The Secret of Kells. (2009). Moore, T. FRA/BEL/IRL, 75 min.
Een animatie heeft meer ruimte om te experimenteren met stijl. Waar bij een film het plot kan worden gestuurd door Analoog werk, of dat het Analoog werk zelfs het plot kan zijn, gaat animatie nog verder. Hier kunnen zelfs de achtergronden en karakters een Analoge stijl nabootsen. Het verhaal van Secret of Kells draait om een klooster waar monniken werken aan illuminatie, tegelijk zijn zij zelf getekend in een daarop geïnspireerde stijl. Daarbij zijn de monniken zelf weer geïnspireerd door een eerdere monnik die werkte aan het boek van Iona. Niet alleen komen de illustraties die ze maken tot leven, ook lijken zij zelf levende illustraties. Zo hebben de muren geen steen-texture, maar juist een texture die lijkt op papier. Zoals oude middeleeuwse prenten, is duidelijkheid en symboliek belangrijker dan realisme. Er is bewust gekozen voor afstand doen van ruimtelijk perspectief. Uit overweging van animatiebesparing, maar tegelijk passend bij de stijl, hebben de makers gekozen voor strakke lijnen en simpele vormen voor de karakters. De stijlen komen zo duidelijk overeen, dat het lijkt alsof de monniken zich in hun eigen werk wanen. Met inkt en veer brengt de hoofdrolspeler zijn kunstwerk tot leven. Het belang van boeken en het verspreiden van kennis spelen belangrijke rollen in deze film. Samen met de impact die illuminatie en illustratie kan hebben op de lezer. Het dreigende gevaar voor de mensen, in deze film de vikingen, komen altijd samen met het dreigende gevaar voor papier: Vuur. Hier speelt dan ook de discussie, over eigen veiligheid tegenover het behoud van kunst, een essentiële factor. Dit wordt benadrukt door de scene waarin de oom van de hoofdrolspeler uit bescherming zijn werk vernietigt en bespot. Later in het verhaal zie je een overeenkomend moment met een viking, die pagina’s uit het boek scheurt omdat de relevantie van het werk hem niet duidelijk is. Zoals de wind het papier draagt, draagt het papier het plot. Het herstellen van het boek correspondeert met het herstel van hun leven na de aanval van de vikingen. Uiteindelijk wordt het boek weer hersteld en gegeven aan de oom, die op dat moment het belang van het werk wel inziet. Aan het einde van de film wordt de kijker in het illuminatiewerk gezogen, hier wordt met digitale technieken de kracht van het kunstwerk benadrukt. Eerlijk gezegd vind ik dit een van de minst sterke momenten in de film. In tegenstelling tot de film Hugo, waar de digitale effecten analoge technieken weergeven, worden die hier gebruikt om een extra dimensie toe te voegen aan iets dat al bijzonder van zichzelf is. Dit voelt voor mij aan als een elektronische kaars, omdat het niet de kracht van het analoge benadrukt.
(Terug naar Inhoudsopgave)
