Na 2 jaar en 8 maanden dag en nacht ploeteren door 6200 meter grond heeft de laatste tunnelboormachine Victoria station Rokin bereikt. Daarbij zijn bijna 25000 tunneldelen geplaatst. Een bijzondere prestatie gezien de slappe grond en de oude huizen die op paalfunderingen er vlak naast staan. Met Molly is zelfs onder huizen in de Pijp geboord. Een van onze boorders Michel de Boer (een Zeeuw voor de daarin geïnteresseerde lezers) vergeleek in een interview met de Volkskrant de Amsterdamse grond ook wel met een puddingbroodje.
Droge tunnel
De boorders hebben een stukje vakmanschap afgeleverd met een opvallend droge (een geboorde tunnel lekt altijd een beetje, maar in dit geval wel erg weinig) tunnel. Ik heb mij laten vertellen dat het zelfs de meest droge tunnel is die in deze omstandigheden is geboord. Hoewel ik het vaak genoeg aan anderen in binnen- en buitenland heb nagevraagd is tot nu toe niemand geweest die mij kon tegenspreken.
Kleintje
Onder de tunnelboormachines is het eigenlijk maar een kleintje met 6,88 meter als buitendiameter. De bouwer van de boormachines voor Amsterdam, Herrenknecht is op dit moment bezig met de voorbereidingen voor werelds grootste tunnelboormachine met een diameter van 19,25 meter. De compactheid helpt bij het boren om mogelijke schade te reduceren. Afgezien van een klemmend slotje van een WC, een ruitje (kan door de TBM gebeurd) en een ochtend boorspoeling op straat is er geen schade ontstaan.
60.000 volgers
Om vooral de boorders goed te kunnen volgen is de website: Hierzijnwij.nu opgezet. Elk maand kijken 60.000 volgers een of meerdere malen op Hierzijnwij.nu, waarmee het de best bekeken site zal zijn van Amsterdam. Inmiddels gaat het niet alleen over het boren, maar ook over de bouw van de stations, de nieuwe metro, ondernemers, activiteiten, kunst of een buitenlands metronetwerk. Het hoofdthema is altijd boren gebleven, en dat moeten stoppen voelt een beetje als het kip met gouden eieren slachten. De website blijft, maar zal logischerwijs op een andere manier worden ingevuld.
Hard werken
Velen hebben via de website kunnen meeleven met de boorders en bouwers, zowel als het goed gaat, maar ook als er iets mis gaat. Het is bijzonder dat er op die open en transparante wijze wordt gecommuniceerd. Uiteindelijk heeft het vooral waardering opgeleverd voor het harde werk. De boorders die onder tropische omstandigheden met 35 graden voorin de tunnelboormachine zaten, de caissonwerkers die onder druk in de Amsterdamse blubber de grond moesten wegspoelen of de slopers die tijdelijke betonconstructies moesten weghalen.
Lessen
En technisch gezien voor de toekomst? Inmiddels is hiermee bewezen dat er onder de meest lastige omstandigheden kan worden geboord. En met het boren is dat volgens planning gegaan. Een tunnel boren onder de Utrechtse binnenstad? Een Oost-Westlijn in Amsterdam onder huizen? Moet prima kunnen. Voor de stations dan zou ik terugvallen op de caissonmethode. De overlast daarvan is vrij hevig, maar door de relatieve korte bouwtijd en betrouwbaarheid goed in de hand te houden.
