Noord/Zuidlijn en andere stadmakende zaken

Mijn persoonlijke blog over onder andere de Noord/Zuidlijn, planologie, SkyscraperCity en andere stadmakende zaken.

[duucoo]

Goed nieuws Amsterdam: geen Nieuwe Kuip in 010

Waarschijnlijk kan vandaag de champagne open in Amsterdam. Deze keer niet voor een goede beslissing of succes in Amsterdam, maar voor een goede beslissing in Rotterdam voor Amsterdam. Zoals het eruit ziet stemt de Rotterdamse gemeenteraad tegen een garantiestelling voor de Nieuwe Kuip. Daarmee gaat de Nieuwe Kuip niet door. De Nieuwe Kuip zou met 63.000 zitplaatsen en veel meer voorzieningen het grootste en beste stadion van Nederland worden.

Goed voor Ajax Gelukkig voor Ajax die op dit moment verreweg de beste faciliteiten heeft, is dit niet het geval. Een nieuw stadion zou Feyenoord een enorme boost gegeven qua inkomsten. Meer inkomsten door meer kaartjes, maar ook kwalitatief een veel beter aanbod, waardoor meer inkomsten kunnen worden gegenereerd. Goed voor de Amsterdam ArenA Voor de Amsterdam ArenA ook goed, want de grote stadionconcerten die het Gelredome ontstijgen zijn hiermee ook verzekerd. Geen concurrent zal ook betekenen dat ook Oranje hun wedstrijden in de ArenA zal blijven spelen. Kortom de toekomst van de Amsterdam ArenA ziet er goed uit.

Geen alternatief Ongetwijfeld zal er nu geld in de oude Kuip moeten worden gestoken, ook al is het maar om er blijven te spelen. Een kwalitatieve grote upgrade zoals Red de Kuip ambieert, lijkt onmogelijk. Op het eerste gezicht ziet hun plan er aardig uit, maar hoe verder je gaat kijken hoe gekker het wordt. Het plan verandert elke keer om een deel van de kritiek op te lossen, om vervolgens zelf gigantisch gaten te slaan. Zoek de Kuip Kijk je nuchter naar alle eisen, dan kost de renovatie en uitbreiding van de Kuip een veelvoud van datgene dat Red de Kuip noemt. Het bedrijfsleven zit niet te springen, sterker geld dat nodig was voor de vorige renovatie in 1994 is niet afbetaald. Het resultaat van de zoveelste renovatie is matig, al was het maar omdat de Kuip er niet als de Kuip meer uit zou zien. Een beetje zoals het Olympisch Stadion in Amsterdam ooit is verkracht (gelukkig nu goed gerestaureerd). Niet voor niets noemen tegenstanders van dit plan het ook: Zoek de Kuip.

Rotterdam Durft in de prullenbak De laatste reden dat de beslissing goed is voor Amsterdam, Rotterdam is nu compleet de weg kwijt qua imago. Het sterke imago: Rotterdam Durft! Niet lullen, maar poetsen. Geen woorden maar daden. Dat kan wel in de prullenbak. De Rotterdamse daadkracht waar men in Amsterdam in het verleden van opkeek is er niet meer. Zeven jaar lullen over de Nieuwe Kuip, nog veel langer over mogelijk renoveren van de oude Kuip met als resultaat niets doen.

Vanuit Amsterdam: Rotterdam bedankt! 

[duucoo]

Toch de Noord/Zuidlijn doortrekken?

Ik heb met veel nieuwsgierigheid het Eindverslag Inspraaktraject Ombouw Amstelveenlijn gelezen. Ik ging er vanuit dat er vooral vragen zouden worden beantwoord. Maar wat blijkt? Er is veel veranderd. Geen regiotram naar Amsterdam Amstel, stadstram 5 intact gelaten en een metroshuttleverbinding tussen Amsterdam Zuid en Amsterdam Amstel. 

Lijn 5 behouden Ten opzichte van de vorige variant zie ik weinig voordelen. Amstelveen behoud haar directe verbinding tot aan Amsterdam Centraal, maar wordt eraan betrouwbaarheid op lijn 5 ten opzichte van de vorige variant flink ingeboed. Lijn 5 zal vanaf Amsterdam Centraal naar het Leidseplein blijven gaan, waarbij van de dienstregeling al snel weinig meer van klopt.  Lijn 51 wordt een tram die tot station Amsterdam Zuid zal rijden. In tegenstelling tot lijn 5, zal deze tram een stuk minder verstoring hebben. 

Metroshuttle Tussen Amsterdam Zuid en Amsterdam Amstel is een metroshuttle uit de hoge hoed getoverd. Totaal 5 haltes, een verbinding met een lage vervoerwaarde. Dat is niet het enige. Er zullen de nodige aanpassingen noodzakelijk zijn aan de westzijde van station Amsterdam Zuid en bij Amsterdam Amstel, dit om keren mogelijk te maken. Van ontvlechten van het metronet, zoals wenselijk wordt geacht komt weinig. Bij Amsterdam Amstel zullen immers 3 metrolijnen komen te rijden en tussen Overamstel en Zuid 2. 

Rekening houden met doortrekken Noord/Zuidlijn Over het mogelijk toekomstig doortrekken van de Noord/Zuidlijn was wel een antwoord bij de Zuidas. Bij het palenplan van de A10 Zuid wordt rekening gehouden met de bouw van een tunnel onder de tunnel van de snelweg. Wat betreft de Amstelveenlijn zelf heb ik niets gelezen. Ik hoop dat bij de nieuwe kunstwerken van de Amstelveenlijn wel rekening wordt gehouden met een metro. 

Toch ombouw naar volwaardige metro? Ik begin mij langzamerhand af te vragen, of we toch niet opnieuw moeten kijken naar ombouw tot volwaardige metro. Deze variant was afgevallen vanwege de relatief hoge kosten à 800 miljoen euro. Geen raar bedrag als je het mij vraagt. Om risico's, maar het budgettair te spreiden kan er eventueel gekozen worden om de Amstelveenlijn in fases om te bouwen tot een volwaardige metrolijn. Een van die tussenvarianten kan bijvoorbeeld de volgende zijn: Amsterdam Zuid tot Amstelveen Centrum een volwaardige metro, tussen Amstelveen Centrum en Westwijk een shuttleverbinding met directe overstap. 

