh Quốc nữa. Do đó bạn có thể hoàn toàn yên tâm về chất lượng.
Cung tương tự như vậy, một mặt hàng có công ty chủ quản tại Châu Âu, hoặc Mỹ, nhưng sản xuất tại nước thứ 3 như Trung Quốc thì các bạn cũng đừng quá lo lắng mình mua phải hàng giả, hay kém chất lượng vì dù sao các mặt hàng đó vẫn phải đáp ứng được yêu cầu chất lượng của công ty chủ quản, và khi thâm nhập vào thị trường khó tính như Anh, Mỹ, Nhật thì còn cần qua các yêu cầu chất lượng của các thị trường này nữa. Nước thứ 3 chỉ đóng vai trò là nơi sản xuất để giảm thiểu chi phí mà thôi. Và hơn nữa, các bạn vẫn còn những bước check tiếp theo, mà mình sẽ trình bày ngay sau đây :D.
Bước 1: bạn check mã quốc gia như đã nói ở trên.
Bước 2: Trong 13 con số của mã EAN, 3 số đầu là mã quốc gia, 4 con số sau là mã của nhà sản xuất, 5 số tiếp theo là mã sản phẩm và số cuối cùng được gọi là mã số kiểm tra.
Mã số kiểm tra để đảm bảo rằng số barcode đó được cung cấp đúng, ko làm giả. Cách tính cũng khá phức tạp, bạn xem bảng sau ( mình vẫn lấy ví dụ là barcode của cây son estee lauder: 0887167008595). Do con số 5 là con số cuối cùng ( chúng ta đang muốn check) nên khi điền vào bảng, bạn chỉ lấy 12 con số trước nó.
Tính tổng của các tổng ở hàng cuối cùng :
0+24+8+21+1+18+7+0+0+24+5+27 = 135
Con số check là số cộng với tổng trên cho ra số chia hết cho 10.
Và vì thế, với barcode đã nêu, số check phải là 5 ( do 135+5=140, chia hết cho 10)
Do đó mà 0887167008595 là chính xác.
Hoặc đơn giản hơn, nếu có mạng, bạn vào trang web: http://www.gs1.org/barcodes/support/check_digit_calculator và điền 12 con số đầu ở barcode vào mục GTIN 13, rồi check kết quả thu được với số thứ 13 ( số cuối cùng) của barcode của bạn. Nếu trùng nhau thì barcode đó là thật, không phải hàng làm giả hoặc nhái.
Việc check barcode chính xác có thể tin tưởng là hàng không làm nhái vì như mình đã nói, 3 số đầu là mã quốc gia, 4 số sau là mã nhà sản xuất. Hai mã này phải đăng kí với GS1 và UCC, do đó mỗi nhà sản xuất chỉ có 1 mã số cố định. Tất cả các sản phẩm được cung cấp bởi cùng 1 công ty sẽ có chung 7 con số đầu này.
Ví dụ: tất cả các sản phẩm Bodyshop được sản xuất tại Anh và cung cấp bởi chính hãng Bodyshop sẽ đều có 7 con số đầu là 502.8197, trong đó 502 là mã quốc gia của Anh.
5 con số tiếp theo là mã sản phẩm do nhà sản xuất tư quyết định, và không cần đăng kí với một cơ quan chung nào. Bởi lẽ, 5 con số này để nhà sản xuất quản lý được sản phẩm của mình. Và con số cuối cùng là để check ( như mình đã trình bày ở trên).
Do đó các nơi làm hàng giả không dám làm chính xác các con số để tránh bị nhà sản xuất thật phát hiện ra hàng nhái.
Cũng cần phải nói thêm rằng: nhà sản xuất không đồng nghĩa với tập đoàn sở hữu thương hiệu. Ví dụ: cùng là hàng Chanel, nhưng phấn má có thể được một nhà sản xuất thực hiện, son lại được nhà sản xuất khác thực hiện, nước hoa lại do một nhà sản xuất khác nữa. Do đó, cùng là sản phẩm của Chanel nhưng chúng không cần phải có mã số nước và mã số nhà sản xuất giống nhau. Thường là các tập đoàn sở hữu thương hiệu là các tập đoàn đa quốc gia nên việc cùng một thương hiệu nhưng lại có mã đăng kí ở các quốc gia khác nhau đối với những loại sản phẩm khác nhau cũng là điều dễ hiểu. Bạn không có gì phải lo lắng cả.
Sau khi check được 2 con số mình liệt kê trên, bạn có thể tin tưởng 90% món hàng bạn cầm trên tay chính là hàng thật.
Bước 3: để thực sự chắc chắn, bạn có thể nhờ cậy đến các trang web chứa mã UPC để kiểm tra lại.
Mình xin gợi ý với các bạn trang sau: http://www.upcindex.com/3607342683273, với nguồn dữ liệu hiện có đã hơn 32.5 triệu mã UPC/EAN, và vẫn còn đang được update liên tục – trang web này hoàn toàn uy tín để các bạn check mã các mặt hàng.
Tuy nhiên, dù có tới 32.5 triệu các loại mã UPC/EAN khác nhau, nhưng trang web vẫn đang được update liên tục các mã UPC/EAN mới. Điều đó cho thấy, nếu bạn có không tìm thấy chính xác mã hàng của bạn thì đừng quá lo lắng. Đúng quốc gia đăng kí và thương hiệu đăng kí , cộng với việc check số cuối cũng barcode như cách mình đã chỉ trên là bạn có thể tin tưởng được rồi.
Ví dụ: Mặt hàng Rimmel BB cream matte 9 in 1 màu light, mình mua tại Anh, có barcode: 360.7342.683235, đc ghi chú là sản xuất tại Monaco.
Với mã 360, check theo list Mã quốc gia ( nêu trên) thì đúng thuộc Monaco. Check trên trang http://www.upcindex.com thì chỉ có sản phẩm tương tự mang barcode: 360.7342.683266 cũng là Bbcream matte 9 in 1 màu Light của Rimmel bán tại thị trường Mỹ.
Vì vậy, mình vẫn có thể tin tưởng hai sản phẩm đều chính hãng của Rimmel, chỉ có bán tại hai thị trường khác nhau, và năm sản xuất khác nhau nên những con số cuối bị khác nhau.
Trên đây chính là cách các bạn có thể dùng để check hàng xịn hay không khi mua bất kì sản phẩm nào thuộc dạng POS ( Point Of Sale), tức là hàng bán đại trà.
Mong bài viết hữu ích với tất cả mọi người.