Schat aan kennis Mocht er alsnog worden besloten tot de ombouw van de Amstelveenlijn tot metro, is er 1 groot voordeel: Op dit moment is er een enorme schat aan kennis in huis bij de Noord/Zuidlijn - Dienst Metro. In combinatie met DBFM(O) - Design, Build, Finance, Maintain and Operate contracten kunnen de kosten en de risico's goed in de hand worden gehouden. 

[duucoo]

Victoria, hoera hoera!

Na 2 jaar en 8 maanden dag en nacht ploeteren door 6200 meter grond heeft de laatste tunnelboormachine Victoria station Rokin bereikt. Daarbij zijn bijna 25000 tunneldelen geplaatst. Een bijzondere prestatie gezien de slappe grond en de oude huizen die op paalfunderingen er vlak naast staan. Met Molly is zelfs onder huizen in de Pijp geboord. Een van onze boorders Michel de Boer (een Zeeuw voor de daarin geïnteresseerde lezers) vergeleek in een interview met de Volkskrant de Amsterdamse grond ook wel met een puddingbroodje. 

Droge tunnel De boorders hebben een stukje vakmanschap afgeleverd met een opvallend droge (een geboorde tunnel lekt altijd een beetje, maar in dit geval wel erg weinig) tunnel. Ik heb mij laten vertellen dat het zelfs de meest droge tunnel is die in deze omstandigheden is geboord. Hoewel ik het vaak genoeg aan anderen in binnen- en buitenland heb nagevraagd is tot nu toe niemand geweest die mij kon tegenspreken. 

Kleintje Onder de tunnelboormachines is het eigenlijk maar een kleintje met 6,88 meter als buitendiameter. De bouwer van de boormachines voor Amsterdam, Herrenknecht is op dit moment bezig met de voorbereidingen voor werelds grootste tunnelboormachine met een diameter van 19,25 meter. De compactheid helpt bij het boren om mogelijke schade te reduceren. Afgezien van een klemmend slotje van een WC, een ruitje (kan door de TBM gebeurd) en een ochtend boorspoeling op straat is er geen schade ontstaan. 

60.000 volgers Om vooral de boorders goed te kunnen volgen is de website: Hierzijnwij.nu opgezet. Elk maand kijken 60.000 volgers een of meerdere malen op Hierzijnwij.nu, waarmee het de best bekeken site zal zijn van Amsterdam. Inmiddels gaat het niet alleen over het boren, maar ook over de bouw van de stations, de nieuwe metro,  ondernemers, activiteiten, kunst of een buitenlands metronetwerk. Het hoofdthema is altijd boren gebleven, en dat moeten stoppen voelt een beetje als het kip met gouden eieren slachten. De website blijft, maar zal logischerwijs op een andere manier worden ingevuld. 

Hard werken Velen hebben via de website kunnen meeleven met de boorders en bouwers, zowel als het goed gaat, maar ook als er iets mis gaat. Het is bijzonder dat er op die open en transparante wijze wordt gecommuniceerd. Uiteindelijk heeft het vooral waardering opgeleverd voor het harde werk. De boorders die onder tropische omstandigheden met 35 graden voorin de tunnelboormachine zaten, de caissonwerkers die onder druk in de Amsterdamse blubber de grond moesten wegspoelen of de slopers die tijdelijke betonconstructies moesten weghalen. 

Lessen En technisch gezien voor de toekomst? Inmiddels is hiermee bewezen dat er onder de meest lastige omstandigheden kan worden geboord. En met het boren is dat volgens planning gegaan. Een tunnel boren onder de Utrechtse binnenstad? Een Oost-Westlijn in Amsterdam onder huizen? Moet prima kunnen. Voor de stations dan zou ik terugvallen op de caissonmethode. De overlast daarvan is vrij hevig, maar door de relatieve korte bouwtijd en betrouwbaarheid goed in de hand te houden. 

[duucoo]

Meer hotels in Amsterdam zijn van harte welkom

Met enige regelmaat staat er weer in de krant dat er teveel hotelkamers zouden worden gebouwd in Amsterdam. Zonder uitzondering komt dit geluid uit de hotelsector zelf. Ik snap dat ze zelf liever niet teveel concurrentie willen, maar ik verbaas mij dat er weinig weerwoord tegen dat geluid is. 

Duur Amsterdam is een dure hotelstad volgens hotels.com. In de Eurozone zijn alleen Venetië en Parijs duurder en staan we op dezelfde hoogte als Rome en Londen. Frankfurt, Barcelona, Madrid, Brussel en Wenen zijn gemiddeld beduidend goedkoper. Dublin en Athene zijn erg goedkoop vanwege de slechte economische omstandigheden van hun land. Berlijn is hoofdzakelijk door de erg lage bezettingsgraad goedkoop. De precieze cijfers kunnen nog wel eens verschillen per bron, maar in alle gevallen staat Amsterdam in de duurste hotelsteden van Europa. 

Hoge bezettingsgraad De bezettingsgraad van de Amsterdamse hotels is behoorlijk hoog. Goed voor de hotels, maar het gebrek aan aanbod zorgt ervoor dat de slechte hotels niet eens hun best hoeven te doen voor het binnen hengelen van klanten. Vooral in het lage segment is dit goed merkbaar. Bijna elk jaar staan 1 of meerdere Amsterdamse hotels in lijstjes van de slechtste hotels van Europa of de wereld. 

Mondiale congresstad Bij een belangrijke congresstad is het van groot belang dat er genoeg hotelkamers zijn. Amsterdam staat rond de 10de plek van belangrijkste congressteden ter wereld. Als we deze plek willen behouden is het hebben van genoeg hotelkamers van cruciaal belang. In deze sector gaat veel geld om, bij het jaarlijkse IBC komen zo'n 50.000 internationale congresgangers naar Amsterdam. In de paar dagen van dit congres geven deze bezoekers tussen de 50 en 75 miljoen euro uit in de stad. Zonder de belofte van de bouw van extra hotelkamers was er een grote kans geweest dat dit congres weg was gegaan, naar bijvoorbeeld Barcelona. 

Dinsdag werd bekend gemaakt dat het grootste lege kantoorgebouw van Amsterdam wordt getranformeerd naar een Park Inn by Radisson hotel met 478 kamers. 

Niet dezelfde fout maken

Het is goed dat Amsterdam heeft gezegd dat er meer hotelkamers bij mogen komen, crisis of niet. Bij de vorige crisis (internetzeepbel) heeft Amsterdam de fout gemaakt om vele hotelplannen in de ijskast te zetten. Na de crisis heeft dit geleid tot grote tekorten aan hotelkamers, waardoor de toeristische sector in Amsterdam maar mondjesmaat kon profiteren van het herstel. Met het huidige beleid wordt niet  opnieuw dezelfde fout gemaakt. 

[duucoo]

Wat een week!

"Wat een week!" Tweette Alex Sheerazi vandaag, hoofd communicatie van de Noord/Zuidlijn. Niet zo gek met alle belangstelling afgelopen week van onder andere de NOS, NOS Radio, AT5, RTV N-H, Hart van Nederland, Omroep Max (vanaf 11:20), Dichtbij.nl, veel fotografen en uiteraard de geschreven pers. Totaal 40 journalisten gingen mee afgelopen donderdag.

De aandacht op donderdag 15 november ging uit naar het moment waarop Amsterdam Noord met het centrum werd verbonden. Een mooi moment waarbij creatieve ondernemers uit Noord als eerste door de sluitvoeg door liepen nadat Eric Wiebes de deur had open gemaakt. Ook voor mij was het als Amsterdammer bijzonder onder het IJ te lopen.

Naast de mediabelangstelling is de ING een nieuwe campagne gestart, met onder andere 'onze' tunnelboorder Michel de Boer. Hij is nu nog de laatste meters aan het boren in Amsterdam. Straks zal hij waarschijnlijk meer dan 10.000 km verderop zijn zoveelste (vanwege zijn enorme ervaring mag hij als een van de weinigen op de boor een zilveren helm dragen) tunnel boren.

In het Financieele Dagblad van afgelopen zaterdag wordt de link gelegd tussen de Noord/Zuidlijn en de huidige crisis in de Europese Unie. Hoe slecht het ervoor kan staan met erg negatieve publiciteit, tot een project waar we trots op kunnen zijn. Alex Sheerazi legt hierin uit hoe hij bij de Noord/Zuidlijn te werk is gegaan met zijn zogenaamde reputatiematras. Van pispaal tot vertrouwen en van vertrouwen tot trots. Hoewel maar 3 seconden in beeld, wie had 4 jaar geleden gedacht dat een tunnelboorder naast Wesley Sneijder zou worden afgebeeld?

[duucoo]

Geen waardig alternatief Regiotram Groningen

Ik volg de discussie van een mogelijke nieuwe tram in Groningen al een tijdje vanaf afstand. Letterlijk vanuit mijn appartement in tramstad Amsterdam, figuurlijk vooral door het volgen van het Tram Groningen topic op SkyscraperCity en in de media.

Tram 10 De discussie doet mij sindsdien terugdenken aan de verlenging in 2004 van lijn 10 in Amsterdam vanaf het Alexanderplein naar het Azartplein. In de Czaar Peterstraat en in de Sarphatistraat was er in de desbetreffende straten de nodige tegenstand vanuit bewoners en ondernemers, die tegenstand viel al snel weg na de komst van de tram. Waarschijnlijk zouden diezelfde bewoners en ondernemers tegenwoordig protesteren als lijn 10 weg zou gaan. 

Provincie 'not amused' Inmiddels lijkt het erop dat de regiotram in Groningen definitief wordt afgeschoten. De belangrijkste reden voor het afschieten heeft te maken met de slechte financiële situatie waarmee Groningen zou zitten. Die situatie kan ik moeilijk beoordelen. De gemaakte kosten worden geraamd op 40 miljoen euro waar minstens 17 miljoen op het bordje van de gemeente Groningen komt. Ik zeg minstens, omdat ik niet uitsluit dat dit bedrag hoger kan uitvallen voor de gemeente. Als grootste netto betaler tot nu toe is de provincie Groningen zachtjes gezegd 'not amused' dat de stad eenzijdig de stekker uit het project aan het trekken is. 

Impressie van de tram in Groningen. Bron: Project Regiotram

Translohr en Phileas Er wordt in de Groningse politiek vooral gesproken over alternatieven. Logischerwijs is daar alleen erg weinig geld voor. De 17 miljoen euro die als verloren kan worden beschouwd voor de stad en de kennelijke slechte situatie geven weinig ruimte. In het verleden is er gekeken naar experimentele alternatieven zoals de Translohr bandentram en de Phileas. Duur en zeker met de huidige financiële situatie te duur, en dan hebben we het niet over de extra risico's die aan deze systemen verbonden zijn. 

Kabelbaan Een kabelbaan is ook al meerdere malen voorbij gekomen. Leuk als attractie, maar wat betreft de vervoerswaarde is dit alternatief niet om naar huis te schrijven. Het nut van een kabelbaan zit hem vooral in het overbruggen van grote hoogtes of van erg lastige obstakels. Daarnaast zal de inpassing nog een hele klus worden en als het puntje bij paaltje veel tegenstand opleveren. Als het een goed vervoersmiddel zou zijn voor een stad zoals Groningen, dan waren er heel wat meer kabelbanen op de aardbol geweest. 

Verbetering bus Het enige betaalbare alternatief is het verbeteren van de businfrastructuur. Daarbij denk ik aan de hoogwaardige busverbindingen van de Zuidtangent ten zuiden van Amsterdam en de Uithoflijn in Utrecht. Hoewel het maar de vraag of zoiets voldoende is voor Groningen, in het verleden was namelijk geconcludeerd dat dit namelijk niet zo was. Wel kan met de aanleg wel rekening worden gehouden met vertramming in de toekomst. 

Toch nog een tram? Met het afschieten van de tram in Groningen verwacht ik zodoende geen oplossing voor de problematiek die elke partij in Groningen schetst. Hoogstens op termijn een verlichting, tenzij er nog een wonder geschiet. We weten dat er 1 bieding onder de plafondprijs is van 452,5 miljoen euro. Daarnaast is dit in een DBFMO - D(esign) B(uild) F(inance) M(aintain) O(perate) vorm. Recente ervaringen in Nederland zijn daarmee positief, waarbij het grote voordeel is dat de risico's voor de overheid een stuk lager liggen dan bij vergelijkbare projecten in het verleden. Je mag als burger, politicus en bestuurder ook uitgaan van het gestelde bedrag, iets wat niet kan bij de alternatieven die vaak te rooskleurig worden voorgesteld. 

Geen illusie op waardig alternatief Ik ben erg benieuwd naar de afloop. Tram of een hoogwaardige bus, hoewel ik de voorkeur heb voor de tram, heb ik in beiden gevallen vrede mee. Ik hoop alleen niet dat de tram definitief wordt afgeschoten met de illusie dat er een waardig goedkoop alternatief voor handen is. Die is er niet. 

[duucoo]

Leve de bouwput!

Als mij een andere grote stad boeit in Nederland, dan is het wel Rotterdam. Niet zozeer vanwege haar schoonheid, maar omdat deze zo anders dan andere steden in ons land. De (te) grote opzet van de binnenstad, de hoeveelheid hoogbouw, de manier waarop het Rotterdamse metronetwerk wordt uitgebreid, de liefde voor bouwputten en het gevoel dat de stad nog zoveel beter kan, maar tegelijkertijd oude fouten niet lijkt te herstellen.

Festivals in bouwputten Al die onderdelen zijn minstens een artikeltje waard en die zal ik ongetwijfeld nog aan bod laten komen. Vandaag ga ik het hebben over de bouwputcultuur in Rotterdam. Deze is op zijn minst bijzonder te noemen. In welke andere stad wordt zoveel gedaan aan festivals in de bouwputten? Trots dat veel Rotterdammers zijn als er iets groots wordt gebouwd. Soms misschien iets te trots met de voor mij lachwekkende uitspraak: Manhattan aan de Maas. Maar goed dit geeft goed aan waar de Rotterdammers hun eigen stad waarderen. 

Elke bouwput een Noord/Zuidlijn Hoe anders in Amsterdam. Er wordt een nieuwe metrolijn gebouwd op dieptes die in deze stad hoogbouw worden genoemd. Bij vooral de diepe stations zorgt dat voor veel overlast voor een erg lange periode. Vaak bewust om de klacht nog wat extra kracht bij te zetten, maar soms ook onbewust is een willekeurige opengelegde straat in Amsterdam tegenwoordig een Noord/Zuidlijn. Een tijdje terug liepen twee jonge dames in Utrechtsestraat: "Wat is dit voor een bouwput?" zei de ene tegen de ander wijzend naar de opengelegde straat voor vernieuwing van de tramsporen. "Ze bouwen hier de Noord/Zuidlijn" zei de andere op bloedserieuze wijze. "Ow, vandaar". 

Verandering In Rotterdam lijkt er het besef te zijn dat de stad nooit af is. In Amsterdam lijken ze daar moeite mee te hebben. Ik hoor sommige Amsterdammers klagen als er weer ergens wordt gebouwd, op een plek waar herontwikkeling gaande is: "Nog meer huizen!" Hoewel Amsterdam de afgelopen tijd flink aan het groeien is van 731.289 in 2000 naar bijna 800.000 (795.594 eind september 2012) inwoners nu, zal het nog even duren tot we het aantal van 869.602 van 1960 halen. Er is uiteraard veel veranderd, veel Amsterdammers van toen wonen tegenwoordig in Almere, Purmerend, Haarlemmermeer of een van de vele andere suburbs van Amsterdam.

In Amsterdam is die leegloop veel veranderd. Dat beseffen mensen maar al te goed. Dat Amsterdammers klagen over nog meer huizen bevreemdt mij, omdat diezelfde Amsterdammers vroeger veel kleiner woonden en veel meer op elkaar. Met een gezin van zes mensen op 3 hoog achter was vroeger normaal, tegenwoordig is zo'n woning vaak samen gevoegd met een andere woning waar een stelletje zonder kinderen woont. Uiteraard zonder douche en vele andere voorzieningen. Binnen de 17de eeuwse stad waar vroeger 200.000 mensen woonden, wonen er tegenwoordig iets meer dan 80.000. Die verandering heeft in de geschiedenis maar een korte tijd plaats gevonden. 

Bouwput als onderdeel van de stad De behoefte aan woningen blijft hoog in Amsterdam en dus zal Amsterdam moeten blijven bouwen, maar om de groene scheggen (Amsterdamse Bos, Amstel, enz.) te besparen, zal de stad verder moeten inbreiden binnen de stedelijke contouren om toch te voorzien in nieuwe woningen. Dat geeft frictie en overlast, tegelijkertijd moeten we het beste ervan maken. De stad is nooit af, alleen delen van de stad. De bouwputten ook en als dat besef er is, dan kunnen we tussentijds ook leukere dingen mee doen. In Rotterdam is dat normaal, in Amsterdam geeft de Noord/Zuidlijn inmiddels ook het goede voorbeeld met theater, film en concerten in de bouwput, nu de rest van de stad nog. 

Leve de bouwput!

[elmervandermarel-blog]

Persrondleiding Metrohal/tunnel onder CS, 30 augustus 2012

[duucoo]

Hoewel de pers de primeur kreeg is deze plek voor iedereen toegankelijk onder begeleiding. Aanmelden als individu kan via het online boekingssysteem: http://www.supersaas.nl/schedule/NoordZuidlijn/NoordZuidlijn_rondleiding

[duucoo]

35 jaar metro in Amsterdam

In het kader van 35 jaar metro in Amsterdam heb ik Peter Rugebregt gevraagd om een verhaal te schrijven van ongeveer 400 woorden te schrijven voor Hierzijnwij.nu. Diezelfde dag nog heeft hij een mooi verhaal gemaakt met exact 400 woorden! Bij Hierzijnwij.nu hebben we de aandacht verschoven naar 35 jaar Oostlijn waardoor het verhaal van Peter iets uit de toon valt. Ik vond het alleen zonde van het verhaal om niet te delen, vandaar zijn verhaal op mijn blog.

Geboren in 1976 heb ik een metroloos Amsterdam niet bewust meegemaakt. Mijn eerste kennismaking met de metro moet in 1982 zijn geweest. Met mijn ouders en broer bezocht ik regelmatig de Floriade in het Gaasperpark. Het schitterend aangelegde en kindvriendelijke park was geweldig. Maar de ritjes met de metro vond ik het allermooiste. De grootschalige betonnen stations, die er in die tijd nog spik en span bij lagen, het vreemde, niet onaangename geurtje dat destijds in de tunnel hing (in de Piet Heintunnel van tramlijn 26 vind ik het nog ongeveer hetzelfde ruiken), het hooggelegen viaduct waarover je even door de eindeloos ogende Bijlmermeer heen leek te zweven, de blinkende treinen, het maakte grote indruk op me. Zoiets hadden we niet in Slotervaart, waar ik ben opgegroeid! Daar moet mijn fascinatie voor infrastructuur in het algemeen en de metro in het bijzonder zijn ontstaan. Een metrosysteem is immers een samensmelting van architectuur, stedenbouw en infrastructuur en vormt een belangrijk onderdeel van de identiteit van een stad.

Foto: NederlandMetro.nl Wij moesten het doen met de snelle tramlijn 1 over de Cornelis Lelylaan (die eigenlijk een metro had moeten zijn). En de Schiphollijn van NS, die in de jaren ’80 op ‘onze’ Ringspoordijk werd aangelegd. Maar dat was toch ànders. Ik vond het mooi toen de Schiphollijn in de jaren ’90 gezelschap kreeg van de Ringlijn. Leuk, maar pas écht interessant zou natuurlijk een nieuwe ondergrondse lijn onder Amsterdam zijn! Veertig jaar na de Oostlijn krijgen we nu de Noord/Zuidlijn. Gelukkig heb ik, mede met dank aan Duco Vaillant, regelmatig de kans gekregen om de bouwwerkzaamheden van zeer nabij te kunnen bekijken. Ik verwacht dat deze lijn straks het denken over openbaar vervoer in Amsterdam en over metrolijnen in het bijzonder in positieve zin zal veranderen.  Drie miljard euro is veel geld, maar die lijn ligt er straks wèl voor eeuwen. De grote tijdspanne tussen de opening van de twee ondergrondse lijnen stemt me weinig positief. Desondanks heb ik goede hoop dat er een Oost/Westlijn onder de stad bij zal komen en dat die eerder gerealiseerd zal zijn dan in 2057, veertig jaar na de Noord/Zuidlijn. Dan ben ik 81, dat zou ik nog mee moeten kunnen maken. Daarmee zal Amsterdam dan eindelijk over een ‘ruggengraat’ van enkele metrolijnen beschikken, wat in vergelijkbare steden in het buitenland en in Rotterdam allang het geval is. Iets wat in mijn ogen onmisbaar is voor deze stad.

[duucoo]

Verwaarlozing van mijn blog

Ik ben mijn blog begin dit jaar erg enthousiast begonnen. Al snel toen ik het iets drukker kreeg heb ik mijn blog verwaarloosd. Terugkijkend kan ik concluderen dat ik teveel wilde. Daarom een verse herstart met elke zondag een nieuw artikel.

Komende zondag het verhaal van een vriend van mij over de metro van Amsterdam. Inmiddels bestaat deze 35 jaar. Om die reden wordt er onder andere op Hierzijnwij.nu extra aandacht gegeven aan dit jubileum.

Tunneldeel Wendy, de eerste van de 3 tunneldelen die is afgezonken in het IJ. Foto: Gé Dubbelman

Naast het ingezonden artikel van 35 jaar metro Amsterdam volgende week, zal ik onder andere aandacht besteden aan de nieuwe metro van Amsterdam (M5 - Alstom Metropolis), de bouwputcultuur in Amsterdam en Rotterdam, de Noord/Zuidlijn boren in Amsterdam, de Zuidas, ontwikkelingen in de binnenstad van Amsterdam en zal ik uiteraard inspringen op de actualiteit.

[duucoo]

Inhoudelijk failliet van Het Parool?

Kort geleden had ik een discussie met een vriend van mij over het gebrek aan een schandaalkrant en de meerwaarde van Het Parool. Bij Het Parool tikken ze nu alleen ANP berichten over, zei hij. Ik verdedigde Het Parool als een lokaal toegespitste krant waar extra aandacht is voor onderzoekjournalistiek. Dat geeft in mijn ogen de meerwaarde van de krant. Bas Soetenhorst heb ik bijvoorbeeld hoog in het vaandel. Het terecht erg kritische boek van hem 'het wonder van de Noord/Zuidlijn' heb ik met veel belangstelling gelezen, staat prominent in mijn kast en raad ik iedereen aan om te lezen. De afgelopen week heb ik mijn twijfels gekregen. Het imago van Het Parool heeft bij mij de afgelopen week een enorme deuk opgelopen.

Misleiding

Een week na de lekkage van boorspoeling bij de Vijzelgracht heb ik met verbazing gekeken naar de berichtgeving in Het Parool. Dat begon bij het artikel: "Gigantische modderstroom liep toekomstige metrostation Vijzelgracht in". Dit doet mij denken aan een type modderstroom waarbij dorpen en steden worden weggevaagd. Vervolgens gaat het van kwaad naar erger door er volgens een meer dan een jaar oude foto bij de plaatsen van de ontgravingfase van station Vijzelgracht. Dit zonder uitleg dat dit een oude foto is. Het lijkt nu net alsof erop de foto de 'gigantische modderstroom' is te zien die metersdiep in de bouwput staat. Een paar dagen later werd in het artikel: "Boring bij verzakte Vijzelgracht maandag weer van start" dit nog eens herhaald. In mijn ogen is dit pure misleiding.

Zaterdag kwam de klapper van Het Parool: "Unieke (video)beelden van de Noord/Zuidlijn tijdens lekkages". Interessante beelden, maar een waardeloos stuk tekst in mijn ogen.

Belang van veilig werken

Op de open dag waar tienduizenden mensen over de vloer komen, dan worden de bouwplaatsen de looppaden inderdaad netjes schoongemaakt en afgezet. Verstandig ook, anders zouden er onherroepelijk ongelukken gebeurd zijn. Buiten de open dagen wanneer er jaarlijks +/- 1000 bouwplaatsrondleidingen plaatsvinden, dan nog werken de aannemers logischerwijze met relatief nette bouwputten. Dit voor hun eigen veiligheid (rommel kan immers gevaarlijk zijn), om elkaar niet in de weg te zitten (bv een graafmachine netjes aan de kant zetten zodat iemand anders er langs kan) en om de weinig beschikbare ruimte goed te benutten. Dat een nette werkplek van belang is voor de veiligheid is een van de lessen in de in Nederland niet verplichte VCA cursus (Veiligheid, gezondheid en milieu Checklist Aannemers) voor op de bouwplaats.

Bespottelijke suggestie

Bijna dagelijks zijn er rondleidingen, iedereen kan tegenwoordig met het grootste gemak foto's maken en verspreiden (leve de digitale revolutie!). De suggestie van Het Parool van afgelopen zaterdag dat bouwputten worden schoongemaakt om ze mooier eruit te laten zien dan ze in werkelijkheid zouden zijn normaal gesproken, vind ik bespottelijk.

Geen kwaliteitskrant waardig

Het Parool vond verder de foto's van het lek niet goed, dit wordt ten minste gemeld in de krant 5 dagen (!) na de lekkage van bentoniet in station Vijzelgracht. Prima, maar dat had natuurlijk veel beter direct gezegd kunnen worden. Dan hadden er ook extra foto's worden genomen met de dingen die Het Parool erop had gewild. Of nog beter voor hen zelf, waarom hebben zij zelf niet gevraagd of ze een kijkje onder de grond konden nemen? Nee, ook dat hebben zij niet gedaan. Zeker een artikel waar de naam van 2 onderzoeksjournalisten onder staat verwacht ik meer.

Niet vragen, maar wel veel verwachten

Het Parool vraagt niet naar foto’s, maar heeft als eerste commentaar op de geleverde foto’s en vraagt indirect pas in het artikel eigenlijk naar meer. Dit in een tijd waar iedereen ook daar openlijk naar kan vragen (onder andere hierzijnwij.nu, twitter, enz). Kennelijk verwacht Het Parool iets automatisch, zonder te vragen naar extra foto's. Dit wordt vervolgens als ultiem bewijs gezien dat de communicatie niet is veranderd, sterker nog, dat het feitelijk nog erger is geworden (door de regie te nemen).

Niet vragen naar een weerwoord

De krant vraagt niet naar extra foto's of locatiebezoek maar vraagt ook niet eens naar een reactie of weerwoord. Heel vreemd voor een krant die zich met onderzoeksjournalistiek wil onderscheiden. Vervolgens worden de interessante beelden uit 2008 opzichtig met het artikel gemengd om het nog verder aan te dikken. Als dit de maatstaaf zou zijn voor onderwerpen waar ik weinig van af weet, dan is Het Parool in mijn ogen inhoudelijk failliet.

Page Three Girl

Ik hoop dat Het Parool zich kwalitatief herpakt (zoals Ad Tissink op p.41 van zaterdag laat zien), zo niet, dan zie ik het somber in voor de krant om zich door middel van onderzoeksjournalistiek te onderscheiden. De enige redding is dan met dit niveau voor Het Parool, dat al gebruik maakt van het tabloidformaat, de introductie van de Page Three Girl. Een dergelijke schandaalkrant kennen we nog niet in Nederland.

Dit stuk is op persoonlijke titel geschreven. Ik ben via het Informatiecentrum werkzaam bij de Noord/Zuidlijn.

[duucoo]

Vanaf april 2010 geef ik rondleidingen bij de Noord/Zuidlijn. Na meer dan 200 rondleidingen een tijd terug ben ik de tel kwijt geraakt hoeveel ik er nou heb gedaan. Zonder uitzondering is dit altijd met een bouwplaatsbezoek geweest. Vanuit het Informatiecentrum Noord/Zuidlijn naast het Centraal Station heb ik vele groepen begeleid naar de geboorde tunnels van Noortje, Gravin, Molly en Victoria (de laatste 2 tijdens het boren), station De Pijp, Vijzelgracht, Rokin (zowel beneden als het uitkijkpunt), Amsterdam CS, Sixhaventunnel en de startschacht bij het Damrak tijdens het boren. Vorig jaar zijn er vanuit het Informatiecentrum Noord/Zuidlijn zo'n 800 rondleidingen verzorgd.

Het totaal rondleidingen bij de Noord/Zuidlijn zal nog een stukje meer zijn, omdat er ook aardig wat rondleidingen worden georganiseerd buiten het informatiecentrum om. Totaal zal het aantal al snel aan 1000 zitten per jaar met bouwplaatsbezoek. Ik organiseer zelf in mijn vrije tijd 3-4 rondleidingen per jaar voor mensen van SkyscraperCity. Dit om net ietsjes verder te lopen of langer te blijven stilstaan dan gebruikelijk. Waar een normale rondleiding 1,5 uur duurt, doe ik er met SkyscraperCity al snel 3-4 uur over. Vele honderden Noord/Zuidlijn foto's en filmpjes zijn er het resultaat van.

[duucoo]

Ook goed nieuws kan nieuws zijn

Afgelopen vrijdag was er een mooi nieuwsitem bijna aan het einde van het NOS Journaal. Hoewel niet alle tunnels af zijn, is er inmiddels wel ontzettend veel ruwbouw klaar. 

Om het filmpje te zien click op: NOS item. 

Goed nieuws is geen nieuws wordt er wel eens gezegd. Is het bovenstaande item op het NOS 'nieuws'? En zo ja, is het dan Nederlands nieuws? Allereerst is het van belang om te weten wat nieuws nou precies is. Ik heb de Wikipedia definitie maar aangehouden, omdat deze de meest uitgebreide is.

Definitie volgens Wikipedia:

“Nieuws in de journalistiek is berichtgeving over iets wat nog niet bekend was. Daarbij geldt ook dat nieuws een need to know-element dient te bevatten: het moet van een zeker algemeen belang zijn. Bovendien geldt nog de subjectieve weging bij de ontvanger: dat wat hij nog niet weet, is altijd nieuws voor hem, ook al is het feit zelf al jaren geleden openbaar geworden.”

Landelijk nieuws

Na de verzakkingen bij de Vijzelgracht ruim 3 jaar geleden was de Noord/Zuidlijn landelijk nieuws waarmee de journaals openden en het voorpagina nieuws was in de kranten. Er is een hoop gebeurd sindsdien; wethouder afgetreden, commissie Veerman, raadsenquête, en het gemeentelijk projectbureau is op de schop gegaan. Inmiddels is het de Dienst Noord/Zuidlijn geworden waarbij een veel veranderingen hebben plaatsgevonden: cultuuromslag, veel meer kennis in eigen huis, maar ook kennis van daarbuiten zoveel mogelijk gebruiken, open communiceren en werken. Dit alles zorgt ervoor dat het vertrouwen stijgt, maar ook dat de werkzaamheden nu zo voorspoedig gaan.

Mijlpalen

Er zijn inmiddels een hoop mijlpalen gehaald. Stations volledig uitgegraven, onderste vloeren zitten erin, 5 van de 8 tunnels zijn geboord, delen van tunnels die met elkaar zijn verbonden (zoals in het filmpje waarbij de NOS ondergronds vanaf het Damrak naar het volgende station Rokin loopt) tunnel onder Amsterdam Centraal is ruwbouw helemaal klaar. Er moet nog veel gebeuren, maar veel van de risico's (vooral die met als gevolg verzakkingen) van de bouw zijn met het behalen inmiddels achter de rug.

De Noord/Zuidlijn is een nieuwe metrolijn op Amsterdams grondgebied, waarbij Noord wordt verbonden met de Zuidas via het hart van de stad Amsterdam. In Amsterdam Noord komt een groot regionaal busstation en P+R bij de eerste halte van de Noord/Zuidlijn. Op Amsterdam Centraal is het een komen en gaan elke dag van zo'n 260.000 reizigers per dag uit binnen- en buitenland. Amsterdam Zuid is het snelst groeiende station van Nederland en zal groeien naar een internationaal treinstation van het formaat Amsterdam Centraal vandaag de dag. Een flink deel van die reigers zal in de toekomst gebruik maken van de Noord/Zuidlijn.

Verbetering vestigingsklimaat

Het vestigingsklimaat wordt met een beter OV in Amsterdam ook verbeterd. Dat is niet alleen voor Amsterdam van belang, maar ook voor Nederland. Amsterdam is meer en meer aan het veranderen als toegangspoort voor bedrijven naar de wereld. Jaarlijks vestigen zich meer dan 100 hoofdkantoren en andere bedrijfsvestigingen uit het buitenland zich in en rondom Amsterdam. Per jaar gaat het om meer dan 1000 directe (indirect het dubbele) extra arbeidsplaatsen (velen die daarna doorgroeien). De stedelijke economieën en Amsterdam voorop zullen steeds meer de kar van de Nederlandse economie moeten trekken.

Bij de bouw van de Noord/Zuidlijn werken vele bouwbedrijven en ingenieursbureaus, zoals Strukton, Saturn, Heijmans, Max Bögl, Bam, Visser & Smit Bouw, Van Hattum en Blankevoort, MNO Vervat, Ballast Nedam, Witteveen+Bos en Royal Haskoning. En hoewel ik er al veel heb opgenoemd zijn er nog veel meer, kortom er zijn een hoop Nederlandse bedrijven bij de bouw betrokken zijn.

Media

De lokale media zoals AT5 en Het Parool besteden redelijk veel aandacht aan de Noord/Zuidlijn waardoor zij samen met onder andere onze eigen websites www.hierzijnwij.nu en www.noordzuidlijn.nl vrij goed op de hoogte zijn. Buiten Amsterdam zijn vooral de verzakkingen bij de Vijzelgracht blijven hangen en is men een stuk beperkter op de hoogte van de ontwikkelingen. Een belangrijk deel wordt door de Rijksoverheid wordt betaald (1,1 miljard euro vast bedrag op basis van prijspeil 2011). De Nederlandse belastingbetaler, de forens (uit binnen en buiten de regio), de toerist (afgelopen jaar meer dan een miljoen Nederlandse hotelgasten in Amsterdam), maar ook de geïnteresseerde Nederlander (die af en toe een update hoe het met het project gaat).

Persoonlijk vind ik het ook fijn dat ik af en toe iets hoor over andere Nederlandse megaprojecten zoals de Tweede Maasvlakte, de A2 projecten, of relatief kleinere projecten (nog steeds groot) zoals de Spoorzone in Delft, de Hanzelijn, de bouw van Arnhem en Rotterdam Centraal, enz. De lokale media ga ik echt niet allemaal volgen. Projectwebsites vind ik interessant, maar hoe open of eerlijk er ook wordt gecommuniceerd, objectief is het nooit.

Conclusie

Dat er een doorbraak is en je kan lopen tussen het Damrak en het Rokin is actueel nieuws (voor iedereen). De stand van zaken van het hele project is nieuws voor velen. Het belang van de Noord/Zuidlijn gaat verder dan alleen de Amsterdammers. De Nederlandse burger, de forens naar Amsterdam, de (Nederlandse) toerist, het bedrijfsleven, de bouwers en ingenieurs. Dus ja, ik vind het NOS item nieuws. Ook goed nieuws kan nieuws zijn.   

[duucoo]

Stationsnamen Noord/Zuidlijn

Op 7 maart 2012 zijn de definitieve namen van de Noord/Zuidlijn vastgesteld door het college van B&W van Amsterdam. Dit op basis van unaniem advies van de betrokken stadsdelen (Noord, Centrum, Zuid), het GVB, busvervoerder Arriva, de Dienst IVV en de Commissie voor de Straatnamen.

Station Noord

Lange tijd had dit de werknaam station Buikslotermeerplein. Een erg lange naam, die om die reden wat ongelukkig was. Stadsdeel Noord heeft op dit moment geen railverbinding, als het een aparte gemeente zou zijn, zou dit de grootste gemeente van Nederland zijn zonder trein, metro of tram. Station Noord wordt ontwikkeld tot een volwaardige stationslocatie dat vergelijkbaar is met een middelgroot treinstation. Een regionaal busstation, P+R, 3000 woningen, winkels, theater, bioscoop, horeca, bedrijfsruimtes, kantoren erbij in een klein gebied rondom het station (zie ook CAN). De naam station Noord is wel gegund aan stadsdeel Noord met de komende ontwikkelingen.

Station Noorderpark

Het Florapark en het Volewijkspark worden samengevoegd tot 1 groot park, het Noorderpark. Naast de al gebouwde bruggen over de Noord/Zuidlijn heen komen er ook bruggen over het Noordhollands Kanaal. Zodoende ontstaat er 1 park dat een vergelijkbare allure moet krijgen zoals het Westerpark of het Vondelpark, maar met een eigen indentiteit. Ter promotie van het park krijgt het station ook de naam Noorderpark. 

Centraal Station

Dit station had natuurlijk geen andere naam kunnen krijgen dan het Centraal Station.

Station Rokin

Geeft de meest nauwkeurige geografische locatie aan. De Dam zou waarschijnlijk de nodige verwarring veroorzaken bij toeristen die bij de Dam willen uitstappen. Het Rokin wordt namelijk een soort van plein en het station zelf grenst niet direct aan de Dam (noordelijke uitgang 100 meter er vandaan)

Station Vijzelgracht

Geeft ook de meest nauwkeurige geografisch locatie aan. Ik zou zelf geen goed alternatief kunnen bedenken. Anderen hadden wel een alternatief, namelijk station Ramses Shaffy. Deze naam zegt alleen niets over de locatie en gaan we dan ook andere stations en haltes namen geven van bekende Amsterdammers (die niet verbonden zijn aan een straat of plein)? Ik moet gelijk denken aan André Hazes bij station De Pijp, zoals iemand van SkyscraperCity grapte. 

Station De Pijp

Station Ceintuurbaan heb ik altijd erg onlogisch gevonden. Bij rondleidingen van de Noord/Zuidlijn zei ik altijd: station Ceintuurbaan in de Ferdinand Bolstraat. Diegenen die wat minder bekend zijn met Amsterdam voegde ik er altijd aan toe: bij de Albert Cuyp in de Pijp. Deze laatste 2 namen zijn een stuk logischer en nam die altijd mee als suggestie voor de definitieve namen. De Pijp is weliswaar een groot gebied, maar dit is wel het gebied waar de meeste mensen in de buurt willen zijn als ze zeggen dat ze naar de Pijp gaan. De geboorde tunnels zijn ook een soort van pijpen en het station is zo smal dat het een soort van pijpenla is. De Pijp bleef het meeste hangen bij rondleidingen. 

Station Europaplein

Geografisch is dit een vrij onbekende plek voor velen. De RAI die pontificaal voor de uitgang staat is dat een ander verhaal. De meeste niet vaste reizigers zullen ook voor de RAI komen. Wat dat betreft jammer dat het niet station RAI is geworden. Daar is natuurlijk een belangrijke reden voor en dat is het al bestaande treinstation RAI.

Station Zuid

Dit station krijgt de naam van het al bestaande treinstation Amsterdam Zuid. In de toekomst zal dit station een veel belangrijkere functie vervullen dan nu. Het wordt de facto het tweede centraal station van Amsterdam en zal deze duidelijke naam behouden.

De Noord/Zuidlijn zal zodoende beginnen (of eindigen) bij station Noord en eindigen bij station Zuid. In de toekomst kan dat natuurlijk anders zijn met mogelijke uitbreidingen richting Schiphol of Amstelveen aan de ene kan of Zaanstad en Purmerend aan de andere kant, maar dit traject zal daarbij wel de basis zijn.

[duucoo]

Foto: Winbuks

Deze foto is gemaakt bij station Vijzelgracht op zo'n 28 meter diepte. Samen met de diepwand zorgt de voorzetwand die hier op de foto is gezet voor waterdichte muren. Er wordt een ronde uitsparing erin gelaten zodat de tunnelboormachine hier nog door kan. 

Als onderdeel van de fotowedstrijd Noord/Zuidlijn zijn er tal van foto's gemaakt. Om op deze foto te stemmen of een van de andere foto's, stem hier.

[duucoo]

Ondergronds kunstproject Ramses Shaffy

Toen ik voor het eerst hoorde van het initiatief om het Noord/Zuidlijn Station Vijzelgracht te hernoemen naar Station Ramses Shaffy vond ik het een erg sympathiek idee. Peter (Mojito op het forum) op het Holland Hoogbouw Forums zei al snel in reactie: 'Dan zou je Ceintuurbaan ook moeten veranderen in "André Hazes". Die groeide immers op in de Gerard Dou. Ik vind het onpraktisch en onlogisch. Wat mij betreft houdt men het gewoon bij de straat- of buurtnaam.' Ook had Peter het gelijk over iets met kunst doen: 'Breng "Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder" (briljant nummer, dat wel!) in een mooi lettertype langs de wand aan.' De geografische locatie is wel erg belangrijk. Een ander forummer opperde het idee om het Weteringcircuit om te dopen in het Shaffycircuit, dan heb je wel een mooie combinatie locatie en station. 

Het besluit om na bijna 6 maanden na lancering van het initiatief om er een groot kunstproject van te maken is denk ik erg mooi. Geen naamswijziging van het station, wel flinke investering in het station om iets kunstzinnig mee te doen waarbij Shaffy de inspiratiebron moet zijn. Dan gaat zo'n station vanzelf meer leven en krijgt het een eigen karakter. De initiatiefnemers en ambassadeurs hebben veel mensen weten te mobiliseren (meer dan 10.000!) voor hun petitie om station Vijzelgracht te hernoemen. Als ze met dezelfde energie aan de slag gaan (en dat ziet ernaar uit) met het Ramses Shaffy Art Project, dan wordt het een buitengewoon interessant project. Vooral omdat de basis van het idee van betrokken burgers zelf uitgaat en niet een van boven af bedachte prijsvraag. Als het een succes is, dan zal station Vijzelgracht vanzelf in de harten van de mensen station Shaffy gaan heten. 

Een ambitieuze wedstrijd voor (jonge) professionele kunstenaars. Inschrijven kan via de website: http://www.ramsesshaffyartproject.nl

Dit stuk is geschreven op persoonlijke titel. Mocht je vragen of reacties hebben dan kan dat via dit blog of via mijn Twitter:@Duucoo

[duucoo]

Foto: Albert Bakker

Deze foto is genomen op zo'n 24 meter diepte onder het Beursplein. Links is de doorgang te zien naar de andere geboorde tunnel. Deze zal dienen als nooduitgang, zodat er altijd binnen 250 meter een vluchtweg is. 

Als onderdeel van de fotowedstrijd Noord/Zuidlijn zijn er tal van foto's gemaakt. Om op deze foto te stemmen of een van de andere foto's, stem hier.